Placeholder

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ

Οι ανακοινώσεις του Κ. Φωτάκη για την Ερευνα

Δημοσίευση: 14/12/2016
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Ο Αν υπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την Ερευνα και Καινοτομία,  Κώστας Φωτάκης, στη σημερινή Συνέντευξη Τύπου ανακοίνωσε τα εξής:

Κλείνοντας 20 μήνες στο Υπουργείο θα ήθελα εγώ να ξεκινήσω με μια διαπίστωση. Η νέα πολιτική ηγεσία βαδίζει στα χνάρια της προηγούμενης, εξασφαλίζοντας το στοιχείο της συνέχειας, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την επίτευξη της κοινής επιδίωξης που έχουμε για μια καλύτερη παιδεία, μια καλύτερη έρευνα.

Τώρα επικεντρώνοντας στο κομμάτι της αρμοδιότητάς μου, που είναι η έρευνα και η καινοτομία, θα ήθελα να αναφέρω πολύ περιληπτικά στο που βρισκόμαστε και κατόπιν στο που πάμε.

Επισημαίνω  κατ' αρχήν ότι είναι σαφής ο προσανατολισμός της Κυβέρνησης για τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας στη χώρα. Αυτό καταδεικνύεται όχι μονάχα από τη θέσπιση του χαρτοφυλακίου στον τομέα αυτό, όχι μονάχα από τις συχνές αναφορές του Πρωθυπουργού, αλλά και από συγκεκριμένα πράγματα που έγιναν, τους μήνες που πέρασαν. Πράγματα και σε θεσμικό νομικό επίπεδο και στο επίπεδο των χρηματοδοτήσεων.

Θα ήθελα χαρακτηριστικά να αναφέρω ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για την έρευνα από 97 εκατομμύρια που ήταν το 2014, ακολούθησε μια συστηματικά αυξητική πορεία και έφτασε στα 180 εκατομμύρια για το 2017, δηλαδή σχεδόν διπλασιάζεται.

Αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι μέσα στις συνθήκες της κρίσης, στις συνθήκες της αυστηρής δημοσιονομικής προσαρμογής, στις συνθήκες λιτότητας.

Αντίστοιχα ο τακτικός προϋπολογισμός για την έρευνα από 60 εκατομμύρια που ήταν το 2015, το 2017 φτάνει τα 124 εκατομμύρια ευρώ. Πάλι αυτά μέσα σε συνθήκες κρίσης.

Και ένα τελευταίο στοιχείο το οποίο έχει γραφτεί στον Τύπο αλλά θα πρέπει να το αναφέρουμε, όσον αφορά τις συνολικές δαπάνες στη χώρα στον τομέα έρευνας και καινοτομίας το δύσκολο έτος, το 2015, αυτές πλησίασαν το 1% του ΑΕΠ (του Ακαθαρίστου Εθνικού Προϊόντος) ένα ποσοστό που είναι πολύ σημαντικό και πολύ μεγαλύτερο από το σύνηθες του 0,6-0,7%. Και επειδή μερικοί μπορεί να κάνουν το σχόλιο «μα έπεσε το ΑΕΠ», δεν έχει πέσει τόσο το ΑΕΠ το 2015, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά να σας το πω και σε απόλυτους αριθμούς. Το 2015, ένα έτος πολύ δύσκολο, 200 επιπλέον εκατομμύρια ευρώ δαπανήθηκαν για την έρευνα και την καινοτομία, σε αυτό αντιστοιχεί αυτή η αύξηση.

Αν κοιτάξουμε το μέλλον και κυρίως το άμεσο μέλλον υπάρχουν ορισμένες προτεραιότητες που ξεχωρίζουν. Η πρώτη από αυτές έχει να κάνει με τη στήριξη του ερευνητικού δυναμικού της χώρας το οποίο παρά τις σημαντικές επιδόσεις που έχει, τη σημαντική ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα που έχει επιδείξει, εξακολουθεί και υφίσταται ασφυκτικές πιέσεις εξ αιτίας των πολιτικών της λιτότητας.

Ιδιαίτερα η αντιμετώπιση της μεγάλης και μονόπλευρης φυγής των επιστημόνων στο εξωτερικό, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας. Και αυτό γιατί θεωρούμε ότι η δημιουργία ελπίδας και προοπτικής ιδιαίτερα για τους νέους ερευνητές και επιστήμονες, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένα μέτρα, βήμα προς βήμα. Μέτρα, που να οδηγούν σε αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, μέτρα που να οδηγούν στη δημιουργία προοπτικών για τη σταδιοδρομία τους και βέβαια για τη διεξαγωγή υψηλής στάθμης ερευνητικού έργου.

Εδώ θα ήθελα να αναφερθώ στις 100 θέσεις ερευνητών και 1.000 θέσεις μελών ΔΕΠ που είχαν εγκριθεί από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία, που πρόσφατα εγκρίθηκαν για την επόμενη διετία μετά από μια εξαετία απόλυτης ξηρασίας θα έλεγα στον τομέα των προσλήψεων στα Πανεπιστήμια και τα Ερευνητικά Κέντρα της χώρας.

Και κάτι άλλο, περισσότερους από 4.000 υποψήφιους διδάκτορες και μεταδιδάκτορες περιμένουμε να ωφεληθούν κατά την επόμενη τριετία από τα προγράμματα του νεότευκτου ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας του περίφημου ΕΛΙΔΕΚ, πράγμα που καταδεικνύει αυτό που είπα τα συγκεκριμένα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή.

Η λειτουργία του ΕΛΙΔΕΚ με στέρεες βάσεις και με γνώμονα την έμφαση στην επιστημονική ποιότητα και την επιδίωξη της αριστείας, είναι μια κεντρική επιδίωξη για μας για το μέλλον.

ΤΟ ΕΛΙΔΕΚ αναμένεται να είναι λειτουργικό μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2017 και έτοιμο να εκπληρώσει τους δυο βασικούς στόχους του: Κατ' αρχήν να διαχειριστεί το ποσό των 240 εκατομμυρίων ευρώ  που αποτελεί το προϊόν της δανειακής συμφωνίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, αυτό είναι το ένα και θα ήθελα εδώ να τονίσω ότι το ποσό αυτό θα διατεθεί με τρόπο εμπροσθοβαρή γιατί πρέπει τα μέτρα που παίρνουμε να είναι άμεσα, επείγοντα, να μπορούν ν’ ανταποκριθούν στις ανάγκες των καιρών.

Θα διατεθεί λοιπόν με τρόπο εμπροσθοβαρή για τη στήριξη νέων επιστημόνων και  τη  βασική έρευνα που διεξάγεται στα ΑΕΙ, τα ΤΕΙ και τα Ερευνητικά Κέντρα της χώρας. Θα ήθελα εδώ να τονίσω, γιατί μιλάω πολλές φορές για βασική έρευνα και κάποιοι λένε «το χρειαζόμαστε αυτό;». Εγώ θα ήθελα να τονίσω εδώ ότι χωρίς την ύπαρξη υψηλής στάθμης  βασικής έρευνας, οι όποιες εφαρμογές κάνουμε θα είναι λειψές και περιορισμένης εμβέλειας. Είναι ο απαραίτητος κρίκος στην αλυσίδα καινοτομίας που πρέπει να υπάρχει εκεί.

Οι προκηρύξεις των προγραμμάτων του ΕΛΙΔΕΚ θα γίνονται συστηματικά με συνέχεια, με συνέπεια, κάτι που έλειπε μέχρι τώρα και προκαλούσε συνήθως απογοήτευση και έλλειψη προοπτικής στους νέους ερευνητές. Και βέβαια  σημειώνεται ότι η πρώτη προκήρυξη για τους υποψήφιους διδάκτορες, αυτό θα ήθελα να το τονίσω, προσήλκυσε περισσότερες από 2.000 αιτήσεις, πράγμα που  καταδεικνύει την κατάσταση που υπάρχει.

Επομένως είναι πολύ σημαντικός αυτός ο ρόλος του ΕΛΙΔΕΚ αλλά και κάτι άλλο: Δεν υπάρχει ανάγκη μόνο για την ύπαρξη τέτοιων υποτροφιών, την ύπαρξη νέων θέσεων εργασίας για μεταδιδάκτορες,  πρέπει να υπάρχουν και θύλακες ερευνητικοί, ποιοτικοί, για τη διεξαγωγή ποιοτικής έρευνας που να είναι ελκυστικοί  και για τους άξιους νέους ερευνητές αλλά και για καταξιωμένους επιστήμονες, είτε αυτοί προέρχονται από το εσωτερικό της χώρας είτε από τη διασπορά.

Ο δεύτερος στόχος του ΕΛΙΔΕΚ είναι ν’ αποτελέσει ένα νέο θεσμό που θα συνεισφέρει στην καλλιέργεια μιας νέας ποιοτικής επιστημονικής κουλτούρας που θα στηρίξει την προβολή της  σύγχρονης επιστήμης στην κοινωνία μέσα από πρωτοβουλίες που θ’ αναπτύξει και που τελικά θα βοηθήσει  στην ανάδειξη μ’ έναν τρόπο ολιστικό του δυναμικού  που υπάρχει.

Φιλοδοξία μας λοιπόν είναι το ΕΛΙΔΕΚ να συντελέσει στη βελτίωση του τοπίου της έρευνας και αυτό επαφίεται πάρα πολύ στην ίδια την επιστημονική κοινότητα η οποία ουσιαστικά θα κατευθύνει από τα κάτω, το πώς θα διαμορφωθεί τελικά το ΕΛΙΔΕΚ.

Εμείς ως πολιτεία εκείνο που κάνουμε, είναι να δημιουργούμε τις ευκαιρίες, δημιουργούμε το περιβάλλον για να συμβεί αυτό το γεγονός. Μία δεύτερη προτεραιότητα έχει να κάνει με την επιτάχυνση των προκηρύξεων του ΕΣΠΑ για την έρευνα, κάτι το οποίο  έχει καθυστερήσει όχι γιατί τίποτε άλλο, ο κύριος λόγος για τον οποίο έχει καθυστερήσει, έχει να κάνει με τις ιδιομορφίες που  συνδέονται με την κατανομή των πόρων του νέου  ΕΣΠΑ, με τους περιορισμούς τους κανονιστικού που μπαίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αυτό είναι  πολύ σημαντικό να γίνει, το ΕΣΠΑ θα στηρίξει κυρίως την εφαρμοσμένη έρευνα, το ΕΛΙΔΕΚ είπαμε τη βασική και οι πόροι για την 7ετία της διάρκειας του ΕΣΠΑ είναι πολύ σημαντικοί ανέρχονται σε 1,2 δις. Πολύ σημαντικοί.

Μία τρίτη  προτεραιότητα είναι η έρευνα να συντελέσει στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας ως ο πρώτος κρίκος στην αλυσίδα για τη διαμόρφωση μιας οικονομίας έντασης γνώσης. Τί εννοώ με αυτό: Κάποια, όχι όλα και δε θέλουμε όλα, δεν υπάρχει ανάγκη για όλα, κάποια από τα ερευνητικά αποτελέσματα  που δημιουργούνται από τη βασική έρευνα, μπορούν να είναι αξιοποιήσιμα για την παραγωγή πλούτου  και εκείνο που θέλουμε είναι αυτά ν ‘αξιοποιηθούν.

Έχουμε ήδη σχεδιάσει το μηχανισμό για την αξιοποίησή τους. πρόκειται  για την ίδρυση ενός νέου Ταμείου που δεν υπήρχε μέχρι τώρα, ενός Ταμείου καινοτομίας που το λέμε πολλές φορές και «παράθυρο καινοτομίας»με πόρους προερχόμενους από το ΕΣΠΑ και τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, του EIF,  αυτό δεν είναι η Τράπεζα Επενδύσεων, είναι το Ταμείο Επενδύσεων, είναι κάτι άλλο στο οποίο συμμετέχει και η Τράπεζα, δεν έχει σημασία, να μη μπω σε λεπτομέρειες, το οποίο νέο Ταμείο της Καινοτομία θα παρέχει κεφάλαια σποράς και κεφάλαια  συμμετοχών σ’ επιλεγμένα ερευνητικά έργα που παρουσιάζουν  επιχειρηματικό ενδιαφέρον.

Το Ταμείο αυτό θ’ αποτελεί μέρος ενός Υπερταμείου συμμετοχών που θα στηρίζει τη δημιουργία νέων καινοτόμων επιχειρήσεων (startups) και την ανάπτυξή τους όπως προβλέπεται  σ’ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που έχει ετοιμαστεί, έχει διαμορφωθεί από το Υπουργείο Οικονομίας και το οποίο θ’ ανακοινωθεί πολύ σύντομα, στις 22 του μηνός με άλλα που είπε και ο Υπουργός.

Τέταρτον, όλες οι παραπάνω προτεραιότητες εντάσσονται, κι αυτό είναι πολύ σημαντικό, σ’ ένα ευρύτερο σχεδιασμό και υλοποίηση του ενιαίου χώρου Έρευνας και Παιδείας που  θ’ αποβλέπει στη βέλτιστη αξιοποίηση του  ανθρώπινου δυναμικού και των ερευνητικών υποδομών της χώρας.

Φιλοδοξία μας είναι η παιδεία και η έρευνα με τη γνώση  που παράγουν, με τη γνώση αυτή που διαχέεται και αξιοποιείται, ν’ αποτελέσουν ένα στήριγμα της κοινωνίας, πολύ σημαντικό αυτό το στοιχείο ιδιαίτερα μέσα στις συνθήκες κρίσης που βιώνει η κοινωνία μας και ταυτόχρονα έναν σοβαρό πυλώνα για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.

Με χαρά θ’ απαντήσω σε ερωτήσεις που υπάρχουν. Αυτά είχα να ας πω τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον και συνεχίζεται προσεχώς όπως λένε στα έργα.

Ετικέτες: 
Κώστας Φωτάκης

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.