ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Πορτογαλία-Ελλάδα: ομοιότητες και διαφορές στην παιδεία

Πώς επιλέγονται οι διευθυντές στην Πορτογαλία
Δημοσίευση: 17/05/2017
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Δημήτρης Καλαϊτζίδης
Διευθυντής ΓΕΛ Ραλλείου Θ. Πειραιά

Εισαγωγικά

Επισκέφτηκα το σχολείο Escola Secundaria de Mem Martins το τελευταίο δεκαήμερο του Απριλίου 2017, στο πλαίσιο Ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ KA1 για παρακολούθηση της διευθύντριας εν ώρα εργασίας (job shadowing).

Η διευθύντρια Maria Teresa Oliveira ήταν πολύ ευγενική και έθεσε στη διάθεσή μου κάθε πληροφορία που ζήτησα. Το ίδιο και η υποδιευθύντρια Teresa Gomes. Παρακάτω παρουσιάζω μια σύνοψη όσων  συζητήσαμε.

Το εκπαιδευτικό σύστημα

Το εκπαιδευτικό σύστημα της Πορτογαλίας για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση είναι διαρθρωμένο ως εξής:

Από ηλικία 6 ετών ως 10 είναι το Δημοτικό Σχολείο. Από 10 ως 12 ετών είναι ο  δεύτερος κύκλος της υποχρεωτικής Εκπαίδευσης. Από 12 ως 15 ετών ο τρίτος κύκλος δηλαδή το Γυμνάσιο. Από  15 ετών ως  19 η 20 είναι το δευτεροβάθμιο σχολείο  ή λύκειο. Στο σχολείο αυτό φοιτούν μαθητές της τελευταίας τάξης του τρίτου κύκλου, δηλαδή του γυμνασίου 14-15 ετών), με σκοπό να γνωρίσουν καλύτερα τον κόσμο του λυκείου που είναι πιο δύσκολο και να προσαρμοστούν κατάλληλα.

Escola Secundaria de Mem Martins.

Το κράτος για να εξοικονομήσει μισθούς διευθυντών (που είναι αρκετά ψηλότεροι από τους ελληνικούς) δημιούργησε τις Ομάδες Σχολείων (Agroupamento de Escolas) που έχουν έναν διευθυντή και έναν ή περισσότερους υποδιευθυντές.

Η ομάδα σχολείων (Agroupamento de Εscolas) του Μεμ Μαρτίνς (που είναι μια «πόλη κρεβατοκάμαρα») έχει συνολικά περίπου 3000 (τρεις χιλιάδες) μαθητές –μαθήτριες και 300 καθηγητές/δασκάλους.

Οι γειτονικές πόλεις-κωμοπόλεις δηλαδή η Sintra (με παλάτια, κάστρα κτλ) έχει ένα αντίστοιχο Agroupamento  με 4000 μαθητές (1 λύκειο, 2 γυμνάσια και 9 δημοτικά) και το Rio de Mouro   3500 μαθητές με 1 λύκειο, 1 γυμνάσιο και 5 δημοτικά σχολεία. Το τελευταίο χτίστηκε τη δεκαετία του 1980. Γενικά η περιοχή αυτή είναι καινούρια, εποικίστηκε μέσα σε 20 χρόνια, είναι πάρα πολύ πυκνοδομημένη με πολυκατοικίες των 8 και 10 ορόφων και ως εκ τούτου έχει πολλούς μαθητές/μαθήτριες.

Το σχολείο που επισκέφτηκα ονομάζεται Escola Secundaria de Mem Martins. Με την αλλαγή του συστήματος σε ομάδες σχολείων (Agroupamentos) έγινε μέλος μιας ομάδας σχολείων που περιλαμβάνει 2 δημοτικά σχολεία, ένα γυμνάσιο και αυτό που είναι λύκειο. Ιδρύθηκε το 1993 και περίπου το 2010 ξεκίνησε σχεδόν εκ θεμελίων η ανακατασκευή του, που κράτησε 7 χρόνια, με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Τώρα είναι έτοιμο κατά περίπου 95%. Η ανακατασκευή άφησε άθικτο μόνο το γυμναστήριο του σχολείου το οποίο είναι κλειστό.

Όλο το κτήριο καθαρίζεται από ιδιωτική εταιρεία, η οποία συνάπτει σχετικό συμβόλαιο με το κράτος, χωρίς την ανάμιξη του σχολείου. Το σχολείο διαθέτει επίσης 26 άτομα βοηθητικό προσωπικό που εργάζονται στο κυλικείο, ως προσωπικό ασφάλειας, στο βιβλιοχαρτοπωλείο του σχολείου, στη βιβλιοθήκη, στην καφετέρια/κυλικείο κα. Κύρια καθήκοντα είναι να ελέγχουν διαρκώς όλους τους χώρους του σχολείου, να ξεκλειδώνουν και να κλειδώνουν τις αίθουσες διδασκαλίας πριν και μετά το μάθημα, να ελέγχουν αν και γιατί ένας μαθητής δεν βρίσκεται στην τάξη την ώρα του μαθήματος κτλ.

Υπάρχει και νυχτοφύλακας (10 το βράδυ με 8 το πρωί). Το θυρωρείο έχει διαρκώς φύλακα-θυρωρό και όλοι όσοι έχουν δικαίωμα να μπουν στο σχολείο πρέπει να διαθέτουν την ειδική «έξυπνη» κάρτα. Χωρίς αυτήν ούτε μαθητές ούτε καθηγητές μπορούν να μπουν στο σχολείο.

Δίπλα από το κλειστό γυμναστήριο του σχολείου προστέθηκε ένα στέγαστρο για να καλύψει γήπεδα μπάσκετ, βόλεϊ και χαντμπολ. Υπάρχει και ανοικτό γήπεδο με τεχνητό γκαζόν, μεγάλων διαστάσεων κατάλληλο για ποδόσφαιρο και χαντμπολ. Τα γυμναστήρια αυτά, κλειστά ή ανοικτά, απασχολούν 15 καθηγητές φυσικής αγωγής, οι οποίοι έχουν το δικό τους γραφείο καθηγητών, δικά τους ντους και άλλες εγκαταστάσεις. Μέσα στο κλειστό γυμναστήριο υπάρχει επίσης ειδική αίθουσα γυμναστικής για τα παιδιά με αναπηρίες. Το κλειστό γυμναστήριο και όλοι οι αθλητικοί χώροι του σχολείου νοικιάζονται σε ομάδες ή σωματεία για χρήση στη διάρκεια του χρόνου, όταν δεν χρησιμοποιούνται από το σχολείο. Με τον τρόπο αυτό το σχολείο συμπληρώνει το πενιχρό βοήθημα που δίνει το κράτος. Όμως τα έσοδα από την πηγή αυτή (γυμναστήρια) έχουν μειωθεί σημαντικά από τότε που ξέσπασε η κρίση.

Στο Σχεδιάγραμμα 2 φαίνεται ο τρόπος χρηματοδότησης του δεύτερου κύκλου εκπαίδευσης. 

Το σχολείο αυτό διαθέτει 64 αίθουσες διδασκαλίας και συνολικά 75 αίθουσες μαζί με τα εργαστήρια. Όλες οι αίθουσες είναι εξοπλισμένες με βιντεοπροβολέα σταθερά τοποθετημένο στην οροφή, πίνακες μαρκαδόρου, ηλεκτρονικό υπολογιστή και καλή συσκότιση. Σχεδόν καμιά αίθουσα δεν είναι διακοσμημένη και οι τοίχοι είναι καθαροί μεν γυμνοί δε. Το σχολείο διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση από τους μαθητές, με μηδαμινά προβλήματα ρύπανσης και καταστροφών. Στα θρανία κάθονται ανά δύο μαθητές. Τα καθίσματα είναι πολύ άνετα, πολύ πιο άνετα από τα Ελληνικά και τα θρανία έχουν σχεδόν το διπλάσιο πλάτος των δικών μας. Δεν έχουν από κάτω χώρο για να αφήνουν οι μαθητές αντικείμενα, κάτι που ούτως ή άλλως απαγορεύεται, όπως και η μεταφορά αναψυκτικών ή φαγητού στις αίθουσες.

Agrupamentos

Η διοίκηση του σχολείου

Το σχολείο αυτό έχει τη διευθύντρια  (Μαρία-Τερέζα Ολιβέιρα) και μια υποδιευθύντρια (Τερέζα Γκόμεζ). Η ηγετική ομάδα του σχολείου συμπληρώνεται από 2-3-4 ή περισσότερους «βοηθούς διευθυντή». Για παράδειγμα η Ομάδα Σχολείων της Σίντρα έχει έναν διευθυντή για 12 σχολικές μονάδες. Για να μπορέσει να φέρει σε πέρας το έργο του ο διευθυντής, το σχολείο διαθέτει πολυπληθή γραμματεία. Τα σχολεία που ανήκουν στο ίδιο γκρουπ δεν βρίσκονται στην ίδια αυλή, είναι συνήθως διασκορπισμένα στην πόλη, αλλά έχουν έναν και μόνο διευθυντή. Σε κάθε σχολείο –μέλος της ομάδας υπάρχει ένας «συντονιστής» εκπαιδευτικός, χωρίς επιμίσθιο, που επιτηρεί το σχολείο. Ο διευθυντής της ομάδας σχολείων, περνά μια φορά περίπου τη βδομάδα.

Το σύστημα αυτό, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς είναι πλήρως αποτυχημένο και το μόνο που προσφέρει είναι οικονομία για το κράτος, από τη μείωση των μισθών των διευθυντών. Τα σχολεία στην πράξη δεν έχουν ηγεσία κάτι που δημιουργεί ζητήματα πειθαρχίας, χαλάρωσης και μείωσης της αποτελεσματικότητάς τους.

Το σχολείο διαθέτει πολυπληθή γραμματεία με 14 εργαζόμενους. Οι δεκατέσσερις της γραμματείας περιλαμβάνουν υπαλλήλους για μαθητικά θέματα (3) για θέματα εκπαιδευτικών (2), για οικονομικά θέματα (3), για το γυμναστήριο (2) για παιδιά με ειδικές ανάγκες (1) και μια προϊσταμένη. Η γραμματεία λειτουργεί 7 ώρες τη μέρα και έχει μηχάνημα έκδοσης αριθμών για σειρά προτεραιότητας.

Για να γίνει κανείς διευθυντής σε σχολείο της Πορτογαλίας πρέπει να έχει βασικό πτυχίο πανεπιστημίου, επιμόρφωση ή πτυχίο στη σχολική διοίκηση και γνώση Η/Υ, πιθανή προϋπηρεσία σε θέση διευθυντή ή υποδιευθυντή, ξένη γλώσσα κτλ. Υποβάλλει αίτηση, πλήρες βιογραφικό και μια έκθεση για το πώς σκοπεύει να διοικήσει το σχολείο.

Τα στοιχεία αυτά εξετάζονται από μια μόνιμη επιτροπή που υπάρχει σε κάθε σχολείο και η επιτροπή αυτή αποφασίζει ποιος θα γίνει διευθυντής. Η επιτροπή αποτελείται από: Εκπροσώπους των εκπαιδευτικών του σχολείου (2-3 εκπαιδευτικοί)  που εκλέγονται από το σύλλογο διδασκόντων, έναν εκλεγμένο εκπρόσωπο των μαθητών, τέσσερις εκπροσώπους των γονέων, 2 εκπροσώπους του μη διδακτικού προσωπικού, 2 εκπροσώπους του Δήμου, 4 εκπροσώπους του Δημοτικού Διαμερίσματος (μεταξύ των οποίων ένας επαγγελματίας και μια νοσοκόμα). Πρόεδρος του συμβουλίου είναι ένας εκ των εκπαιδευτικών.

Η θητεία του διευθυντή είναι τετραετής με δικαίωμα 3 συνεχόμενων θητειών. Μπορεί να ξαναγίνει κανείς διευθυντής, αν μεσολαβήσει μια τουλάχιστον θητεία στην τάξη. Ο διευθυντής αξιολογείται κάθε χρόνο από την πιο πάνω επιτροπή, αλλά κατά κανόνα δεν τίθεται ζήτημα αντικατάστασής του. Ο διευθυντής παίρνει ένα σημαντικό επιμίσθιο που ξεπερνά τα 800ευρώ το μήνα. Υπάρχει λεπτομερής περιγραφή καθηκόντων του διευθυντή (καθηκοντολόγιο) το οποίο είναι υποχρεωμένος να ακολουθεί, όπως και οι εκπαιδευτικοί. Δεν έχει διδακτικό ωράριο.

Ο/η υποδιευθυντής έχει μειωμένο διδακτικό ωράριο (3 ώρες τη βδομάδα). Ανά 800-1000 μαθητές υπάρχουν δύο υποδιευθυντές. Για περισσότερους μαθητές τρεις υποδιευθυντές. Και ο υποδιευθυντής έχει επίδομα 400ευρώ το μήνα, ενώ οι βοηθοί του διευθυντή έχουν επίδομα 300ευρώ το μήνα.

Αυτό που μου έκανε εντύπωση και το μεταφέρω με μεγάλη επιφύλαξη, είναι ότι δεν λειτουργεί ο σύλλογος διδασκόντων (ΣΔ) ως αποφασιστικό όργανο. Συναντιούνται οι καθηγητές ειδικοτήτων, αλλά δεν γίνονται (τουλάχιστον τακτικά) συνεδριάσεις ολόκληρου του ΣΔ. Ο διευθυντής είναι μονοπρόσωπο όργανο αποφάσεων. Π.χ. αν ένας καθηγητής θέλει να πραγματοποιήσει διδακτική ή εκπαιδευτική επίσκεψη, θα πρέπει να έχει άδεια από τον διευθυντή, ο οποίος μπορεί να αρνηθεί να τη χορηγήσει.

Εκπαιδευτικοί

Οι εκπαιδευτικοί προσλαμβάνονται με επετηρίδα από το υπουργείο. Οι αναπληρωτές με εξετάσεις. Είναι χωριστά εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας-δευτεροβάθμιας. Οι πρωτοβάθμιοι εργάζονται 25 ώρες τη βδομάδα οι δευτεροβάθμιοι 22 που κλιμακωτά  (ανάλογα με την ηλικία και όχι με τα χρόνια υπηρεσίας) κατεβαίνουν μέχρι τις 14 ώρες τη  βδομάδα. Μέχρι 50 ετών διδάσκουν 22 ώρες τη βδομάδα και μετά αρχίζει να μειώνεται το ωράριο μέχρι τις 14 ώρες για όσους είναι πάνω από 65 ετών.

Εκτός από τα διδακτικά έχουν κι άλλα καθήκοντα (συντονιστές μαθημάτων, υπεύθυνοι τάξης, μέλη ομάδων σε προγράμματα κα).  Οι μισθοί (μικτά) κυμαίνονται από 1000 ως 2600 ευρώ το μήνα και οι κρατήσεις από 300 ως 1000 ευρώ το μήνα. Συνταξιοδοτούνται πλέον με 40 χρόνια υπηρεσίας και 66 χρόνια ηλικίας. Όσοι δεν τα συμπληρώνουν αλλά μπορούν να βγουν νωρίτερα, παίρνουν ποσοστό της σύνταξης. Η πλήρης σύνταξη είναι το 80% του τελευταίου μισθού.

Στο σχολείο υπάρχει μια αρκετά μεγάλη αίθουσα καθηγητών, με μερικούς υπολογιστές και ντουλαπάκια (όχι γραφεία). Υπάρχουν όμως μικρότερες αίθουσες για κάθε ειδικότητα, πχ. Φιλόλογοι, φυσικών επιστημών, φυσικής αγωγής κτλ. Υπάρχει μια αίθουσα με υπολογιστές μόνο για τους υπεύθυνους των τμημάτων, όπου αυτοί καταχωρίζουν απουσίες και βαθμούς των μαθητών στην κεντρική πλατφόρμα του σχολείου, ενώ δεν υπάρχει το myschool. Μια διευκόλυνση που τους παρέχεται είναι το φτηνό γεύμα στο εστιατόριο του σχολείου, αλλά όχι άλλες διευκολύνσεις. Έχουν πάρα πολλή προετοιμασία για τα μαθήματα, πολλά στατιστικά στοιχεία κτλ. Μικρό ποσοστό από αυτούς συμμετέχουν στα προαιρετικά προγράμματα όπως π.χ. Ευρωπαϊκά, πολιτιστικά, περιβαλλοντικά.

Μαθητικά θέματα

Το σχολείο έχει σήμερα 1600 μαθητές ηλικίας από 14 ως 19 και μερικούς 20 ετών. Αυτό, διότι μπορούν στη διάρκεια της φοίτησής τους να αλλάξουν κατεύθυνση ή να στραφούν στην επαγγελματική/τεχνική εκπαίδευση. Δέχεται παιδιά από τη γειτονιά. Οι μαθητές αγοράζουν τα βιβλία τους που έχουν σημαντικό κόστος. Κάποιοι τα μεταπωλούν με έκπτωση, άλλοι τα δωρίζουν στη σχολική βιβλιοθήκη για να δοθούν σε άπορους μαθητές. Τα βιβλία παρέχονται δωρεάν μόνο στους άπορους μαθητές.

Αν ένα παιδί δεν τα καταφέρνει ιδιαίτερα, μετά την πρώτη χρονιά φοίτησης (δηλαδή την τελευταία του γυμνασίου) συνεχίζει στο λύκειο παίρνοντας επαγγελματική /τεχνική ειδικότητα μέσα στο σχολείο. Το σχολείο αυτό παρέχει  6 ειδικότητες: Γραμματέων, πωλητριών, επαγγελμάτων υγείας (νοσοκόμες), βοηθών εργαστηρίων, γραφιστικής και πληροφορικής.

Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες είναι ενσωματωμένα και υπάρχουν 5 καθηγητές ειδικής αγωγής/ παράλληλης στήριξης. Όλο το κτήριο είναι έτσι χτισμένο ώστε να διευκολύνει την κίνηση των ανθρώπων με αναπηρίες και κινητικά προβλήματα. Για τα παιδιά αυτά υπάρχει χωριστό εργαστήριο καλλιτεχνικών και χωριστή αίθουσα όπου μπορούν να ηρεμήσουν με τη χρήση κατάλληλων χρωμάτων και μουσικής.

Σε όλη την Πορτογαλία οι μαθητές έχουν καθημερινά ένα ζεστό γεύμα με αντίτιμο 1,35€. Από την καταβολή του εξαιρούνται οι μαθητές που είναι άποροι σύμφωνα με το οικογενειακό τους εισόδημα, ενώ κάποιοι άλλοι πληρώνουν το μισό αντίτιμο. Το υπόλοιπο του πραγματικού κόστους του γεύματος επιδοτείται από το κράτος. Σε σχέση με τα χρόνια πριν την κρίση, η ποιότητα και η επάρκεια των γευμάτων έχει πέσει. Παλιότερα προσφερόταν δύο επιλογές ψάρι ή κρέας και συμπληρωματικά σαλάτα, φρούτο και χυμός, ενώ σήμερα υπάρχει μόνο μια επιλογή. Στο σχολικό εστιατόριο μπορούν να τρώνε και οι εκπαιδευτικοί με αντίτιμο 3 ευρώ. Η εταιρεία που παρέχει τα γεύματα συνάπτει συμβόλαιο με το κράτος. Το σχολείο έχει ένα μεγάλο εστιατόριο όπου παρέχονται τα γεύματα από τις 12 ως τις 2 το μεσημέρι. Όσοι μαθητές φέρνουν φαγητό από το σπίτι, μπορούν να χρησιμοποιούν το εστιατόριο και τους φούρνους μικροκυμάτων για να ζεστάνουν το φαγητό τους. Οι μαθητές που θέλουν να ψωνίσουν από το κυλικείο, το οποίο το λειτουργούν εργαζόμενοι του σχολείου, έχουν μια πιστωτική κάρτα, που έχει προφορτιστεί με ένα ποσό που αποφασίζουν οι γονείς. Όταν τελειώσουν αυτά τα χρήματα οι γονείς μπορούν να ξαναφορτίσουν την κάρτα.

Οι μαθητές έχουν δικαίωμα απουσιών, το διπλάσιο του εβδομαδιαίου χρόνου διδασκαλίας κάθε μαθήματος. Π.χ. αν τα μαθηματικά διδάσκονται 4 ώρες τη βδομάδα, ο μαθητής μπορεί να απουσιάσει μέχρι 8 ώρες από τα μαθηματικά της τάξης του, όλο το χρόνο. Αν οι απουσίες υπερβούν αυτό το όριο, παρέχεται ενισχυτική διδασκαλία, προκειμένου να μπορέσει ο μαθητής να λάβει μέρος στις εξετάσεις. Για τις περιπτώσεις μαθητών που απουσιάζουν συχνά, υπάρχει επιτροπή που επικοινωνεί με τους γονείς. Συχνά, όπως μας είπαν, για απουσίες των μαθητών ευθύνονται οι ίδιοι οι γονείς, οι οποίοι φέρνουν τα παιδιά τους στο σχολείο με καθυστέρηση. Για τη δικαιολόγηση των απουσιών οι γονείς είτε προσέρχονται αυτοπροσώπως είτε στέλνουν ιδιόχειρο σημείωμα.

Όσοι μαθητές ακολουθούν επαγγελματική/τεχνική κατεύθυνση έχουν πολλές ώρες διδασκαλίας και άσκησης και γι αυτό πρακτικά βρίσκονται στο σχολείο όλη τη μέρα. Οι υπόλοιποι, με εξαίρεση την Γ’ λυκείου που  έχει μάθημα 25 ώρες τη βδομάδα, έχουν 33 ώρες μάθημα τη βδομάδα. Στο σχολείο παρατηρείται σχολική αποτυχία με επανάληψη της τάξης  σε ποσοστό περίπου 10%.

Κάθε μαθητής διαθέτει ένα ντουλαπάκι στο διάδρομο. Καμιά φορά, δυο μαθητές μοιράζονται το ίδιοι ντουλαπάκι. Δεν επιτρέπεται να αφήνουν τίποτε απολύτως στην τάξη. Δεν μεταφέρουν μαζί τους τρόφιμα, δεν τρώνε στην τάξη, βγαίνουν αμέσως μετά τη λήξη του μαθήματος και το προσωπικό κλειδώνει τις αίθουσες. Δεν υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση σε καμιά αίθουσα του σχολείου, παρά μόνο στους διαδρόμους και στους κοινόχρηστους χώρους.

Οι μαθητές προμηθεύονται-αγοράζουν από το βιβλιοχαρτοπωλείο του σχολείου τις κόλλες των εξετάσεων (πρόχειρων ή ετήσιων), ενώ αν θέλουν να βγάλουν φωτοτυπίες πληρώνουν το αντίτιμο. Το βιβλιοχαρτοπωλείο διαθέτει βασικά πράγματα, περιορισμένης ποικιλίας σε σχετικά καλές τιμές, όχι όμως πολύ φθηνά.

Μια από τις ημέρες που πέρασα στο σχολείο, είχε κληθεί παλιός στρατιωτικός να μιλήσει για κάποιον από τους τελευταίους πολέμους που έκανε η Πορτογαλία στις αποικίες. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στην βιβλιοθήκη. Οι καθηγητές ήταν καθισμένοι σε καναπέδες στο πλάι, ενώ οι μαθητές παρακολουθούσαν τον ομιλητή. Οι περισσότεροι είχαν στα χέρια τους τα κινητά και έπαιζαν με αυτά, άλλοι είχαν τα ακουστικά στα αυτιά τους, άλλοι είχαν ένα βιβλίο και διάβαζαν και γενικά δεν έδειχναν ενδιαφέρον για τον ομιλητή και τις διαφάνειές του. Το καλό είναι ότι όταν τελείωσε ο ομιλητής, ξέσπασαν σε θερμά χειροκροτήματα όλοι, ακόμη κι εκείνοι με τα ακουστικά στα αυτιά….

Σχόλια (3)

 
ΔΕΣΠΟΙΝΑ
17 Μάιος 2017 15:51

Μετά τα παραπάνω εσείς τι προτείνετε κ. Καλαιτζίδη;

 
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΗΣ
18 Μάιος 2017 10:35

@ΔΕΣΠΟΙΝΑ
Ό,τι να προτείνω δεν έχει νόημα. Οι εξαγγελίες θα γίνουν αύριο από τον Υπουργό

 
Βασίλης
08 Ιουν 2017 11:16

Ολα ωραία τα όσα είπατε,αλλά δεν καταλαβαίνω τί σχέσει έχουμε εμείς με την Πορτογαλια...Αλλη νοοτροπία αλλη κουλτούρα,άλλη ιστορία.Αυτό το σύστημα που εφαρμόζει τώρα έχει σίγουρα επιτυχία για το μέλλον των παιδιών? ή είναι ένα ακομη πείραμα σε βάρος των παιδιών?Το νυν σύστημα κ.Καλαιτζιδη,μόρφωσε γενιές και γενιές,και εσας τον ίδιο.Δεν αισθάνεσθε ικανοποιημένος?νιώθετε αμόρφωτος?..

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ