ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Ποιότητα και αξιολόγηση στην εκπαίδευση

Η ποιότητα στην εκπαίδευση συνδέεται με τις εθνικές στρατηγικές, τις λαϊκές κουλτούρες και ουσιαστικά συνυφαίνεται με την απόκτηση ουσιαστικών εφοδίων για να αντιμετωπίσουν οι νέοι τις αυξημένες απαιτήσεις της εποχής.
Δημοσίευση: 21/05/2018
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Του Νίκου Τσούλια

Μια σύγχρονη δημοκρατική εκπαιδευτική πρόταση πρέπει να περιλαμβάνει δύο κρίσιμους μορφωτικούς στόχους: α) την υπεράσπιση και την προαγωγή του δημόσιου χαρακτήρα της παιδείας και β) τη διαρκή και επιμελή ενίσχυση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Και αυτή η στοχοθεσία δοκιμάζεται και από τις πολλαπλές τάσεις εμπορευματοποίησης της γνώσης αλλά και από σύνθετες και, εν πολλοίς, άγνωστες πτυχές των αναδυόμενων κοινωνιών της μάθησης.

Η Ευρωπαϊκή Συνδικαλιστική Επιτροπή για την εκπαίδευση (ETUCE), μέλος της οποίας είναι και η ΟΛΜΕ, έχει δώσει ιδιαίτερο βάρος στην αξιολόγηση της ποιότητας στη σχολική μόρφωση τα τελευταία χρόνια με αλλεπάλληλα προγράμματα και συνέδρια. Βεβαίως, τόσο η έννοια της ποιότητας όσο και κυρίως η πρακτική της αξιολόγησής της είναι πεδία έντονου προβληματισμού αλλά και τριβών μεταξύ πολιτείας, κοινωνικών φορέων και συνδικαλιστικών οργανώσεων.

Ωστόσο οι όποιες δυσκολίες δεν μπορεί και δεν πρόκειται να είναι ανασταλτικές του βασικού σκοπού όλων των πλευρών, να τεθεί το σχολείο σε πιο κεντρική θέση στις νέες εποχές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) διαμόρφωσε  παλιότερα ένα πιλοτικό πρόγραμμα για την ποιοτική αξιολόγηση της σχολικής εκπαίδευσης με τη συμμετοχή 101 σχολείων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης από 18 χώρες συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, με στόχο του προγράμματος να δοθούν απαντήσεις σε τρία ζητήματα:

α) Τι κάνει ένα σχολείο καλό;

β) Πώς μπορούμε να το ανακαλύψουμε;  

γ) Τι μπορούμε να κάνουμε με τις απαντήσεις που θα βρούμε;

Ως μέρος του προγράμματος τα σχολεία αυτοαξιολογήθηκαν και αυτοβαθμολογήθηκαν σε δώδεκα θέματα:

1) ακαδημαϊκά επιτεύγματα,
2) προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη,
3) προορισμός των μαθητών,
4) ο χρόνος ως πηγή για μάθηση,
5) ποιότητα της μάθησης και της διδασκαλίας,
6) υποστήριξη όσων έχουν μαθησιακά προβλήματα,
7) το σχολείο ως χώρος μάθησης,
8) το σχολείο ως κοινωνικός χώρος,
9) το σχολείο ως επαγγελματικός χώρος,
10) σχολείο και σπίτι,
11) σχολείο και κοινότητα και
12) σχολείο και εργασία.

Οι δυο παράλληλες ενέργειες του Συμβουλίου των Υπουργών Παιδείας της Ε.Ε. και οι συλλογικές λειτουργίες της ETUCE εστίασαν τη δυναμική τους αφενός μεν στον προσδιορισμό των δεικτών της αξιολόγησης της ποιότητας και αφετέρου στο ίδιο το περιεχόμενο της ποιότητας της εκπαίδευσης.

Η ETUCE θεωρεί πως οι δείκτες αυτοί θα πρέπει να συνδέουν τα αποτελέσματα του εκπαιδευτικού συστήματος με τις διαθέσιμες πηγές και να είναι τέτοιου τύπου ώστε να βοηθούν τους εκπαιδευτικούς για να βρίσκουν τρόπους και μεθόδους για τη βελτίωση της ποιότητας. Επιπλέον οι δείκτες πρέπει να δίνουν την πλήρη εικόνα του σχολείου με όλη την πολυπλοκότητά του και να εντάσσονται στο καθημερινό έργο των εκπαιδευτικών.

Συμπερασματικά στη διεθνή εκπαιδευτική συζήτηση, οι δείκτες αφορούν συγκριτικές πληροφορίες για ζητήματα που αναφέρονται:

ι) στις στατιστικές πληροφορίες για τους προϋπολογισμούς, το εκπαιδευτικό κόστος, τις αναλογίες καθηγητών / μαθητών κ.λπ.,
ιι) στις πληροφορίες για τις δομές των εκπαιδευτικών συστημάτων και
ιιι) στα επιτεύγματα των μαθητών.

Η ποιότητα στην εκπαίδευση έχει σήμερα σαφώς διαφορετικό περιεχόμενο απ’ ό,τι παλιότερα. Συνδέεται, βέβαια, με τις εθνικές στρατηγικές, τις λαϊκές κουλτούρες και ουσιαστικά συνυφαίνεται με την απόκτηση ουσιαστικών εφοδίων για να αντιμετωπίσουν οι νέοι τις αυξημένες απαιτήσεις της εποχής.

Η ETUCE θεωρεί πως οι συζητήσεις για την ποιότητα και την αξιολόγηση είναι πρωταρχικής σημασίας για το μέλλον του σχολείου και του εκπαιδευτικού επαγγέλματος. Και το τονίζει με απόλυτο τρόπο: «Η ποιοτική εκπαίδευση δεν θα πρέπει να θεωρείται ως μία διαδικασία κατανάλωσης αλλά ως μία διαδικασία αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών.

Η εκπαίδευση πρέπει να έχει ως στόχο την παροχή στους μαθητές ευκαιριών για προσωπική εξέλιξη και τη δυνατότητα να μπορούν να προσαρμοστούν στις νέες καταστάσεις, όπως και να τις αλλάξουν, αν χρειαστεί. Η εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι μία ουδέτερη διαδικασία. Θα πρέπει πάντα να βασίζεται σε αξίες. Η ισορροπία μεταξύ των αντικειμενικών «δεδομένων» και της αμφισβήτησης αυτών αντιπροσωπεύει μια μεγάλη πρόκληση για τον επαγγελματία εκπαιδευτικό».

Σήμερα διεθνείς και εθνικοί φορείς αντιμετωπίζουν τον κόσμο ως ένα εκπαιδευτικό επιστημονικό εργαστήριο και θεωρούν την εκπαίδευση ως «θέατρο» δράσης των νεοαναδυόμενων αντιλήψεων και πεποιθήσεων του ανθρώπου. Θα μπορέσουμε ως ελληνική κοινωνία να συζητήσουμε μεθοδικά την ποιότητα της εκπαίδευσης και την αξιολόγησή της εμβαθύνοντας στα μεγάλα νοήματα της παιδαγωγικής ή θα αρκούμαστε στα «εξωγενή» χαρακτηριστικά του σχολείου που προσφέρονται μόνο για τίτλους εντυπώσεων;

Ετικέτες: 
Νίκος Τσούλιας

Σχόλια (10)

 
ΗΡΑ*
25 Μάιος 2018 23:21

@ Δον Κιχώτης

Φίλτατε*,
Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια ! Το σχόλιό σου συγκινεί, αγγίζει ευαίσθητες χορδές " ημών των δασκάλων και καθηγητών". Και είναι ευνόητο γιατί : Μαζί με τους στοχασμούς διαχέονται και τα συναισθήματα,εδώ κι εκεί σαν χρωματιστές πιτσιλιές,και μας δίνουν ένα όμορφο και καλό εκφραστικό αποτέλεσμα...
Ζουμερή και πυκνή νοημάτων, έμμεσα και μηνυμάτων, η τελευταία παράγραφος στο σχόλιό σου: "... οδυνηρή η σιωπή του Λαού", " ούτε έναν Γληνό, έναν Κουντουρά...", " Έναν άνθρωπο των Γραμμάτων", " Σαν τον Μίκη"....
Από πού να αρχίσω, τι να πω και τι να μολογήσω... Από τον οικουμενικό Μίκη που με την ομιλία του στο Σύνταγμα έδωσε το στίγμα του ψυχισμού των Ελλήνων; Και ποιο ήταν, παρακαλώ, την επομένη το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας που επαίρεται ότι έχει για εργοδότες τους αναγνώστες της; Το Μίκη ανάμεσα στον Μιχαλολιάκο και μιας ντουζίνας δεσποτάδων ! Τι ντροπή και τι ξεφτίλα ! Ποιον; Τον Μίκη ! Τι θα έβαζα ε γ ώ για πρωτοσέλιδο : Εκείνον το Μητροπολίτη που σκύβει ταπεινά και φιλάει α υ τ ό ς το χέρι του Μίκη ! Συμβολικά η Εκκλησία ενώνεται με το λαό και τον υπηρετεί...
Οδυνηρή, λές, η σιωπή του Λαού. Με δυο λόγια: Προσωπικά κατανοώ τη σιωπή του, θαυμάζω το κουράγιο του, φοβάμαι το θυμό του... Κι όμως τον εμπιστεύομαι και ελπίζω πως κάποια στιγμή θα αρχίσει το γνώριμο σκοπό - ξέρεις... εκείνο το τραγούδι με τη Σωτηρία Μπέλλου - " Σήκω ψυχή μου δώσε ρεύμα..."

Και πάλι σε ευχαριστώ !

* Αν αγαπάς ένα λουλούδι που έχει το σπίτι του εκεί ψηλά σε κάποιο αστέρι, τότε ειν' όμορφα, πολύ όμορφα να παρατηρείς τον ουρανό τις νύχτες. Όλα τ' αστέρια είναι γεμάτα με λουλούδια...( Απ' τον Μικρό Πρίγκιπα )

 
Δον Κιχώτης
24 Μάιος 2018 22:36

@ ΗΡΑ*
Ναι, αξιόλογε και ηθικέ συνάδελφε! Έγραψα τα επίθετα που σκέφτομαι συχνά, όταν διαβάζω τον δημόσιο κριτικό λόγο σου. Ναι, ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ! Χωρίς ντροπή, οι κατα-θέσεις και τα δημόσια δάνεια εν ονόματι του ελληνικού λαού, καταληστεύτηκαν και
τοποθετήθηκαν σε κρυφές τράπεζες(κρυψώνες) του εξωτερικού. Και μετά, πήρανε ένα μεγάλο φτυάρι και επί 8 χρόνια ρίχνουν στάχτη στα μάτια του Λαού που σιωπη- ρός τη δέχεται και δε μιλεί! Φόρεσαν και τον μανδύα της Δικαιοσύνης κι έστειλαν δυο τρεις ληστές στη φυλακή και τώρα περήφανοι προφέρουν τη λέξη κάθαρση στον δημόσιο λόγο τους. Κι ο Λαός ακούει και δε μιλεί! Κι εμείς, οι δάσκαλοι και οι καθη-γητές, παιδιά αυτού του Λαού, αμίλητοι στεκόμαστε και παρακολουθούμε τους αγώνες για τις ''ξύλινες, ψάθινες καρέκλες'' αλλά και τους άλλους αγώνες, τους πανηγυρικούς, που γράφονται από επίδοξους ''άρχοντες'' που θέλουν να υμνήσουν τον εαυτό τους και το ένδοξο παρελθόν τους, για να κερδίσουν την υστεροφημία τους ή άλλη μία ψήφο μας!
Είναι απίστευτα οδυνηρή η σιωπή του Λαού και των μορφωμένων παιδιών του.
Φτωχύναμε πολύ συνάδελφε! Δεν έχουμε ούτε έναν Γληνό, ούτε έναν Δελμούζο, ούτε
έναν Κουντουρά. Έναν άνθρωπο των Γραμμάτων, έστω. Να υψώσει μια βροντερή φωνή και να ξυπνήσουμε. Σαν τον Μίκη.

 
ΗΡΑ*
24 Μάιος 2018 15:22

@ Σ.Γ.Κ.
Αγαπητέ, κρίνω και κρίνομαι και αποφεύγω συστηματικά τους χαρακτηρισμούς. Επί της ουσίας, ήτοι σ' αυτά που γράφω και σχολιάζω, έχεις να πεις κατι; Οι χαρακτηρισμοί σου μ' αφήνουν παντελώς αδιάφορο...

 
Σ.Γ.Κ.
24 Μάιος 2018 10:54

ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗΣ Ο ΗΡΑ!

 
ΗΡΑ*
24 Μάιος 2018 07:58

@ Δον Κιχώτης

Φίλτατε*,
Δεν διαγράφουμε μόνο την ιστορία αλλά, κυρίως, και μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ δανεικά κι αγύριστα, ποσά που θα επωμιστείς εσύ κι εγώ και ο ελληνικός λαός γενικότερα. Όσο για το πάλαι ποτέ παντοδύναμο ΠΑ.ΣΟ.Κ., παλιά μου τέχνη κόσκινο: Πάμε γι άλλα ( δάνεια) και πίνουμε και πάλι εις υγείαν των κορόιδων!

 
Δον Κιχώτης
23 Μάιος 2018 23:49

Μόνο τέσσερα σχόλια; Ακόμη και οι ασθενείς με άνοια, θυμούνται τα παλαιά γεγο-νότα και τα πρόσωπα... Είναι λυπηρό που η παράταξή του, η ΠΑΣΚ, δε βγαίνει να πει έναν καλό λόγο, να σχολιάσει θετικά τα κείμενά του ή να διαφωνήσει εν μέρει, έστω. Αλλάζοντας το όνομα, διαγράψαμε και την Ιστορία;

 
ΗΡΑ*
23 Μάιος 2018 15:39

ΑΞΙΟΛΟΓΩΝΤΑΣ την ΠΟΙΟΤΗΤΑ του κειμένου του κ. Τσούλια δύσκολα, πολύ δύσκολα, θα μπορούσε κανείς να το εντάξει στην κατηγορία των επιστημονικών άρθρων. Και εξηγούμαι: Ένα επιστημονικό άρθρο δεν αρχίζει με "πρέπει" ούτε μπορούν να είναι αυτοί οι ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΙ στόχοι ενός εκπαιδευτικού συστήματος. Κι ακόμη, άλλο στόχοι κι άλλο σκοποί, βιβλιογραφία δεν υπάρχει; Γίνεται συχνά αναφορά σε θέσεις της EΤUCE (= Ευρωπαϊκή Συνδικαλιστική Επιτροπή), πώς τιτλοφορείται το κείμενό της, ποια χρονολογία εκδόθηκε και από ποια μεχρι ποια σελίδα; Εκείνο πάλι το " Συμπερασματικά στη διεθνή συζήτηση..." πώς προέκυψε έτσι ξαφνικά χωρίς να γίνεται καμιά απολύτως αναφορά στην ίδια τη διεθνη συζήτηση και τις θέσεις που διατυπώνονται σχετικά;
Ο κ. Τσούλιας δεν είναι άγνωστος ούτε μας προέκυψε μόλις χθες. Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο πρώτος συνάδελφος στο σχόλιό του, στη δεκαετία του '90 ως πρόεδρος της ΟΛΜΕ είχε και λόγο και ισχύ. Θυμάμαι κάτι βαρύγδουπες παρόλες της ΟΛΜΕ όπως "οραματιζόμαστε το σχολείο του 21ου αιώνα..." και άλλα παρόμοια... Σήμερα οδεύουμε ήδη προς το τέλος της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα και η πατρίδα μας διανύει το όγδοο έτος των μνημονίων... και ερωτάται ο κ. Τσούλιας : Τι απέγιναν εκείνα τα νεφελώδη συνθήματα, "οράματα" και θάματα; Πόσο ενήμερος και γνώστης της πραγματικής κατάστασης του σημερινού ελληνικού σχολείου είστε για να μπορείτε να εκφράζετε τεκμηριωμένη άποψη επί του πρακτέου; Ή μήπως το δικαίωμα αυτό προκύπτει αυτομάτως λόγω της προηγούμενης συνδικαλιστικής ιδιότητας στα χρόνια της πασοκικής παντοδυναμίας;

 
@Δον Κιχώτης
23 Μάιος 2018 13:30

Όχι άλλο κάρβουνο.

 
Δον Κιχώτης
22 Μάιος 2018 22:22

Ένας εκπαιδευτικός που κατέχει! Ένας οραματιστής που μας ανοίγει τον δρόμο!
Τι σημασία έχει ότι δε διδάσκει πλέον...
Ο λόγος του είναι ένα ''μεθυστικό απόσταγμα'' που προκαλεί μία εσωτερική αναβάπτιση.

 
@κο.Τσούλια.
22 Μάιος 2018 14:59

Φτάνει κύριε με τις εντρυφήσεις σας στην εκπαίδευση σαν συνταξιούχος.Τί από αυτά κάνατε ή προσπαθήσατε να κάνετε σαν μεγαλοσυνδικαλιστής και πρόεδρος της ΟΛΜΕ τότε που είχατε και τεράστια δύναμη;.Θυμάμαι στην δεκαετία του 1990 που αρθρογραφούσατε στο περιοδικό "Τετράδια" αν θυμάμαι καλά με τίτλους άρθρων για το σχολείο των ανατροπών και των εξεγέρσεων.Τίποτα από εκείνα που οραματιζόσασταν και προβλέπατε δεν πραγματοποιήθηκε.Ούτε ανατροπές,ούτε τίποτε.Στην ρωμαική εποχή οι νικητές στρατηγοί στα γεράματα καλλιεργούσαν τα κτήματα τους στις κτήσεις.Κάντε και εσείς κάτι παρεμφερές και αφήστε σε εμάς τους εν ενεργεία να ασχοληθούμε με αυτά που μας απασχολούν.Έτσι και έτσι επί θητείας σας σαν πρόεδρος δεν έγινε και τίποτε που να αφήσετε την σφραγίδα σας και να σας θυμόμαστε για αυτό.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ