ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Σχετικά με το Πανεπιστημιακό Άσυλο

Το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελεί εγγύηση της συνταγματικά προστατευόμενης ακαδημαϊκής ελευθερίας και πρέπει να διατηρηθεί επιπλέον για λόγους ιστορικούς και συμβολικούς.
Δημοσίευση: 10/08/2017
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Γράφει ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΡΚΟΥΛΗΣ, φοιτητής του τμήματος Νομικής του Α.Π.Θ.

Το πανεπιστημιακό άσυλο, ως θεσμός, τα τελευταία χρόνια έχει συνδεθεί από πολλούς με την έξαρση της εγκληματικότητας στον πανεπιστημιακό χώρο. Η θέση αυτή μπορεί εύκολα να ανατραπεί, εάν σκεφτεί κανείς πως μετά τον ν. 4009/2011 (τον γνωστό και ως «νόμο Διαμαντοπούλου») με τον οποίο ο θεσμός του ασύλου καταργήθηκε, κρούσματα παραβατικότητας στις σχολές της χώρας συνεχίζουν να συμβαίνουν. Αν μη τι άλλο, αυτή η διαπίστωση μας οδηγεί στο να αποδώσουμε την αυξημένη εγκληματικότητα σε ολότελα διαφορετική βάση και ιδίως σε λόγους κοινωνικούς και οικονομικούς.

Οι συζητήσεις για το πανεπιστημιακό άσυλο ανατρέχουν στην Ε’ Αναθεωρητική Βουλή, όπου η μειοψηφία (μεταξύ άλλων, Δ. Τσάτσος, Γ.Α. Μαγκάκης, Α. Παπανδρέου, Ε. Παπανούτσος) διατύπωσε την άποψη πως η -προστατευόμενη ήδη από το Σύνταγμα του 1975- ακαδημαϊκή ελευθερία (άρθρο 16 § 1 ισχύοντος Συντάγματος) κατοχυρώνεται ουσιαστικά και πραγματικά μόνο σε συνδυασμό με το άσυλο. Η άποψη αυτή κατά βάση οδήγησε στη ψήφιση του ν. 1286/1982, με τον οποίο και αναγνωρίστηκε το πανεπιστημιακό άσυλο.

Ο νέος νόμος (ν. 4485/2017, άρθρο 3 § 2) ορίζει ότι «επέμβαση δημόσιας δύναμης σε χώρους των ΑΕΙ επιτρέπεται αυτεπαγγέλτως σε περιπτώσεις κακουργημάτων, καθώς και εγκλημάτων κατά της ζωής και ύστερα από απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση». Με απλά λόγια, η αστυνομία μπορεί να επεμβαίνει ελεύθερα στον πανεπιστημιακό χώρο σε κάθε περίπτωση τέλεσης εγκλήματος κατά της ζωής ή κακουργήματος. Δεν είναι δυνατή, όμως, η αυτεπάγγελτη επέμβαση στην περίπτωση τέλεσης ενός πλημμελήματος, ενός δηλαδή ελαφρότερου εγκλήματος με μικρότερη κοινωνική απαξία. Και τούτο διότι, εάν ήταν δυνατή η αυτεπάγγελτη επέμβαση της αστυνομίας και στην περίπτωση των πλημμελημάτων, κατ’ ουσία η αστυνομία θα μπορούσε πάντοτε να επεμβαίνει αυτεπάγγελτα (χωρίς άδεια των πρυτανικών αρχών), οπότε θεσμός ασύλου δεν θα υπήρχε.

Πρέπει να ξεκαθαριστεί πως η μη επιτρεπόμενη αυτεπάγγελτη επέμβαση της αστυνομίας στην περίπτωση των πλημμελημάτων (των ελαφρότερων εγκλημάτων) αφορά στο επ’ αυτοφώρω έγκλημα. Δεν σημαίνει, δηλαδή, ότι ένα πλημμέλημα το οποίο τελείται στον χώρο του Πανεπιστημίου δεν διώκεται. Διώκεται, τιμωρείται κανονικά, απλώς η αστυνομία δεν μπορεί να εισέλθει ελεύθερα (χωρίς, δηλαδή, άδεια του Πρυτανικού Συμβουλίου) στο Πανεπιστήμιο στην περίπτωση τέλεσης πλημμελήματος. Δεν συγχωρείται, συνεπώς, η διάπραξη πλημμελημάτων υπό του θεσμού του ασύλου (βλ. σχετικά ΑΠ 230/1994, ΠοινΧρ ΜΔ’/1994). Όσο δε αφορά στην εμπορία ναρκωτικών, που αποτελεί για κάποιους δήθεν επιχείρημα κατά του ασύλου, επειδή αυτή αποτελεί κακούργημα, η αστυνομία μπορεί να επεμβαίνει ελεύθερα, όταν τελούνται πράξεις διακίνησης ναρκωτικών μέσα στον πανεπιστημιακό χώρο.

Σχετικά με το Πρυτανικό Συμβούλιο παρατηρείται ότι ο νέος νόμος ρυθμίζει τη δυνατότητά του να λάβει απόφαση χαλαρότερα από τον νόμο του 1982, εφόσον ο τελευταίος απαιτούσε ομοφωνία για τη λήψη απόφασης, ενώ ο νέος νόμος απαιτεί πλειοψηφία. Επιπλέον, το Πρυτανικό Συμβούλιο υπό το νέο καθεστώς συγκροτείται και λειτουργεί νόμιμα ακόμη και αν δεν έχει υποδειχθεί εκπρόσωπος των φοιτητών ή των διοικητικών υπαλλήλων, ενώ σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η άποψη υπέρ της οποίας τάχθηκε ο Πρύτανης. Συνεπώς, καθίσταται πολύ ευκολότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν να λάβει απόφαση το Πρυτανικό Συμβούλιο και αποφεύγεται η χρονοβόρα και δυσκίνητη διαδικασία να παράσχει τη σχετική άδεια η Σύγκλητος.

Στο πρόσφατο παρελθόν, πανεπιστημιακοί παράγοντες είχαν παραδεχθεί πως υπήρχε σε γενικές γραμμές αγαστή συνεργασία με την αστυνομία, απλώς η τελευταία δεν επενέβαινε όσο χρειαζόταν ή κάποιες φορές κωλυσιεργούσε. Η αποτελεσματικότητα και η ετοιμότητα των διωκτικών αρχών είναι εντελώς διαφορετική υπόθεση από το άσυλο. Άλλωστε, η αστυνομία δεν δύναται de facto να είναι πανταχού παρούσα και για αυτόν τον λόγο το Ποινικό Δίκαιο μάς επιφυλάσσει το δικαίωμα να υπερασπιζόμαστε τα θιγόμενα έννομα αγαθά μας (δικαίωμα άμυνας).

Συμπέρασμα απ’ όλα τα παραπάνω αναφερόμενα είναι πως δεν αποτελεί το άσυλο τον λόγο που οδηγεί στην έξαρση της εγκληματικότητας, συμπέρασμα που συνάγεται τόσο από την εμπειρία όσο κι από τη λειτουργία του θεσμού του ασύλου, όπως αυτή ανωτέρω εξηγήθηκε. Το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελεί εγγύηση της συνταγματικά προστατευόμενης ακαδημαϊκής ελευθερίας και πρέπει να διατηρηθεί επιπλέον για λόγους ιστορικούς και συμβολικούς. Όπως είχε πει σε συνέντευξή του τον Ιούνιο του 2010 ο διακεκριμένος καθηγητής του Ποινικού Δικαίου, Ι. Μανωλεδάκης, «με το άσυλο, αν είχαν από την αρχή εφαρμόσει τον νόμο, δεν θα είχαμε πρόβλημα. Γιατί ο νόμος είναι σαφής: εάν είναι κακούργημα αυτόφωρο -και κακούργημα είναι η κατασκευή βομβών, μολότοφ, η διακίνηση ναρκωτικών, η βιαιοπραγία, το έγκλημα κατά της ζωής-, μπαίνει η αστυνομία χωρίς να ζητήσει την άδεια από κανέναν.[…]Αλλά αυτό που θεωρούν μερικοί, ότι αν καταργηθεί τελείως (ενν. το άσυλο) θα γίνουν όλα ωραία, είναι ανοησία». Μόνη λύση, λοιπόν, στο πρόβλημα του ασύλου είναι να εφαρμοστεί αυστηρά και από την αρχή ο νόμος.

Σχόλια (4)

 
Vivi
10 Αυγ 2017 15:16

Περί ασύλου: χρειάζεται όπου η δημοκρατία χωλαίνει αλλά 'χρειάζεται' κι όταν μας συμφέρει η δημοκρατία να χωλαίνει...
Όλα τα υπόλοιπα είναι εκθέσεις ιδεών αυτών που βγάζουν σπυριά στο οφθαλμοφανές ότι η δημοκρατία δε βαθαίνει με άσυλα αλλά με το Λόγο και τη λογοδοσία.
Ελπίζω ως δικηγόρος που είστε να μην ξεχάσετε να βάλετε Pos
Αυτό με ενδιαφέρει περισσότερο από την αγάπη σας για την ιστορία και τα σύμβολα

 
ΓΣ
11 Αυγ 2017 10:57

Συγνώμη, αλλά τέτοια πονήματα-ανοησίες μόνο εκ του πονηρού μπορεί να έχουν γραφτεί. Το ερώτημα είναι απλό: Όταν κάποιος σε πλακώνει στο ξύλο (δεν είναι κακούργημα αν πρόκειται για ελαφρά σωματική βλάβη μη-μόνιμη και τα ρέστα, αλλα αυτό δε θα το ξέρεις την ώρα που τις τρως) μέσα στο πανεπιστήμιο ή καταστρέφει εξοπλισμό (ούτε αυτό δεν είναι κακούργημα), ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΕΡΧΕΤΑΙ Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ με ένα τηλεφώνημα απο οποιονδήποτε στο σημείο; Ή θέλουμε να περιμένουμε να συνεδριάσει το Πρυτανικό Συμβούλιο; Αυτή την ερώτηση να απαντήσει όποιος μας πρήζει με το άσυλο της ανομίας και τους δήθεν δημοκρατικούς αγώνες. Σταματήστε επιτέλους το δούλεμα και την καραμέλα, γιατί όλοι έχουμε καταλάβει τι παιζει.

 
Κώνσταντίνος
11 Αυγ 2017 14:51

Τι είναι αυτά που γράφετε;Στον 21ο αιώνα είμαστε και εσείς είστε σε εποχές 100 χρόνια πίσω.Ζήστε μόνος σας στο παρελθόν . Στη Βουλγαρία,την Ρουμανία πάντα το περιπολικό της αστυνομίας είναι σταθευμένο μπροστά στην Πρυτανεία.Η λέξη άσυλο και λοιπά τους είναι άγνωστη και αδιανόητη.Πάντε ,αν τολμάτε,και μιλήστε τους για άσυλο.Δώστε τους τα φώτα σας.Πείστε τους.Δεν μπορούν πλέον να κυριαρχούν ιδέες παγκοσμίως παρωχημένες και απαράδεκτες.Αφήστε μας να κάνουμε κάτι να ξεφύγουμε από αυτά και από τα μνημόνια που μας φέρατε με τις συμπεριφορές σας όλοι σας.Θέλουμε να πάμε μπροστά και επιμένετε με το ζόρι να μας κρατάτε στο απώτατο παρελθόν.Δεν με ενδιαφέρει το παρελθόν που ζεις.Δουλειά για τα παιδιά υπάρχει;Ελπίδα για το μέλλον;Πάνε κύριε σε οποιοδήποτε Πανεπιστήμιο του κόσμου.Το χάλι με τα συνθήματα και τις αφίσες θα το δεις πουθενά;Αυτό θέλεις να διατηρήσεις.Η @κα Vivi μίλησε για POS.Βάλατε όπως όλοι οι επαγγελματίες ή θεωρείτε και αυτό άσυλο και δεν βάλατε ακόμη;

 
Αφωνος
16 Αυγ 2017 12:33

To esos πρωτοπορεί: σύμφωνα και με τις επιταγές του πρόσφατου νόμου Γαβρόγλου δίνει το βήμα σε φοιτητή (με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή του άρθρου αλήθεια;) για να μας πει πώς θα γυρίσουμε στη δεκαετία του '80.... Δεν χρειάζεται να σχολιάσω όσα φαιδρά υποστηρίζει: του τα 'έψαλαν' μια χαρά οι υπόλοιποι σχολιαστές.
Ελπίζω ότι ο εν λόγω φοιτητής θα πραγματοποιήσει τις τυχόν μεταπτυχιακές σπουδές του σε ιδρύματα σαν αυτά που 'ονειρεύεται' και όχι σε τίποτε 'αντιδραστικά' ευρωπαϊκά ή αμερικανικά πανεπιστήμια όπου υπάρχει οργάνωση και τάξη (και μετά να γυρίσει εδώ για να κάνει καριέρα καταγγέλλοντάς τα και από πάνω, όπως συνήθως κάνουν πολλοί άλλοι του ευρύτερου χώρου της αριστεράς).

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.