Placeholder

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ

Παν. Πατρών: Εορτασμός Τριών Ιεραρχών

Δημοσίευση: 29/01/2016
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Την Παρασκευή το βράδυ, 29 Ιανουαρίου 2016, πραγματοποιήθηκε, στην κατάμεστη Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Πατρών και μέσα σε φορτισμένη συγκινησιακά ατμόσφαιρα, ο καθιερωμένος εορτασμός του Ιδρύματος για τους «Τρεις Ιεράρχες και την Ημέρα των Γραμμάτων». Την εκδήλωση προσφώνησαν η Πρύτανις, Καθηγήτρια Β. Κυριαζοπούλου και ο Αν. Πρόεδρος του Συμβουλίου Ιδρύματος Καθ. Χ. Γώγος, ενώ την πανηγυρική ομιλία της ημέρας εκφώνησε η Πρόεδρος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, Αναπλ. Καθηγήτρια του Τμ. Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Έφη Μπάσδρα, με τίτλο «Η Αριστεία μονόδρομος στη διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας».

Στη συνέχεια, απονεμήθηκαν τα «Φοιτητικά Βραβεία Αριστείας»: Πρόκειται για τιμητικές διακρίσεις, που συνοδεύονταν από χρηματικά έπαθλα και δόθηκαν στους πέντε πρώτους αριστεύσαντες αποφοίτους σε κάθε μια από τις πέντε Σχολές του Πανεπιστημίου μας το έτος 2015.

Τιμητικές πλακέτες και διπλώματα απονεμήθηκαν, επίσης, στα μέλη ΔΕΠ που αφυπηρέτησαν το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος, 2014-15, ως αναγνώριση της μακρόχρονης προσφορά τους στην έρευνα, την  εκπαίδευση και την ανάπτυξη του Ιδρύματος.  Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συναυλία από το φωνητικό σύνολο της Πατραϊκής Μαντολινάτας «Vocal», υπό τη διεύθυνση της Κατερίνας Πολυμενάκου.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους πολλά μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας (διδάσκοντες, υπάλληλοι και φοιτητές), μέλη του Συμβουλίου Ιδρύματος, πρώην Πρυτάνεις, Πρόεδροι Τμημάτων, Κοσμήτορες Σχολών, εκπρόσωποι των Αρχών και της εκκλησίας, της εκπαιδευτικής κοινότητας της πόλης, αλλά και πολλοί συμπολίτες μας.

Χαιρετισμός Πρυτάνεως

Σας καλωσορίζουμε στον ετήσιο εορτασμό των «Τριών Ιεραρχών και της Ημέρας των Γραμμάτων» του Πανεπιστημίου Πατρών. Πρόκειται για μια τελετή ιδιαίτερα συμβολική για ένα πνευματικό Ίδρυμα, που αποκτά όμως επιπλέον σημασία για το δικό μας Πανεπιστήμιο, καθώς οι Τρεις Ιεράρχες αποτελούν τους προστάτες Αγίους της κοινότητάς μας, στους οποίους έχει αφιερωθεί ο ιερός ναός της Πανεπιστημιούπολης. Δεν τους αποκάλεσαν αναίτια τους «τρεις Μεγίστους Φωστήρες της Τρισηλίου Θεότητος», ούτε καθιερώθηκε τυχαία ο συνεορτασμός τους με την Ημέρα των Γραμμάτων. Έκαναν όλοι τους λαμπρές σπουδές στις πλέον φημισμένες σχολές της εποχής τους και, με τη δραστηριότητά τους, την προσωπική τους ακτινοβολία, το συγγραφικό τους έργο και τα ιδιαίτερα ταλέντα που έφερε ο καθένας, έδωσαν ώθηση στην Παιδεία, θεμελίωσαν την αρμονική και ισόρροπη σύνδεσή της  με τον Χριστιανισμό και υπερασπίστηκαν την ολοκληρωμένη μόρφωση, την πνευματικότητα και την αληθινή ελευθερία.

Επομένως, εορτάζουμε, τους τρεις Οικουμενικούς Δασκάλους και προστάτες των Ελληνικών Γραμμάτων. Όμως, κρίνοντας ότι είναι η πλέον κατάλληλη ημέρα  για το Πανεπιστήμιό μας, τιμούμε  τα μέλη ΔΕΠ που αφυπηρέτησαν το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος,  αναγνωρίζοντας  τη μακρόχρονη ουσιαστική  προσφορά τους στην εκπαίδευση και την έρευνα, αλλά και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη του Πανεπιστημίου μας. Εφέτος, αποφασίσαμε να τιμήσουμε  την Αριστεία και τη σημασία της διακεκριμένης επιστημονικής Κατάρτισης, και  καθιερώνουμε τα «Φοιτητικά Βραβεία Αριστείας». Θα απονείμουμε τιμητικές διακρίσεις αλλά και χρηματικά έπαθλα σε 25 αριστεύσασες και αριστεύσαντες αποφοίτους όλων των Σχολών του Ιδρύματος κατά το έτος 2015. Τα χρηματικά έπαθλα που συνοδεύουν τα τιμητικά διπλώματα του Πανεπιστημίου μας,  θα χορηγηθούν με την υποστήριξη –πρωτίστως- της Τράπεζας Πειραιώς, αλλά και των τραπεζών Εθνική και Άλφα. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα αυτή την δύσκολη εποχή   τους αντίστοιχους Διευθυντές των Καταστημάτων Πατρών κ.κ. Ιωάννη Λάζαρη,  Θεόδωρο Γιδιάρη και Ευθύμιο Ντόβα, για τη χορηγία τους αυτή, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της ευρύτερης συνεργασίας μας. Τονίζω για ακόμα μία φορά ότι η συνέργεια με την Πόλη πρέπει να είναι αμφίδρομη. Ευελπιστώ στο άμεσο μέλλον σε χορηγίες προς τα Πανεπιστήμιο μας.

Από τη θέση αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, και προσωπικά τον Περιφερειάρχη κ. Απόστολο Κατσιφάρα, για την  εξαιρετική συνεργασία και την ευαισθησία που δείχνουν στα προβλήματα του Πανεπιστημίου μας.

Όμως δεν μου αρέσει να τονίζω μόνο προβλήματα. Παρά τις συγκυρίες, το Πανεπιστήμιο μας παραμένει κέντρο Αριστείας, και αυτό  διαπιστώνεται με κάθε ευκαιρία. Στο εσωτερικό και στο Διεθνές γίγνεσθαι.

Την πανηγυρική ομιλία απόψε έχουμε την τιμή να εκφωνήσει η Πρόεδρος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, Καθηγήτρια του Τμ. Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ.Έφη Μπάσδρα, η οποία, στο πνεύμα του σημερινού εορτασμού, θα μας μιλήσει με τίτλο «Η Αριστεία μονόδρομος στη διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας».

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με μια μικρή συναυλία από το φωνητικό σύνολο VOCAL, που αποτελεί τμήμα του Ομίλου της Πατραϊκής Μαντολινάτας.  

Ομιλία στο Πανεπιστήμιο Πατρών
κατά τον πανηγυρικό εορτασμό των
«Τριών Ιεραρχών και της Ημέρας των Γραμμάτων»

Ε. Μπάσδρα,
Πρόεδρος ΙΚΥ
Αν. Καθηγήτρια Τμ. Ιατρικής
Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

«H επιβράβευση της αριστείας ως μοχλός επιστημονικής ανέλιξης και διεθνοποίησης της Ανώτατης Εκπαίδευσης της χώρας»

Η λέξη Αριστεία φαίνεται να συνυπάρχει με τα ελληνικά γράμματα και να συμπορεύεται με αυτά, αρχής γενομένης από τον ποιητή των ποιητών, τον Όμηρο. Στην κυριολεξία υμνείται στην ελληνική γραμματεία! Αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα: «αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων, μηδέ γένος πατέρων αισχυνέμεν», δηλ. «πάντα να αριστεύεις, να ξεπερνάς τους άλλους, να τιμάς το πατρικό γένος που ανήκεις».

Η λέξη ετυμολογικά είναι παραθετικό του αγαθός, δηλ. καλός, και στην Ιλιάδα, τον κόσμο του πολέμου και του ύμνου του κλέους, της δόξας ανδρείων πράξεων, σημαίνει τον καλύτερο στη μάχη.

Ο Ηράκλειτος, ο σκοτεινός φιλόσοφος της Εφέσου, αναφέρει: «Εις εμοί μύριοι εάν άριστος ή», δηλ. «Ο ένας για μένα ισοδυναμεί με δέκα χιλιάδες αν είναι άριστος», ο δε Ισοκράτης έγραφε ότι η βάση της χρηστής πολιτείας είναι οι άριστοι να κατέχουν τα αξιώματα.
Στην πραγματικότητα, η αρετή στον Όμηρο ήταν μια καθαρά αριστοκρατική έννοια. Στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη αντικαθίσταται η από καταγωγής αριστεία με την ηθική–πνευματική αριστεία, την αρετή που ταυτίζεται με ατομικές ικανότητες, και δεν έχει σχέση με την καταγωγή. Η αρετή στο δημοκρατικό πολίτευμα της Κλασικής περιόδου είναι ταυτόσημη με τις ατομικές ικανότητες και διδάσκεται. Έτσι, σκοπός της Πολιτείας ως κρατικής οντότητας με ηθική βούληση, κατά τον Αριστοτέλη, δεν είναι απλώς η εξασφάλιση της συμβιώσεως των πολιτών της, άλλα η κατ΄ αρετή συμβίωσή τους. Έτσι η Πολιτεία είναι ένας ζωντανός οργανισμός με ηθικοπλαστικό σκοπό, να μορφώσει και να παιδεύσει τους πολίτες.

Το πνεύμα της αριστείας, υπό την έννοια της συνεχούς προσπάθειας προς την αρετή φαίνεται να είναι κυρίαρχο και στη χριστιανική ηθική με το «Κατ΄ εικόνα και ομοίωση» (Γεν.α΄26). Όπως είπε ο Πλωτίνος και μάλλον επανέλαβε ο Γκαίτε «βλέπουμε τον ήλιο διότι τα μάτια μας είναι φτιαγμένα από φως», άρα αγαπάμε το τέλειο, το άριστο διότι φτιαχτήκαμε από το τέλειο ον με σκοπό την πορεία μας προς έναν καλύτερο κόσμο.

Έτσι, η έννοια της αριστείας είναι συνυφασμένη με τον Ελληνικό πολιτισμό, ως κίνητρο προόδου και εξέλιξης, απέναντι στην έννοια μιας ισότητας και ομοιότητας παντελώς άγνωστης και αντιδημοκρατικής. «Δεν υπάρχει τίποτα πιο άνισο από την ίση μεταχείριση των ανίσων», αποφαίνεται ο Αριστοτέλης.

Δημιουργεί, όμως, η αριστεία ανισότητες;
Η αριστεία δεν αφορά τους λίγους, αφορά τους πολλούς, όλους εκείνους που προσπαθούν, αναπτύσσουν τα ταλέντα τους, εξελίσσοντας το ζωτικό τους χώρο και όχι μόνο. Η Πολιτεία οφείλει να απαλείψει τις συνέπειες που προκύπτουν από τις ανισότητες που υπάρχουν ήδη στην “αφετηρία” λόγω ανισοτήτων ως προς το “οικονομικό”, “πολιτισμικό” ή και “συμβολικό” κεφάλαιο (κύρος, καταγωγή), για να θυμηθούμε τον Μπουρντιέ, και να λειτουργεί χωρίς αποκλεισμούς, να είναι Πολιτεία για όλους.

Οι Acemoglou και Robinson, στο κλασικό πλέον βιβλίο τους ‘Why nations fail’ αποφαίνονται ότι έθνη που λειτουργούν χωρίς αποκλεισμούς και δίνουν ευκαιρίες σε όλους, δημιουργώντας inclusive societies, κοινωνίες για όλους, μακροημερεύουν και προοδεύουν.

Αυτό δεν σχετίζεται επ’ ουδενί με την μαζικοποίηση της παιδείας, της μαζοποιητικής ισότητας, της μετριότητας των ίσων ευκαιριών και της ήσσονος προσπάθειας. Ευνομούμενα κράτη έχουν πετύχει μια ισορροπία ανάμεσα στην ποιοτική μαζική παιδεία και την υποστήριξη και επιβράβευση της αριστείας, όπως θα έλεγε και ο Μαρξ «από τον καθένα σύμφωνα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του».

Έτσι, η Γερμανία των πολλών και καλών δημοσίων πανεπιστημίων επιλέγει να στηρίξει με επιπλέον χρηματοδοτήσεις και προγράμματα στήριξης, ένα δίκτυο άριστων πανεπιστημίων της. Σκοπός η προσέλκυση ταλαντούχων άριστων νέων φοιτητών, ερευνητών και διδασκόντων, προωθώντας μια “συνεχή ανανέωση” – μιας πνευματικής ελίτ με μέλη που θα προέρχονται από όσο το δυνατόν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.

Τη διττή αυτή προσέγγιση φαίνεται να την αντιλαμβάνονται νωρίς και στη Γαλλία από το ‘84, όταν ο Ζαν-Πιερ Σεβενεμάν, υπουργός Παιδείας και παλαιό στέλεχος του γαλλικού σοσιαλιστικού κόμματος, υποστηρίζει ότι «Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ευφυΐα, η εγκυρότητα και η εξειδίκευση θα παίζουν, στο εξής, μεγάλο ρόλο για την κατάταξη των εθνών στον κόσμο. Αν η Ευρώπη θέλει να επιβιώσει, πρέπει να κάνει τεράστιες επενδύσεις στη φαιά ουσία. Το ίδιο ισχύει, βέβαια, και για τις χώρες μας. Ο εκσυγχρονισμός μιας χώρας εξαρτάται από την ικανότητά της να παρέχει μαζική παιδεία, αλλά και να δημιουργεί αυτές τις εκλεπτυσμένες ελίτ που θα παίζουν ηγετικό ρόλο». Άρα, στόχος για πρόοδο, ανάπτυξη και ευημερία δεν είναι μόνον η ανάπτυξη μιας μαζικής παιδείας, αλλά η συνεχής παραγωγή μιας πνευματικής ελίτ.

Στη χώρα μας αυτό έγινε από πολύ νωρίς αντιληπτό. Το 1951, σε μια καθημαγμένη από πολέμους και εμφύλιο Ελλάδα, άνθρωποι του πνεύματος αποφασίζουν ότι καίριο για την ανάπτυξη της χώρας είναι η στήριξη των σπουδών ταλαντούχων νέων που δεν είχαν τους οικονομικούς πόρους για να προχωρήσουν. Έτσι, ιδρύεται το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), που για 64 χρόνια τώρα αποτελεί ζωτικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, στηρίζοντας και προωθώντας το δημιουργικό και καινοτόμο πνεύμα, επιβραβεύοντας την αριστεία μέσω της χορήγησης υποτροφιών στους άριστους. Σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης, των επιστημών και των γραμμάτων, της κοινωνίας και της πολιτικής αναδείχτηκαν μέσα από τη στήριξη του ΙΚΥ, και συνέβαλαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση μια νέας πνευματικής ελίτ που έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη και την πρόοδο της χώρας. Με την επιστροφή αυτών των υποτρόφων στη χώρα δημιουργήθηκαν πρωτοποριακά εργαστήρια στα πανεπιστήμια, καινοτόμα τμήματα, εκπαιδεύτηκαν ακόμη περισσότεροι νέοι, δημιουργώντας έτσι μια συνεχή διαδικασία παραγωγής και ανάπτυξης των πανεπιστημίων και της χώρας γενικότερα.

Πού βρισκόμαστε σήμερα; Βαθιά μέσα σε μια εξαετή κρίση που δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη ακόμη και την έννοια της ίδιας της αριστείας. Γιατί όταν μπαίνουν σε συζήτηση θέματα επιβίωσης, είναι πολύ εύκολο θέματα αριστείας να περιθωριοποιούνται και φορές να απαξιώνονται.

Είναι πολύ εύκολο στο όνομα μιας έκρυθμης κοινωνικοπολιτικής κατάστασης να καταφεύγουμε σε επιλογές μαζικοποίησης εκπαίδευσης και επιστημονικής ανέλιξης επί το ευτελέστερον, πολύ κοντόφθαλμα οφείλω να πω.

Η Αριστεία σε μια χώρα είναι Κεφάλαιο. Αρτιότερο θα ήταν να πούμε ότι έχει τα χαρακτηριστικά του κεφαλαίου, δηλ. μεταναστεύει όπως ακριβώς και το κεφάλαιο εκεί όπου υπάρχουν συνθήκες να ανθίσει.
Έτσι, από την αρχή της οικονομικής κρίσης, 250.000 νέοι υψηλής εξειδίκευσης και προσόντων, ικανοί και έμπειροι ερευνητές, γιατροί, μηχανικοί έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό, μια τρομακτική φυγή εγκεφάλων, ανθρώπων που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάκαμψη της χώρας μας. Το προσωπικό των Πανεπιστημίων όχι μόνο δεν ανανεώνεται, αλλά συρρικνώνεται διαρκώς!

Τα στοιχεία αυτά είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά για την Ανώτατη Εκπαίδευση της χώρας, η οποία θα οδηγηθεί σε τέλμα και σε οπισθοδρόμηση σε σχέση με διεθνείς εξελίξεις αν δεν ληφθούν μέτρα, ΧΘΕΣ!!!

Η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο είναι σήμερα ο πιο σημαντικός στόχος για την Ελλάδα μέσα από την επιβράβευση της αριστείας, των ταλέντων, των ιδιαίτερων δεξιοτήτων στα ελληνικά ιδρύματα Ανώτατης Εκπαίδευσης, πατάσσοντας τα όποια φαινόμενα αναξιοκρατίας του παρελθόντος.

Η δικτύωση και σύνδεση των πανεπιστημίων μας, κατ΄ αρχάς με την ελληνική διασπορά της αριστείας. Η ελληνική διασπορά μπορεί μέσω της δικτύωσης με το εξωτερικό, να δημιουργήσει γέφυρες μεταξύ ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης, ώστε σε τοπικό επίπεδο να επωφεληθούν από ευκαιρίες που προσφέρονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Η εθνική μας οικονομία, και κατ΄ επέκταση τα πανεπιστήμια μας, δεν πρόκειται να ανακάμψουν εάν δεν συνειδητοποιήσουμε ότι αποτελούμε μέρος ενός παγκόσμιου δικτύου. Κάθε χώρα, ακόμα και η πιο ανεπτυγμένη, γνωρίζει ότι για να αναπτυχθεί περισσότερο χρειάζεται να έχει πρόσβαση σε νέες ιδέες, σε νέες γνώσεις και νέες πρακτικές. Για να γίνει αυτό πρέπει να κάνει πρώτα απ’ όλα χρήση των δικών της παγκόσμιων δικτύων. Η ελληνική διασπορά της αριστείας αποτέλεσε διαχρονικά μοχλό αναγέννησης της χώρας, κι αυτός είναι ο ρόλος που πρέπει να παίξει και σήμερα.

Τέλος, χρειάζεται στρατηγικός σχεδιασμός. Οι θέσεις εργασίας που μπορούν να δημιουργηθούν από τα ερευνητικά προγράμματα, ελληνικά και ευρωπαϊκά, οι ευκαιρίες χρηματοδότησης του εκπαιδευτικού προγράμματος Erasmus+ σε συνδυασμό με τη χρηματοδότηση ΕΣΠΑ, πρέπει απαρεγκλίτως να εντάσσονται σε ένα σχέδιο ανάπτυξης του ιδρύματος με συγκεκριμένους στόχους, βασιζόμενο σε ανάλυση αναγκών. Οι νησίδες αριστείας απομονωμένων μικρών ομάδων που υπάρχουν στα ελληνικά Πανεπιστήμια είναι ανάγκη να ενώσουν τις δυνάμεις τους.

Για να κρατήσουμε τα λαμπρά μας μυαλά εδώ, τους άριστους, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η προσπάθεια των Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης στην κατεύθυνση της σύνδεσης με την αγορά εργασίας.
Θερμοκοιτίδες επιχειρηματικότητας, υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού και ενίσχυση του ρόλου του Πανεπιστημίου ως φορέα ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα.

Κυρίες και κύριοι,

Τα άριστα πανεπιστήμια, οι άριστες ιδέες, οι άριστες πράξεις, ο ηρωισμός στη ζωή μας, γιατί αυτό είναι πραγματική αριστεία, ο ηρωισμός στη ζωή μας, ως τάση προόδου και εξέλιξης είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία σήμερα.
Από τη Πάτρα, και απο ένα απο τα καλύτερα πανεπιστήμια της χώρας μας, παρα το νεαρό της ηλικίας του, μόλις πρόσφατα γιόρτασε τα πενήντα χρόνια του, υποσχόμαστε εν χορώ όπως και οι πρόγονοί μας: «Άμμες δε γ΄ εσσόμεθα πολλώ κάρρονες".

Το οφείλουμε στις επόμενες γενιές.

Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας!

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ