Placeholder

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ

ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΤΕΙ:Θέσεις και Προτάσεις για τον Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία

Δημοσίευση: 12/02/2016
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Τριμελής Γραμματεία Συνόδου Προέδρων – Αναπλ. Προέδρων Τ.Ε.Ι.            11 Φεβρουαρίου 2016
Καθ. Ε. Καπετανάκης, Πρόεδρος του Τ.Ε.Ι. Κρήτης

Θέσεις και Προτάσεις για τον Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία
(για τη συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής στις 11.02.2016)

Η εξελικτική πορεία των ΤΕΙ

Η σημερινή Ανώτατη Τεχνολογική Εκπαίδευση εξελίχθηκε με την ίδρυση των Τ.Ε.Ι. από το 1983. Με εντατικές και συνεχείς προσπάθειες του προσωπικού και των διοικήσεών τους, τα Τ.Ε.Ι. αποδείχθηκαν συνεπή στην καταστατική αποστολή τους τα τελευταία 30 χρόνια.

Παρά τους περιορισμένους πόρους που τους έχουν διαχρονικά διατεθεί, σταδιακά αναδείχθηκαν στη θέση του ενός από τους δύο παράλληλους Τομείς της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Το σταθερά αναβαθμιζόμενο έργο τους, ιδιαίτερα την τελευταία 15-ετία, έθεσε τα ΤΕΙ επάξια στη θέση της Ανώτατης Εκπαίδευσης, όπου σήμερα τα προσδιορίζει το κοινό θεσμικό πλαίσιο (οι διαδοχικοί νόμοι 2916/ 2001, 3749/ 2007 και 4009/ 2011) με όμοια αποστολή την Ανώτατη Εκπαίδευση και την έρευνα.

Οι Σπουδές, η Έρευνα και οι αξιολογήσεις

Στα ΤΕΙ, όπως και στα Ελληνικά Πανεπιστήμια, οι σπουδές και η έρευνα αξιολογούνται από την ΑΔΙΠ, με κοινό θεσμικό πλαίσιο (νόμος 3374/ 2005), το οποίο βασίζεται στα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αξιολόγησης της ENQA. Αποδίδουν Πτυχιούχους οι οποίοι τοποθετούνται στο επίπεδο 6 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, με αντιστοίχιση στο Ευρωπαϊκό. Τα αποτελέσματα των διαδοχικών αξιολογήσεων των σπουδών φαίνονται στις εκθέσεις της ΑΔΙΠ (http://www.hqaa.gr/gr/hqa-annual-reports.php).

Την τελευταία 15-ετία στα ΤΕΙ έχει αναπτυχθεί σημαντική ανταγωνιστική έρευνα και παράγεται καινοτομία. Αρκετά ΤΕΙ με το ερευνητικό τους έργο κατατάσσονται σε συγκρίσιμη θέση με αρκετά Πανεπιστήμια (βλ. συνημμένο απόσπασμα Έκθεσης του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης), αλλά και ερευνητικά Κέντρα. Οι από πολλών ετών ερευνητικές συνεργασίες ΤΕΙ με μεγάλο αριθμό ελληνικών και ξένων Πανεπιστημίων είναι πλέον πλατιά γνωστές.

Ταυτόχρονα τα ΤΕΙ είναι πιστά και στην Τρίτη Αποστολή τους, την άμεση συμβολή στην ανάπτυξη της Χώρας, ιδιαίτερα σε τοπικό επίπεδο, με πλείστες συνεργασίες και έργα εφαρμογής.

Τα ΤΕΙ οργανώνουν Μεταπτυχιακές Σπουδές, από πολλών ετών σε συνεργασία με ξένα Πανεπιστήμια, την τελευταία 5-ετία αυτόνομες.

Τα Πτυχία

Οι τίτλοι που αποδίδουν τα ΤΕΙ (Βασικός Τίτλος Ανώτατης Εκπαίδευσης, Μεταπτυχιακός Τίτλος Ειδίκευσης–MSc) καλύπτουν πολλά τεχνολογικά, αλλά και άλλα εφαρμοσμένα αντικείμενα, όπως στην υγεία, την οικονομία και τη διοίκηση, καθώς και για διδασκαλία στην Τεχνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Οι Πτυχιούχοι, μετά από σπουδές εργαστηριακού χαρακτήρα και υποχρεωτική εξάμηνη Πρακτική Άσκηση στο Επάγγελμα, έχουν άμεση απόδοση στην παραγωγή, την οικονομία και την κοινωνία. Η αλληλεπίδραση με παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς στη διάρκεια των σπουδών συμβάλλουν στη ρεαλιστική αναπροσαρμογή των Προγραμμάτων Σπουδών και στη μεγαλύτερη απασχολησιμότητα των αποφοίτων. Οι διεθνείς εκπαιδευτικές σχέσεις των Ιδρυμάτων και οι πολλαπλές ανταλλαγές φοιτητών και προσωπικού δίδουν σημαντική διάσταση διεθνοποίησης των σπουδών και σύνδεση με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι στην εκπαίδευση και την παραγωγή.

Η θέση των ΤΕΙ

Είναι, λοιπόν, δυσνόητη η παρατήρηση Έκθεσης του ΟΟΣΑ του 2011, στην οποία εστιάζεται συχνά ο λόγος πολλών εμπλεκομένων στο δημόσιο διάλογο, περί επανα-προσδιορισμού της θέσης των Ιδρυμάτων σε σχέση με την παραγωγή και την οικονομία. Στα Τμήματα των ΤΕΙ, μετά από μαθήματα πάνω στην ελάχιστη απαραίτητη επιστημονική βάση σε κάθε τομέα, τα εκπαιδευτικά αντικείμενα Κορμού και Ειδικότητας φέρνουν τους καθηγητές και τους φοιτητές, με βάση το Πρόγραμμα Σπουδών, μέσα σε παραγωγικές μονάδες και κοινωνικούς φορείς για εργαστηριακές ασκήσεις, για Πρακτική Άσκηση και για Πτυχιακές Μελέτες σε αντικείμενα που αφορούν σε εφαρμογές.

Η έρευνα στα ΤΕΙ συνήθως αφορά σε τεχνολογικά και εφαρμοσμένα αντικείμενα, μέσα από τα οποία, σε συνεργασία με παραγωγικούς φορείς της χώρας και σε πολλές περιπτώσεις και του εξωτερικού, παράγονται καινοτομικά προϊόντα και διαδικασίες.

Με όλα τα παραπάνω, τα ΤΕΙ της Χώρας έχουν κερδίσει επάξια τη θέση τους στο Χάρτη της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας, παρόμοια με τη θέση και το status των Πανεπιστημίων Εφαρμοσμένων Επιστημών των χωρών όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Φιλανδία, η Ισπανία κ.ά.. Με αυτό βέβαια δεν υπονοείται ότι τα ΤΕΙ θέτουν με το παρόν θέμα διεκδίκησης θέσης μεταξύ των Ελληνικών Πανεπιστημίων.

Η όδευση προς ακαδημαϊκή ολοκλήρωση

Μετά από την ανοδική πορεία της έρευνας σε πολλά καλά εξοπλισμένα Εργαστήρια των ΤΕΙ, με την ευθύνη ερευνητών τους με διεθνή αναγνώριση, για αρκετά χρόνια εκπονούνται Διδακτορικές Διατριβές σε αυτά, συχνά στην ολότητά τους. Η από ετών συνεργασία των ΤΕΙ με Ελληνικά και ξένα Πανεπιστήμια για το σκοπό αυτό είναι πλέον απαραίτητο να θεσμοθετηθεί.

Ο Χάρτης της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωρίς αμφιβολία, η Ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση και ο Χάρτης της χρήζουν επανεξέτασης. Η Ανώτατη Εκπαίδευση αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια ουσιαστικά χωρίς κεντρικό σχεδιασμό. Κατά την αναζήτηση των αιτίων, κρίνεται καθοριστική η έλλειψη Στρατηγικού Σχεδίου Ανώτατης Εκπαίδευσης. Το Σχέδιο αυτό θα πρέπει να εδράζεται στην αναπτυξιακή πολιτική της Χώρας και να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες της παραγωγής και της κοινωνίας σε Πτυχιούχους, μέσα από μια περιοδική Προοπτική Διερεύνηση. Αν σε ένα τέτοιο Σχέδιο βασιζόταν η ίδρυση και η χωροθέτηση Τμημάτων Σπουδών, η σύνθεση του Χάρτη θα ήταν ορθολογική και ρεαλιστική.

Η επανεξέταση του Χάρτη είναι απαραίτητο να βασισθεί σε κριτήρια που θα εκπονηθούν με βάση προβλεπτές ανάγκες της οικονομίας, της κοινωνίας και των επιστημών. Στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, για το καλό του συνόλου της χώρας, τα ΤΕΙ προτίθενται να συμβάλουν ουσιαστικά.

Πολλά Τμήματα, για λόγους ισχνής σύνθεσης που ίσως οφείλεται στη γεωγραφική θέση ή και στη μη χορήγηση θέσεων προσωπικού από την Πολιτεία, είναι πιθανό να κριθούν μη βιώσιμα. Άλλα, ίσως ορθά, θα κριθούν ως μη απαραίτητα λόγω στενού αντικειμένου ή πολλαπλότητας, συχνά στο ίδιο Ίδρυμα. Η κατάληξη ίσως να είναι καταργήσεις πολλών Τμημάτων ή και συγχωνεύσεις Ιδρυμάτων. Αυτά ασφαλώς απαιτούν μέριμνα σε μεγάλη κλίμακα για τη συνέχιση των σπουδών των φοιτούντων σε αυτά.

Οι συγχωνεύσεις και εσωτερικές μετακινήσεις Τμημάτων φαίνονται περισσότερο εφικτές, ιδιαίτερα αν πρόκειται να αμβλύνουν την πολυδάπανη και ακαδημαϊκά μη βιώσιμη πολυεδρικότητα πολλών Ιδρυμάτων. Αντίθετα η δημιουργία γιγαντόμορφων ΑΕΙ έχει αυξήσει το διαχειριστικό κόστος σε πολλές περιπτώσεις διεθνώς. Με προφανή την ανάγκη για αξιοποίηση των υπαρχουσών εγκαταστάσεων για εκπαίδευση και έρευνα και την αδυναμία μετεγκατάστασης σημαντικών εξοπλισμών, περισσότερο εφικτή εμφανίζεται η δημιουργία ομόσπονδων υπερ-Ιδρυμάτων κατά περιοχή. Μέσα από αυτά θα γίνουν σοβαρές οικονομίες κλίμακας από τη συν-αξιοποίηση κτιριακών εγκαταστάσεων, εξοπλισμών και ανθρώπινων πόρων, με στόχο αυτά μεσοπρόθεσμα να οδηγήσουν σε συγχωνεύσεις Ιδρυμάτων.

Η αποτελεσματικότητα της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Μαζί με την προσπάθεια αναδιαμόρφωσης του Χάρτη, η βελτίωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης είναι απαραίτητο να επικεντρωθεί στην αποτελεσματικότητα των σπουδών: Απαιτούνται μέτρα για να βελτιωθεί η αναλογία Πτυχιούχων προς Εισακτέους (η Χώρα σε αυτό είναι ουραγός στην Ευρώπη) σε θεμιτό χρόνο για κάθε φοιτητή, ώστε τα Πτυχία πέρα από την απαίτηση για Παιδεία και Ποιοτική Εκπαίδευση να αντέχουν και στο κριτήριο του κόστους (http://www.hqaa.gr/data/HQA_UniversityCostAnalysis.pdf).

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.