ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ

Συμβουλές από Τ. Κουράκη στους εκπαιδευτικούς για την αντιμετώπιση των φαινομένων Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού

Η βάση για την αντιμετώπιση του Βullying είναι η δημιουργία ενός δημοκρατικού σχολείου, όπου τα παιδιά μαθαίνουν να σχετίζονται, να επιλύουν συγκρούσεις, να αξιοποιούν τη διαφορετικότητα, να συμβιώνουν και αναπτύσσουν σχέσεις συνεργασίας και αλληλεγγύη
Δημοσίευση: 24/04/2015
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS
  • Χρέος των εκπαιδευτικών δεν είναι μόνο σε επίπεδο αντιμετώπισης των φαινομένων Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού αλλά και πρόληψης, βεβαίως, μέσα στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.
  • Είναι η συμμετοχή τους και το φωτεινό τους παράδειγμα σε όλους εκείνους τους κοινωνικούς αγώνες που πραγματικά μπορούν να δώσουν απάντηση σε αυτή τη διάλυση της κοινωνίας.
  • Να αγωνίζονται για την κοινωνική δικαιοσύνη.
  • Μπορεί αυτός να είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος, αλλά είναι ο μόνος τρόπος, ταυτόχρονα, με όλες τις σημαντικές αυτές προσπάθειες που γίνονται από εσάς και εμάς.

Τις παραπάνω συμβουλές έδωσε ο Αναπληρωτής υπουργός Παιδείας Τάσος Κουράκης, μιλώντας στο επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ανάπτυξη και Λειτουργία Δικτύου Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Φαινομένων Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού», που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο, και υπογράμμισε τα εξής:

Α. Το ζήτημα του σχολικού εκφοβισμού και της σχολικής βίας είναι εξαιρετικής σημασίας. Η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων εκτιμά ότι πρέπει να δημιουργηθεί σε εθνική κλίμακα ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που να αφορά την εκπαίδευση πάνω στα δικαιώματα και τις διακρίσεις, την επίλυση συγκρούσεων και την σχολική διαμεσολάβηση. Είναι γνωστό, ότι αυτή τη στιγμή, υπάρχουν πολλά τέτοιου είδους προγράμματα στα σχολεία για την εκπαίδευση μαθητών και εκπαιδευτικών (αντιφασιστική και αντιρατσιστική εκπαίδευση, εκπαίδευση στα δικαιώματα, επίλυση συγκρούσεων, επικοινωνία χωρίς βία, πρόληψη ψυχικής υγείας, δυναμική ομάδας) χωρίς όμως να έχουν μια εγκεκριμένη και σταθερή μορφή και να είναι κομμάτι του εκπαιδευτικού προγράμματος. Η εκπαίδευση στον τομέα αυτό, πρέπει να είναι βιωματική και όχι μόνο με τη μορφή διαλέξεων.

Β.Επί της ουσίας, μαζί με την ευαισθητοποίηση, να δίνεται χώρος στα παιδιά να σχετίζονται μεταξύ τους αλλά και με τους δασκάλους, και να μπορούν να συζητούν γι’ αυτά που πραγματικά τους απασχολούν στις σχέσεις τους και στην καθημερινότητά τους. Ταυτόχρονα, βέβαια, χρειάζεται η αντίστοιχη βιωματική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση καθηγητών και δασκάλων -- και αυτή σε σταθερή βάση ώστε να μπορούν να εκπαιδεύσουν τους μαθητές. Σ’ αυτή τη διαδικασία, πρέπει να συμμετάσχουν και οι γονείς και σε κάθε περίπτωση δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως αυτή η εκπαιδευτική διαδικασία οφείλει να αρχίζει από το νηπιαγωγείο, καθώς δίνεται πολλές φορές η εντύπωση ότι το θεωρούμε αυτονόητο ή το παραλείπουμε. Με λίγα λόγια, η βάση για την αντιμετώπιση του Βullying είναι η δημιουργία ενός δημοκρατικού σχολείου, όπου τα παιδιά μαθαίνουν να σχετίζονται, να επιλύουν συγκρούσεις, να αξιοποιούν τη διαφορετικότητα, να συμβιώνουν και αναπτύσσουν σχέσεις συνεργασίας και αλληλεγγύης. Στόχος της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι το παιδί να γίνεται αυτοδύναμο. Θυμάμαι, όταν έπαιρνα την ειδικότητα της παιδιατρικής, είχαμε συζητήσει για τις κυρώσεις του Πιαζέ – θετικές ή αρνητικές κυρώσεις με την έννοια του επαίνου ή της τιμωρίας – και ο οποίος έλεγε το εξής: να μην ξεχνάτε ότι οτιδήποτε κάνετε προς αυτή την κατεύθυνση είτε είναι έπαινος, είτε τιμωρία, πρέπει να στοχεύει την αυτοδυναμία του παιδιού προκειμένου να γίνει ένας άνθρωπος αυτοδύναμος, που να μπορεί να εκτιμά μόνος του όλα τα ζητήματα που προκύπτουν στη ζωή του (στο σχολικό περιβάλλον, στην οικογένεια, στην κοινωνία).

Γ. Όταν ένα παιδί γεννιέται, κουβαλά μέσα του από τη γέννηση τρεις ανισότητες. Το μορφωτικό επίπεδο των γονιών, το οικονομικό επίπεδο των γονιών και τον τόπο κατοικίας. Ας σκεφτούμε το εξής: μπορεί σε ένα παιδί όλα αυτά να είναι αρνητικά. Δηλαδή, ένα παιδί το οποίο βρίσκεται σε ένα ακριτικό χωριό από γονείς με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και χωρίς οικονομικά μέσα υπολείπεται σε σχέση με ένα παιδί το οποίο ζει στο κέντρο της πόλης, οι γονείς του είναι μορφωμένοι και έχουν οικονομικές δυνατότητες. Όπως καταλαβαίνετε, ήδη από τη γέννηση το ένα παιδί υπερτερεί και το άλλο υπολείπεται. Αυτό, μπορεί ως ένα βαθμό να το αμβλύνει το σχολείο και βεβαίως να αμβλύνει και όλες τις παρεπόμενες αγωνίες που προκύπτουν από την ανατροφή, στην μία ή στην άλλη περίπτωση.

Δ. Επίσης, πολλές φορές συνηθίζουμε, όλοι εμείς που έχουμε σχέση με την εκπαίδευση, να θεωρούμε ότι είναι πολύ καλό πράγμα να λέμε σε όλους του τόνους ότι τα παιδιά χρειάζονται ίσες ευκαιρίες. Ότι είναι πολύ «προοδευτικό», πολύ «αριστερό». Δεν είναι, όμως, έτσι. Δεν μπορούμε απλώς να μιλάμε για ίσες ευκαιρίες σε ανθρώπους που έχουν άνισες αφετηρίες. Δεν μπορούν όλοι να γευτούν τα αγαθά που μπορεί να προσφέρει η πολιτεία, όταν αυτά τα παιδιά ξεκινούν από άνισες αφετηρίες. Αλλά σε πολλές περιπτώσεις χρειάζονται μεροληπτικές διακρίσεις προς όφελος των παιδιών που έχουν σοβαρά προβλήματα.

Ε. Όσον αφορά τη σχολική βία και τον σχολικό εκφοβισμό, οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι αποτελούν την αντανάκλαση της κοινωνικής αδικίας στη σχολική πραγματικότητα. Η βία και ο εκφοβισμός στα σχολεία είναι, βασικά και πρωτίστως, καταστάσεις απόλυτα ανάλογες με την κοινωνική αδικία και την ανισότητα που παράγει και διαρκώς ενισχύει αυτή πολιτικο-οικονομική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Και αυτό με τη σειρά του έχει άμεσο αντίκτυπο στο πολύ κακό εκπαιδευτικό σύστημα, παρ’ όλες τις προσπάθειες που γίνονται από τους εκπαιδευτικούς. Και εδώ εμπλέκεται ως ένα βαθμό, σημαντικό όχι όμως απόλυτο, η φτώχεια και ο υποσιτισμός, το 1,5 εκατομμύριο ανέργων, τα 3 εκατομμύρια ανθρώπων που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας…

Ζ. Στην Ιατρική, λέμε ότι όταν έχεις έναν άνθρωπο άρρωστο, δεν θεραπεύεις την αρρώστια αλλά τον άνθρωπο. Αν έχεις τρεις ανθρώπους που έχουν έλκος, δεν μπορείς απλώς να δώσεις το ίδιο φάρμακο, την ίδια συνταγή και στους τρεις, θεωρώντας ότι έκανες το καθήκον σου. Ο ένας μπορεί να έπαθε έλκος επειδή έχασε τη δουλεία του, άλλος επειδή υπέστη μία απώλεια.

Η. Η βία και ο εκφοβισμός στα σχολεία σε μεγάλο βαθμό είναι γεννήματα – θρέμματα του φασισμού και του ρατσισμού, που καλλιεργούνται σε όλη την κοινωνία με πάρα πολλούς τρόπους. Ο μη σεβασμός στη διαφορετικότητα σε όλα τα επίπεδα. Αν θέλαμε να πάμε λίγο πιο βαθιά, θα λέγαμε ότι βία και εκφοβισμό στα σχολεία γεννά η ανισότητα, ο ταξικός διαχωρισμός και ο εθνικός φανατισμός, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών, οι ανύπαρκτες και διαλυμένες υποδομές, η υποβάθμιση, η κατηγοριοποίηση και το κλείσιμο σχολείων, το νέο σκληρό και εξετασιοκεντρικό σύστημα, η υποβαθμισμένη τεχνική εκπαίδευση, οι στρατιές εν δυνάμει ανέργων. Βία γεννά η έλλειψη τμημάτων ενισχυτικής διδασκαλίας και πρόσθετης διδακτικής στήριξης που στερούν τις ίσες ευκαιρίες και δυνατότητες από μαθητές των φτωχότερων οικογενειών. Βία γεννά η έλλειψη τμημάτων ένταξης και παράλληλης στήριξης που αφήνει όλους τους μαθητές με μαθησιακά προβλήματα και δυσκολίες αβοήθητους μπροστά στις ιδιαίτερες μαθησιακές και κοινωνικές τους ανάγκες. Τι θα κάνουν αυτά τα παιδιά; Πώς θα εκφράσουν το θυμό τους για αυτό που τους συμβαίνει; Βία γεννά η έλλειψη τμημάτων υποδοχής για τους μετανάστες και παλιννοστούντες μαθητές, που τους αφήνει να «παλεύουν» σε ένα ξένο, «ακατάληπτο» και κατά συνέπεια εχθρικό γλωσσικό περιβάλλον. Βία γεννά το «νέο Λύκειο», σκληρό και εξετασιοκεντρικό, ένα σχολείο «λαιμητόμος» για τους αδύναμους μαθητές και γι’ αυτούς που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα έξοδα των φροντιστηρίων.

Θ. Ας μην κρυβόμαστε, λοιπόν, συνέχεια πίσω από όρους που τείνουν να γίνουν ιδεολογήματα, βεβαίως δεν αγνοούμε τα ψυχολογικά και βιολογικά αίτια της σχολικής βίας. Βεβαίως, αναγνωρίζουμε ότι πρόκειται για ένα κοινωνικό – πολιτισμικό φαινόμενο, μια κατάσταση δηλαδή που προκύπτει ως αποτέλεσμα της ύπαρξης κοινωνικών ομάδων με διαφορετικά επίπεδα δύναμης και κύρους.

Ι. Αν θέλουμε λοιπόν πραγματικά να αντιμετωπίσουμε και ακόμα καλύτερα να προλάβουμε τις σοβαρότερες, σκληρότερες και πιο ανησυχητικές διαστάσεις της σχολικής βίας είναι ανάγκη πρώτα και βασικότερα να αγωνιστούμε συνολικά για ένα πιο δίκαιο δημόσιο σχολείο, για ένα σχολείο που θα πρεσβεύει πρώτο και καλύτερο την κοινωνική δικαιοσύνη, τη δημοκρατία, την ισότητα και την ελευθερία, για ένα πραγματικά δημόσιο και δωρεάν σχολείο.

Κ. Παρ’ όλες αυτές τις προσπάθειες που μπορούμε να κάνουμε – και προς την κατεύθυνση που ανέφερα στο τέλος- να κρατάμε το εξής: ότι το σχολείο δεν αλλάζει αλλάζοντας μόνο το σχολείο. Το σχολείο είναι μια νησίδα μέσα στην κοινωνία. Για να αλλάξει το σχολείο, πρέπει να αλλάξουν και πολλά πράγματα μέσα στην κοινωνία. Μπορεί οι προσπάθειες αυτές να αμβλύνουν καταστάσεις, να προσεγγίζουν ένα καλύτερο μοντέλο που θα θέλαμε, εκείνο των ίσων ευκαιριών. Αλλά το σχολείο δεν αλλάζει, αλλάζοντας μόνο το σχολείο. Χρειαζόμαστε, ταυτόχρονα, μια μεγάλη κοινωνική αλλαγή.

Σχόλια (8)

 
teodoros
12 Ιουν 2015 14:56

Τελικά ο εκπαιδευτικός δεν έχει ουδεμία αρμοδιότητα απο το νόμο να στραφεί κατά της βίας παρά μόνο στα πλαίσια του ΠΚ όπως κ του ΑΚ τα υπόλοιπα είναι άλλα λόγια να αγαπιόμαστε κ όποιος έχει αντίθετη γνώμη πλανάται

 
Lia
26 Απρ 2015 16:45

κ. Υπουργέ, καλά τα είπατε. Συμφωνώ! Αλλά, το Υπουργείο τι ρόλο θα παίξει; Θα στέλνει μόνο έγγραφα, θα υποδεικνύει, θα... θα.... ή θα παίξει ουσιαστικό ρόλο;

 
SA
25 Απρ 2015 23:09

Μπράβο elen το είπες με πολύ ευγένεια, όμως εκτός από όσους κάνουμε αυτού του είδους το διάλογο εδώ, σε ποιούς απευθύνεσαι; Οι ευγενικοί άνθρωποι αποδέχονται τις αξίες, την αριστεία, τους υψηλούς στόχους, την πρόοδο της κοινωνίας, δεν έχουν ιδεοληψίες, είναι αξιόπιστοι, δεν κινούνται προσχηματικά, δεν είναι εξουσιομανείς, σέβονται τις προσπάθειες των ανθρώπων, πάνω δε από όλα όταν αναλαμβάνουν δημόσια εξουσία, επιζητούν το δίκαιο απο κάθε άποψη. Βλέπεις κάτι τέτοιο;;
Πίστεψέ με, εγώ δεν τους ψήφισα αλλά συνάδελφοι που το έκαναν δεν μετάνιωσαν απλά, έχουν τύψεις και δεν ξέρουν πώς να απολογηθούν στον εαυτό τους.

Να προσθέσω κάτι ακόμα. Μη μου έρθουν αύριο και πούνε δεν γίνεται αλλιώς ας πάμε στο τρίτο μνημόνιο, γιατί ο θυμός δεν θα μαζεύεται με τίποτα. Μας ταλαιπωρούν μήνες, πριν να αναλάβουν κυβέρνηση μας είχαν αλλάξει τα φώτα στα σχολεία,δεν σέβονταν ούτε το έργο ούτε τις σπουδές ούτε το μεροκάματο του καθενός, όποτε θέλανε με το έτσι θέλω μπαίνανε και προπαγανδίζανε, τώρα καλλιεργούν εμφυλιοπολεμικό κλίμα. Και στο τέλος θέλουν να ρίξουν την ευθύνη πάλι στον κόσμο που είναι άνεργος και εξαθλιωμένος αφού τον μπαλαμουτιάσανε και του πήραν τις ψήφους

 
elen
25 Απρ 2015 19:05

Όπως ακριβώς ......τα λέτε κ.Κουράκη!Μεγάλα λόγια! Με τι διάθεση οι εκπαιδευτικοί να προσεγγίσουν και να επιλύσουν τέτοια προβλήματα;Οταν τις γνώσεις ,τα πτυχία, τις επιμορφώσεις και τα μεταπτυχιακά .....τα βάζετε στα συρτάρια;Αφού εσείς ο ίδιος επιβραβεύεται ότι άξιοι είναι αυτοί όχι με σπουδές , επιμορφώσειςκαι προυπηρεσία, αλλά οι αποδεκτοί απο τον ΣΔ. Η θέση σας ως πανεπιστημιακός,είναι πολύ πιο διαφορετική απο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί και μάλιστα όσοι διδάσκουν στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα προβλήματα της εφηβείας που οι ίδιοι οι γονείς, πολλές φορές δεν μπορούν να διαχειριστούν στα παιδιά τους, καλούμαστε εμείς οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας, να επιλύσουμε χωρίς ουσιαστική βοήθεια απο την πολιτεία χωρίς την παρουσία ψυχολόγων,κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία .Φυσικά τη λύση των προβλημάτων σ΄αυτές τις περιπτώσεις την αναλαμβάνουν οι διευθυντές της σχολικής μονάδας.Σπάνια έως καθόλου θα ασχοληθούν οι καθηγητές και όταν αντιμετωπίσουν πρόβλημα με κάποιον μαθητή αμέσως τον οδηγουν στον διευθυντή να επιλύσει αυτός το πρόβλημα .Γιατί άραγε; Πολλές φορές ο ίδιος ο σύλλογος προτείνει στον διευθυντή ΄΄δώστον μια αποβολή ,κάθεσαι και ασχολείσαι΄΄έτσι απλά χωρις να σκύψει να αφουγραστεί το πρόβλημα του μαθητή και ποιός ήταν ο λόγος για να φτάσει εκεί το παιδί.Την τελευταία πενταετία για τους λόγους που αναφέρατε και εσεις στο σεμινάριο καιτο βλέπουμε και εμείςκαθημερινά στα σχολεία, η συμπεριφορά των μαθητών έχει αλλάξει και η παραβατικότητα έχει αυξηθεί κατά πολύ. Θέλω πραγματικά να δω ποιά θα είναι η αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων στα σχολεία τον Σεπτέμβριο με την αναβάθμιση του ΣΔ και του νέου τύπου διευθυντή-χωρίς επιμορφώσεις,σεμινάρια προυπηρεσία κ.α, που ευαγγελίζεται το υπουργείο για την επιλογή των διευθυντών.Γιατί οι ανάγκες του σημερινού σχολείου χρειάζονται έναν διευθυντή , με ηγετικά προσόντα και καταρτισμένο, που ο ρόλος του θα είναι να επιλύνει προβλήματα με παιδαγωγικό τρόπο , να συμβουλεύεται άλλους επιστήμονες π .χ ψυχολόγους για να διαχειρίζεται δύσκολες περιπτώσεις που θα αντιμετωπίσει στην θητεία του,να αγαπά τα παιδιά και να εμπνέει σεβασμό στους μαθητές πρώτα και μετά στους καθηγητές γιατί μόνο έτσι θα κτίσουμε γερά θεμέλια στα σχολεία μας.

 
nick
25 Απρ 2015 01:18

Έχουμε χάσει την μπάλλα. Να μην τα ανακατεύουμε όλα κ. υπουργέ. Αρκετά πια με τις ιδεοληψίες και τα μεγάλα λόγια. Την επόμενη φορά υπουργός παιδείας ας είναι ένας μάχιμος εκπαιδευτικός της Δευτεροβάθμιας ή της Πρωτοβάθμιας Εκπσης, που γνωρίζει τα τεκταινόμενα στη σχολική αυλή και στη σχολική τάξη.
Ας δοκιμάσουμε και κάποιον μη Πανεπιστημιακό.......με την καλή έννοια.

 
s.a
25 Απρ 2015 00:40

Τι να σου πω κύριε Υπουργέ ότι με τα μπλα μπλα μπλα από ψηλά και εκ του ασφαλούς ένιωσα ή αντιλήφθηκα ότι κάτι έχετε στο μυαλό σας; Μάλλον όχι, δεν σας κατάλαβα, έχω σπουδάσει, έχω τεράστια εμπειρία, άφθονο έργο κτλ., αλλά δεν σας κατάλαβα τι θέλετε να πείτε. Εκτός των άλλων δεν σας πιστεύω πλέον σε τίποτα αφού απαξιώσατε κάθε αριστεία και κάθε προσπάθεια με όσα θέλετε να επιβάλλεται στην εκπαίδευση.

 
Σπύρος
25 Απρ 2015 00:21

Πράγματι μόνο μέσα από κοινωνικές αλλαγές μπορούν να αντιμετωπισθούν τα φαινόμενα της επιθετικότητας και της Βίας.
Πόσο όμως αυτό είναι εφικτό όταν υπάρχουν οικονομικές καταστάσεις που προάγουν την κοινωνική ανισότητα;
Πόσο όμως αυτό είναι εφικτό όταν υπάρχουν απροσπέλαστα στεγανά στην κοινωνία μας;
Πόσο όμως αυτό είναι εφικτό όταν υπάρχουν αναχρονιστικές νοοτροπίες;
Και καλά το σχολείο θα κάνει προσπάθειες, η διάθεση της υπόλοιπης κοινωνίας ποια είναι;
Μήπως λέω εγώ το ζήτημα είναι βαθιά πολιτικό και απο εκεί πρέπει να ξεκινήσει;
Ο θυμός ξεκινάει πρώτα - πρώτα γιατί σήμερα οι περισσότεροι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πρόβλημα επιβίωσης.
Eμείς Κύριοι της αριστερής κυβέρνησης σας ψηφίσαμε σας στηρίζουμε......Εσείς τι κάνετε; Μήπως ελπίζουμε άδικα;

 
geo
24 Απρ 2015 21:41

Τωρα με τους υπερ-καταρτισμενους διευθυντες, παιδαγωγικα υπευθυνους για να κατευθυνουν εμπνευσμενα τη σχολικη μοναδα, με μεγαλυτερα προσοντα την προϋπηρεσια τους και το 33%, να ειστε σιγουροι κυριοι ιθυνοντες οτι ετσι ακριβως θα γινουν τα πραγματα.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.