ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

Επιστημονικό Συμβούλιο υπ. Παιδείας: Μοριοδότηση Εκπαίδευσης Επιμορφωτών Τ.Π.Ε. στα ΠΑΚΕ ως Ετήσιας Επιμόρφωσης

Εγγραφη εισήγηση προς τον υπουργό Παιδείας
Δημοσίευση: 09/06/2017
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Να  ληφθεί υπόψη το Προεδρικό Διάταγμα 152/13 , κατά τη μοριοδότηση των επιμορφωτών οι  οποίοι  παρακολούθησαν  την  ετήσια επιμόρφωση στα  Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (για συντομία ΠΑΚΕ),  να τους αποδοθούν τα προσήκοντα μόρια, όπως επιτάσσει ο Νόμος.

Αυτό εισηγείται εγγράφως στον υπουργό Κ. Γαβρόγλου  το Επιστημονικό Συμβούλιο του υπουργείου Παιδείας, για την Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των Ψηφιακών Τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση  Β’ επιπέδου Τ.Π.Ε.) .

Στο πλαίσιο έργων επιμόρφωσης εκπαιδευτικών για την εκπαιδευτική αξιοποίηση των τεχνολογιών  της  πληροφορίας  και  της  επικοινωνίας  (Τ.Π.Ε.)1   του  Υπουργείου  Παιδείας, κατά τα έτη 2007-2008 και 2011-2012 έλαβαν χώρα εξειδικευμένα προγράμματα επιμόρφωσης για την «δημιουργία» επιμορφωτών Τ.Π.Ε., σε Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (για συντομία ΠΑΚΕ).

Τα προγράμματα αυτά παρακολούθησαν έμπειροι εκπαιδευτικοί που επελέγησαν μέσα από ανοικτές διαδικασίες και είχαν στόχο να καταστήσουν τους εκπαιδευόμενους ικανούς να επιμορφώσουν συναδέλφους τους, προκειμένου να εισάγουν την τεχνολογία στη διδακτική τους πράξη με τον πλέον δόκιμο και αποδοτικό τρόπο.

 Μετά την επιτυχή παρακολούθηση των προγραμμάτων αυτών, καθώς και την επιτυχή συμμετοχή σε εξετάσεις πιστοποίησης, οι επιμορφωθέντες εκπαιδευτικοί εντάχθηκαν στο Μητρώο Επιμορφωτών Β’ επιπέδου Τ.Π.Ε. και διαθέτουν τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν επιμορφώσεις εκπαιδευτικών για την εκπαιδευτική αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.

Επισημαίνεται ότι τα εν λόγω προγράμματα εκπαίδευσης επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ (συνολικής   διάρκειας   350   ωρών   διδασκαλίας,   30   ωρών   προετοιμασίας   πρακτικών ασκήσεων και αναλόγου αριθμού ωρών εφαρμογών στην τάξη) διήρκεσαν άνω των 8 ημερολογιακών μηνών έκαστο και πρέπει να λογίζονται ως "ετήσιες επιμορφώσεις".

Αυτό, τονίζει στο έγγραφο το Επιστημονικό Συμβούλιο του υπουργείου Παιδείας,  θεμελιώνεται και με το Προεδρικό Διάταγμα 152, που δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 240, της 13ης Νοεμβρίου 2013, και στο οποίο στο άρθρο 6, παράγραφος 4, σελίδα 4113, αναφέρεται κατά λέξη:

... Στα κριτήρια της επαγγελματικής ανάπτυξης, οι αξιολογούμενοι εντάσσονται... με βάση τα εξής υποκριτήρια: ....
i)...
ii) Ετήσια επιμόρφωση δημοσίου φορέα (ΑΕΙ, ΠΑΚΕ, κ.λπ.). iii)...

1  Πράξη: «Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
(ΤΠΕ) στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία", ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Γ' ΚΠΣ

Πράξεις:  «Επιμόρφωση  Εκπαιδευτικών  για  την  αξιοποίηση  και  εφαρμογή  των  Τ.Π.Ε.  στη  Διδακτική  πράξη»,
Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ 2007-2013

Επομένως, επισημαίνει το Επιστημονικό Συμβούλιο του υπουργείου Παιδείας, οι επιμορφωθέντες δικαιούνται τη σχετική μοριοδότηση, η οποία δίδεται σε όσους παρακολουθούν επιτυχώς ετήσιες επιμορφώσεις.

Το Επιστημονικό Συμβούλιο  του υπ. Παιδείαςγια την Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των Ψηφιακών Τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση  Β’ επιπέδου Τ.Π.Ε.), το αποτελούν οι καθηγητές:

-Βασίλης Δαγδιλέλης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

-Χαράλαμπος Ζαγούρας, Πανεπιστήμιο Πατρών

-Βασίλης Κόμης, Πανεπιστήμιο Πατρών

-Δημήτρης Κουτσογιάννης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης

-Πολυχρόνης Κυνηγός, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

- Δημήτρης Ψύλλος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης

 

Σχόλια (19)

 
Δημήτρης
09 Ιουν 2017 11:42

και ποιές ειδικότητες είχαν δικαίωμα συμμετοχής σε αυτή την επιμόρφωση; Μήπως το σύνολο των ειδικοτήτων ήταν εκτός ; Για τον ίδιο λόγο που δεν μετράει η πιστοποίηση στις ΤΠΕ Β επιπέδου , πάρα πολύ ορθά δεν μετράει και αυτή η επιμόρφωση.

 
Γιάννης Πλατάρος
09 Ιουν 2017 12:33

@Δημήτρης
Αγαπητέ Δημήτρη, διαχρονικά , αυτά διαβάζουν στα υπουργεία και γαλάνε εις βάρος μας.
Η επιχειρηματολογία της ισοπέδωσης έχει μια λογική βάση:
«Αφού δεν παρέχονται σε όλους να μην μετράνε καθόλου!...» Συνταγματική αρχή παροχής ίσων ευκαιριών!
Κοίτα που οδηγεί η λογική σου:
*Το Β΄επίπεδο δεν προφέρεται σε όλους, μα ,μην μετράει για κανέναν!
* Επιμορφωτές στα ΠΑΚΕ δεν μπορούσαν να πάνε όλοι, να μην μετρά για κανέναν.
* ΣΕΛΜΕ -ΣΕΛΔΕ, έχουν σταματήσει να προσφέρονται κάτι ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ, να μην μετρούν για κανέναν.
* Το Διδασκαλείο έχει καταργηθεί κάτι πολλά χρόνια, να μην μετράει γι κανέναν.
* Το Β2 επίπεδο δεν προσφέρεται στην Τυπική Δημόσια εκπαίδευση για κανέναν, άρα να μην μετρά. Ομοίως και τα Γ1, Γ2.
Να το συνεχίσω;
* Τα μεταπτυχιακά πριν το 1999 δεν προσεφέροντο στην Ελλάδα, εμείς οι διορισμένοι που μέναμε μακρυά από τα Πανεπιστήμια πώς θα μπορούσαμε ν τα παρακολουθήσουμε; Κόπηκαν και οι Εκπαιδευτικές άδειες! Να μην μετράνε.
*Η ετήσια επιμόρφωση σε ΑΕΙ παρασχέθηκε ΜΟΝΟΝ ΕΝΑΝ ΧΡΟΝΟ. Δεν πρόλαβε κανείς! Να μην μετράει!
* Η μείζων επιμόρφωση, παρασχέθηκε στην μισή Ελλάδα, μόνον ένα έτος. Να μην μετράει.
* Ο γείτονας έχει κατσίκα. Εγώ δεν έχω. Να του ψοφήσει να εξισωθούμε!
Λέτε να υπερβάλλω μες το τελευταίο;

 
Δ.
09 Ιουν 2017 13:03

Έπρεπε, στη διαδικασία επιλογής διευθυντών, να μοριοδοτείται το Β΄επίπεδο για ευνόητους λόγους.
Το Α΄επίπεδο έπρεπε να είναι προαπαιτούμενο για τη συμμετοχή στη διαδικασία.

 
Παναγιώτης
09 Ιουν 2017 13:26

Τι είναι αυτά που λέτε;;
Ντροπή!!Με την ίδια λογική να μην μετράει και το διδασκαλείο!!!

 
Καθηγήτρια
09 Ιουν 2017 15:08

Ειλικρινά απορώ με τον κ.Πλατάρο... Πόσο δύσκολο είναι να αντιληφθείτε ότι όταν δεν δίνεις το δικαίωμα σε όσους εκπαιδευτικούς το επιθυμούν να έχουν πρόσβαση στις Τ.Π.Ε β' επιπέδου ή σε άλλες επιμορφώσεις (όπως αυτή της εκπαίδευσης ενηλίκων) , είναι ΠΑΡΑΛΟΓΟ και ενάντια σε κάθε λογική ισονομίας το να το μοριοδοτείς σε κρίσεις στελεχών εκπαίδευσης; Είναι απλά κοινή λογική και τα επιχειρήματα περί κατσικιών του γείτονα είναι τουλάχιστον παιδικά...
Μοριοδότηση μόνο σε ό,τι μπορούσαν να έχουν πρόσβαση ΟΛΟΙ οι εκπαιδευτικοί ...

 
Katia
09 Ιουν 2017 15:46

Καλα δεν ήταν αυτονόητο να προσμετρηθεί; Και γιατι όσοι κοπίασαν να μην το πάρουν,; Πρέπει να είμαστε δίκαιοι και ο καθένας να πάρει ό,τι του αναλογεί.

 
ΗΛΙΑΣ
09 Ιουν 2017 20:43

Κύριε Πλατάρο το Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης αφού δεν μοριοδοτείται γιατί το επικαλείστε. Με ενδιαφέρει γιατί ήμουν Επιμορφωτής Β

 
Αλίκη
09 Ιουν 2017 21:46

Εντάξει τώρα, δεν ήταν διάρκειας 8 μηνών! Τρεις ή τέσσερις μήνες ήταν. Σίγουρο αυτό!!! Γνώριζα κάποιον που πήγαινε. Και στην τελική ας την πάρουν. Αλλά είναι και αυτοί που δεν παρακολούθησαν την επιμόρφωση κι έδωσαν μόνο εξετάσεις μ΄αυτούς τι θα γίνει; Θα τους εξαιρέσουν και πώς, αφού το τελικό χαρτί είναι το ίδιο. Ας μη ζητάνε λοιπόν μοριοδότηση αρκετά χρήματα κέρδισαν από αυτό το χαρτί, ας αφήσουν και κάτι...

 
Γεώργιος Σκουντζής
09 Ιουν 2017 22:41

Αγαπητή "Καθηγήτρια" στη συγκεκριμένη επιμόρφωση (των ΠΑΚΕ) ο καθένας μπορούσε να υποβάλει αίτηση. Η επιλογή έγινε με ανοικτή διαδικασία, επίπονη ελεγχόμενη παρακολούθηση και ακολούθησαν διαδικασίες πιστοποίησης. Στο επόμενο χρονικό διάστημα προβλέπονται νέες διαδικασίες επιλογής και παρακολούθησης ΠΑΚΕ για όλες τις ειδικότητες. Ισχύει το ίδιο για ΣΕΛΜΕ-ΣΕΛΔΕ, Διδασκαλείο κλπ; (γιατί δεν έχετε το θάρρος να σχολιάζετε με Ονοματεπώνυμο;)

 
Mark
09 Ιουν 2017 22:43

Σίγουρα όλοι δεν είχαν αντικειμενικά τη δυνατότητα συμμετοχής σε όλα τα μοριοδοτούμενα προγράμματα, αλλά σχεδόν όλοι είχαν σε κάποια. Μερικοί αξιοποίησαν με κόπο όλες τις ευκαιρίες που τους δόθηκαν, ενώ στην ίδια περιοχή την ίδια εποχή κάποιοι άλλοι αξιοποίησαν ελάχιστες και μερικοί καμιά.
Λοιπόν, το βρίσκετε δίκαιο να μην μοριοδοτείται τίποτε σε κανέναν;

 
Γιάννης Σαλονικίδης
09 Ιουν 2017 23:39

Για όλους ισονομίας τότε και όσα μεταπτυχιακά είναι επί πληρωμή να μην μετράνε, γιατί όλοι δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα.

Άλλο ισονομία άλλο ευσεβείς πόθοι...

 
Γιάννης Σαλονικίδης
10 Ιουν 2017 00:54

Ένα δίκαιο σύστημα αποτίμησης προσόντων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του και τις επιμορφώσεις που παρακολούθησε με επιτυχία ένας εκπαιδευτικός. Διότι έτσι αποδεικνύεται πως ο εκπαιδευτικός ενδιαφέρεται για τη συνεχή επαγγελματική του βελτίωση [σε αντίθεση με κάποιους που επιδιώκουν οτιδήποτε μοριοδοτείται και πέραν τούτου ....].

Αρκεί αυτό να γίνεται υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

1. Οι επιμορφώσεις αυτές να είναι εγκεκριμένες από την κεντρική υπηρεσία.
2. Να είναι πιστοποιημένες με ένα σύστημα πιστοποίησης.
3. Να έχουν κλιμακωτή μοριοδότηση ανάλογα με τις ώρες επιμόρφωσης.
4. Να έχουν ένα χρονικό όριο μέσα στο οποίο να μοριοδοτούνται. Μετά να μην λαμβάνονται υπόψη.
5. Να προσφέρονται δωρεάν.

Σημ. Να μην μοριοδοτούνται οι υποχρεωτικές επιμορφώσεις.

ΥΓ: Και βέβαια θα έπρεπε να μοριοδοτηθεί με κάποιο τρόπο το Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης!
Αλλά δε βγάζουμε άκρη με τις επιλογές της Κεντρικής Υπηρεσίας....

 
rip
10 Ιουν 2017 02:45

Απλα ο κυριος με την κατσικα .....εχει αυτα και θελει τα μορια του για να γινει ξανα...διευθυντης

 
Πολιτης
10 Ιουν 2017 12:18

Να θυμίσω σε κάποιους ότι το Μείζων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης είχε ως κύριο σύνθημα να το παρακολουθήσεις την δυνατότητα συμμετοχής σε κρίσεις στελεχών εκπ/σης.
Σε κάθε περίπτωση και για λόγους δικαιοσύνης, το σωστό θα ήταν να μετράνε ΟΛΑ ανεξαιρέτως τα αντικειμενικά προσόντα του κάθε υποψηφίου: 2ο , 3ο και όσα ΠΜΣ αναγνωρισμένα έχει, και ΟΛΑ όσα εκείνη η απίθανη παράγραφος θεωρεί ως σημαντικά αλλά μη μοριοδοτούμενα στις κρίσεις.
Η δια βίου μάθηση και η δια βίου επιμόρφωση δεν είναι κατάρα αλλά ΠΡΟΫΠΌΘΕΣΗ σε όποιον θέλει να κρίνεται ως στέλεχος στην εκπαίδευση.

 
Astos
10 Ιουν 2017 18:06

Διαβάζω τα σχόλιά σας συνάδελφοι και μου έρχεται να βάλω τα κλάματα... δεν μοριοδοτείται το 2ο μεταπτυχιακό, το 3ο μεταπτυχιακό... κλπ. Το διδακτορικό έχει μόρια ίσης αξίας με 4 χρόνια στην εκπαίδευση (πάνω από τα 10) χωρίς να εξετάζεται αν δούλευες αυτά τα 4 χρόνια ή είχες άδεια λοχείας, κυήσεως, ανατροφής τέκνου ή απλά καθόσουν και δεν έκανες μάθημα...

 
ΧΡΗΣΤΟΣ
11 Ιουν 2017 00:10

Σας διαβάζω τόσο καιρό για τα Μεταπτυχιακά και τα Διδακτορικά και απορώ. Αλήθεια συνάδελφοι, εσείς που μειώνεται όλους τους συναδέλφους που έχουν πολλά χρόνια υπηρεσίας , αρκετοί από αυτούς μπορεί να έχουν 2 ή 3 θητείες ως Διευθυντές ή ακόμη και υποδιευθυντές. Παρόλο που έχουν αποκτήσει τόση εμπειρία σχετική με την θέση μοριοδοτούνται με 2,5 μόρια, όσα και ένας εκπαιδευτικός με 1 έτος επιπλέον σπουδές για το μεταπτυχιακό. Πιστεύει κάποιος σοβαρός άνθρωπος ότι ο χ εκπαιδευτικός με Μεταπτυχιακό στον Βίο του τάδε ... θα είναι και καλύτερος Διευθυντής από κάποιο ψ εκπαιδευτικό που έχει ασκήσει διοίκηση; Για μένα είναι ξεκάθαρο. Θα έπρεπε να μοριοδοτούνται τα μεταπτυχιακά με 0,5 μόρια και μόνο τα μεταπτυχιακά στην Διοίκηση με 2,5 μόρια. Αντίστοιχα τα Διδακτορικά στην Ειδικότητα με 2,5 μόρια και στην Διοίκηση με 5 μόρια. Ότι επιπλέον υπάρχει να αθροίζεται και να μην υπάρχει πλαφόν, γιατί μόνο έτσι αναγνωρίζεται το ενδιαφέρον για σπουδές του κάθε ενδιαφερόμενου για θέση ευθύνης. Όταν πρόκειται για κάλυψη θέση Συμβούλου τότε να μοριοδοτούνται τα Μεταπτυχιακά και Διδακτορικά Ειδικότητας με 2,5 και 5 μόρια αντίστοιχα. Πλαφόν δεν πρέπει να υπάρχει και στην Υπηρεσιακή κατάσταση. Από τα 8 έτη έως τα 32 θα πρέπει να μοριοδοτούνται κλιμακωτά ως εξής: τα επόμενα 8 έτη με 1 μόριο ανά έτος, τα επόμενα 8 με 0,5 μόρια ανά έτος και τα επόμενα 8 έτη με 0,25 μόρια ανά έτος. Έτσι ο κάθε εκπαιδευτικός θα είχε διαφορετικά μετρήσιμα μόρια ανάλογα τα χρόνια υπηρεσίας, τις σπουδές και την υπηρεσία του σε θέσεις ευθύνης( θα πρέπει να αθροίζεται η μοριοδότηση από θέση Διευθυντή( 0.5χ6= 3 μόρια + υποδιευθυντή 0.4χ5=2 μόρια, σύνολο 5 μόρια όσα και 1 Διδακτορικό). Τώρα βλέπουμε είτε 18 ή 32 χρόνια υπηρεσίας 10 μόρια, είτε 5 χρόνια Διευθυντής και 5 χρόνια Υποδιευθυντής μόνο 2,5 μόρια. Ας αποφασίσουμε τι Διευθυντές θέλουμε, δεν υπάρχει άσπρο ή μαύρο, αλλά ένα σύστημα δίκαιο για όλους τους συναδέλφους, όπου ο κάθε ένας θα έχει τα αντικειμενικά κριτήρια ανάλογα με τα παραπάνω και δεν χρειάζονται ούτε γνώμες συλλόγου ούτε συνεντεύξεις, γιατί ο κάθε υποψήφιος θα παίρνει αυτό που αξίζει και του αναλογεί.

 
PE19
11 Ιουν 2017 15:50

@ΧΡΗΣΤΟΣ
Ο καθένας ότι έχει.
Αυτοί που έχουν πολλά πτυχία θεωρούν ως προσόν τα πτυχία αυτοί που έχουν μεγάλη υπηρεσία την υπηρεσία αυτοί που έχουν πολλά χρόνια στην διοίκηση την διοίκηση.
Τι είναι σωστό? όλα και τίποτα . Δηλαδή:
Αν κάποιος έχει πολλά πτυχία Διδακτορικό, μεταπτυχιακά έχει εμπειρίες από διάφορα πράγματα και έχει ανοικτό μυαλό να αντιμετωπίσει καταστάσεις ως διευθυντής σχολείου όμως ενδεχομένως δεν έχει την εμπειρία από την οικεία μονάδα.
Αυτός που έχει 30 χρόνια στο σχολείο ή 10 χρόνια Δ/ντης έχει, λόγω πείρας, δει αρκετά πράγματα και μπορεί να αντιμετωπίσει επίσης δύσκολες καταστάσεις όμως δεν έχει την ευρύτητα πνεύματος κάποιου με παραπάνω σπουδές και προφανώς η εμπειρία δεν σταματά στα 18 χρόνια υπηρεσίας ή στα 5 διοίκησης.
Συνάδελφοι όλα μαζί πρέπει να μετράνε. Δεν είναι περίεργο πως δύο εντελώς διαφορετικής φιλοσοφίας υπουργοί από 2 εντελώς διαφορετικές κυβερνήσεις η κ. Διαμαντοπούλου και ο κ. Βερναδράκης κατάληξαν σε παρόμοια μοριοδότηση ? και στον 3848/10 και στον 4369/16 το Διδακτορικό είναι πλήρη θητεία (24 η 33 χρόνια) - 3 ή 4 χρόνια Διδακτορικό + μεταπτυχιακό και στους 2 > της πλήρους θητείας και λίγο λιγότερο από την πλήρη θητεία και προϋπηρεσία σε διοικητική θέση. Και στους δύο νόμους η πλήρη θητεία ορίζεται πάνω από τα 20 χρόνια στον 3848 24 (τότε συνήθως αφυπηρετούσες στα 30 χρόνια) ενώ στον 4369 στα 33 (τώρα δυστυχώς αφυπηρετούμε στα 35+).
Οι υπουργοί μας για να ευχαριστήσουν το κομματικό τους ακροατήριο χαμηλώνουν τον πήχη στα 20 και 18 χρόνια (όταν ο νεότερος μόνιμα διορισμένος εκπαιδευτικός έχει 8 χρόνια + υπηρεσία) βάζουν την "Διδακτική" υπηρεσία σαν μοριοδοτούμενο κριτήριο και μηδενίζει την συμβολή μεταπτυχιακών και διδακτορικών. Για βάλτε στο μυαλό σας γιατί!!!

 
Αντιγόνη
12 Ιουν 2017 10:20

Συμφωνώ με τις τοποθετήσεις (και τις δύο) του Χρήστου.

 
ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
25 Ιουν 2017 23:58

ΝΑ ΜΟΡΙΟΔΟΤΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΠΟ 300 ΩΡΕΣ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΦΟΡΕΑ. ΕΠΙΣΗΣ Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΗΝ ΕΚΕΠΙΣ

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.