Placeholder

ΒΟΥΛΗ

Η ομιλία στη Βουλή του προέδρου της ΔΗΜΑΡ και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΚΙΝΑΛ Θ. Θεοχαρόπουλου, στο νομοσχέδιο για την παιδεία

Δημοσίευση: 17/01/2019
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

“Δυστυχώς, είναι μεγάλη η απόσταση που πρέπει να καλύψουμε και επείγει ένας συνολικός, μακροπρόθεσμος και οραματικός σχεδιασμός που θα συγχρονίσει το εκπαιδευτικό μας σύστημα με τον αναπτυγμένο κόσμο και θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη.

Για μία σύγχρονη ποιοτική δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση, προφανώς και οι συνέργειες είναι απαραίτητες. Εμείς στηρίζουμε τον Ενιαίο Χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας, με τη δημιουργία εκπαιδευτικών πόλων σε κάθε περιφέρεια, έτσι ώστε να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακος. Η όλη, όμως, διαδικασία πρέπει να αποτελεί αντικείμενο σοβαρού διαλόγου και ενός σαφούς στρατηγικού σχεδιασμού. Με ποιο σχέδιο διενεργούνται κι αυτή τη φορά οι συγχωνεύσεις; Δεν υπάρχει σχέδιο.

Ισχυρίζεται το Υπουργείο ότι σκοπός του νομοσχεδίου είναι ο συνολικός ανασχεδιασμός και μια νέα αρχιτεκτονική της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Για να αυτοδιαψευσθεί αμέσως από το περιεχόμενο του νομοσχεδίου που αφορά συγκεκριμένα μόνο ΑΕI και ΤΕΙ και όχι το σύνολό τους. Ούτε ενιαίες αρχές, ούτε ενιαίο πλαίσιο, ούτε ενιαία κριτήρια.

Το Υπουργείο λέει μάλιστα ότι για την κατάρτιση του νομοσχεδίου προηγήθηκε διαβούλευση ενός χρόνου, από το 2017. Και ερωτώ: Προηγήθηκε συζήτηση στο πλαίσιο του πολυδιαφημισμένου «Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία» που διεξήχθη και ολοκληρώθηκε μόλις πριν ενάμιση χρόνο; Σε ποια σοβαρή χώρα για ένα τόσο σοβαρό θέμα, όπως η παιδεία, που είναι εθνικό, αρκεί μια τέτοιου είδους διαβούλευση, όταν πρέπει να διαμορφωθούν συναινέσεις και να υπάρξει μακροπρόθεσμη στρατηγική και σχεδιασμός; Τα σοβαρά εθνικά θέματα απαιτούν σοβαρό εθνικό διάλογο. Δεν επιδέχονται αυτοσχεδιασμούς.

Βεβαίως, υπήρξαν συνομιλίες με τους πρυτάνεις και τους αντιπρυτάνεις των ιδρυμάτων. Μιλάω, όμως, για έναν θεσμοθετημένο και όχι για κατ’ ιδίαν, με την κάθε περίπτωση, διάλογο. Γιατί αυτό δεν αφορά το κοινωνικό σύνολο. Και θα πρέπει να διακρίνουμε σήμερα καθαρά τι αφορά το κοινωνικό σύνολο και τι αφορά συγκεκριμένες ομάδες συμφερόντων.

Ο ανασχεδιασμός, όπως προκύπτει από την Αιτιολογική Έκθεση, ξεκίνησε «από τα κάτω» για να αντιμετωπίσει την αλληλοεπικάλυψη γνωστικών αντικειμένων και τη χωρική διασπορά. Με ένα ρεσιτάλ ανορθολογισμού, οι καταργήσεις και οι συγχωνεύσεις καταλήγουν σε πολλαπλασιασμό, με αποτέλεσμα να χειροτερεύουν και τα δύο, δηλαδή και η αλληλοεπικάλυψη και η διασπορά.

Πρώτο «θύμα» του νομοσχεδίου η πολύπαθη τεχνολογική και τεχνική εκπαίδευση. Διατηρείται μόνο η διετής τεχνική εκπαίδευση στα δημόσια και ιδιωτικά ΙΕΚ. Αυτό είναι υποβάθμιση. Υπήρξε κάποια μελέτη που διαπίστωσε ότι η χώρα δεν έχει ανάγκη την τεχνολογική εκπαίδευση; Το συμφωνήσαμε; Έγινε κάποιος διάλογος, ώστε να προχωρήσουμε με αυτόν τον τρόπο; Φαντάζομαι πως όχι. Υπήρξε κάποια προσπάθεια της κυβέρνησης για ποιοτική αναβάθμιση της τεχνολογικής εκπαίδευσης, που θα συμβάλει εμπράκτως και στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας; Εντέλει, ποια στρατηγική προτείνετε; Επιλέγετε απλά να την αναβαθμίσετε διά της «πανεπιστημιοποίησης». Να γίνει και αυτό. Όμως, τί θα κάνουμε με την τεχνολογική και τεχνική εκπαίδευση πρακτικά; Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ένα σχέδιο.

Ιδρύονται, ταυτόχρονα, εντός των ΑΕΙ, αναρίθμητες νέες σχολές και τμήματα σε ποικίλα γνωστικά αντικείμενα, πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα, ενώ, βέβαια, σε άλλα πανεπιστήμια το Υπουργείο, χωρίς μια επαρκή αιτιολόγηση, έχει απορρίψει την πρόταση ίδρυσης ακαδημαϊκών μονάδων. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και η ίδρυση Κτηνιατρικής Σχολής. Χωρίς καμιά μελέτη, χωρίς κανένα ακαδημαϊκό κριτήριο, πολλαπλασιάζοντας και τη διασπορά και τις αλληλοεπικαλύψεις. Για παράδειγμα, στο ΕΚΠΑ ιδρύονται 10 νέα τμήματα, μεταξύ των οποίων Αγροτικής Ανάπτυξης, Αγροδιατροφής και Φυσικών Πόρων. Ειλικρινά, δεν κατάλαβα -επειδή είναι το αντικείμενό μου- γιατί τέτοιο τμήμα στο ΕΚΠΑ και όχι στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο; Δεν έχω πειστεί. Στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ιδρύονται 2 επιπλέον σχολές και 22 νέα τμήματα.

Θα αλλάξουμε τις παθογένειες και τα κακώς κείμενα αυτής της χώρας ή θα τα διευρύνουμε και θα τα αναπαράγουμε; Διότι είναι μία από τις παθογένειες η προσπάθεια για άναρχη ανάπτυξη, ιδρύοντας τμήμα σε κάθε πόλη και χωριό. Και λέγαμε ότι μ’ αυτόν τον τρόπο ούτε η ανάπτυξη επιτυγχάνεται ούτε βιώσιμες γίνονται οι πόλεις. Και, βέβαια, ούτε το πανεπιστήμιο μπορεί να λειτουργεί ακαδημαϊκά, ούτε μεγάλες βιβλιοθήκες υπάρχουν για να λειτουργήσει -όπως λένε όλες οι μελέτες- ένα τμήμα. Και το ακαδημαϊκό, αλλά και το φοιτητικό προσωπικό, αυτά δεν έλεγαν; Αυτή δεν είναι η πραγματικότητα; Τι έχουμε πάλι σήμερα; Ξανά τα ίδια. Λίγο πριν τις εκλογές, νέα τμήματα, νέες σχολές σε όλη την Ελλάδα, χωρίς μάλιστα κανένα σχέδιο. Γιατί εδώ και όχι εκεί;

Στο δε Πανεπιστημιακό Ερευνητικό Κέντρο που ιδρύεται στο ΕΚΠΑ θα περιλαμβάνονται 17 ινστιτούτα, με ατάκτως ειρημένα αντικείμενα, από τη νανοτεχνολογία και τη φωτονική μέχρι τη μετάφραση, τη διερμηνεία και την αγροδιατροφή. Αντίστοιχα πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα και πληθώρα ινστιτούτων εννοείται ότι ιδρύονται και στα άλλα πανεπιστήμια, βρίθοντας αλληλοεπικαλύψεων. Και, φυσικά, όπως έχουμε δηλώσει επανειλημμένα, διαφωνούμε με τη διάσπαση του ερευνητικού ιστού της χώρας, με τη δημιουργία ερευνητικών κέντρων στα πανεπιστήμια που θα διασπούν περαιτέρω τον Ενιαίο Χώρο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Έρευνας, αφού δεν θα έχουν το θεσμικό πλαίσιο κάτω από το οποίο λειτουργούν όλα τα ερευνητικά κέντρα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας.

Με ποιες μελέτες σκοπιμότητας ιδρύονται σχολές και τμήματα; Όπου χρειάζονται, να ιδρυθούν, με δύο ωστόσο κατευθύνσεις: Και με τρόπο που να συνδεθούν με την ανάπτυξη και την αγορά, αλλά και όπου χρειάζονται πραγματικά σε σχέση με το μορφωτικό επίπεδο. Διότι πολλές φορές, μάλιστα, δεν έχουν σχέση και με την αγορά. Όμως, με ποια έρευνα; Τι χρειάζεται, για παράδειγμα, -μπορεί να χρειάζεται, αλλά πώς τεκμηριώνεται;- η ίδρυση νέου τμήματος Διαχείρισης Λιμένων και Αλιείας στα Ψαχνά, όπου δεν υπάρχει λιμάνι και νέου τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφολογίας στα Τρίκαλα, που ήταν στην Καρδίτσα; Προς τι όλες αυτές οι αλλαγές; Προσπαθώ να καταλάβω. Υπάρχει καμιά σοβαρότητα σε όλα αυτά; Καταιγισμός νέων σχολών, τμημάτων, ερευνητικών κέντρων και ινστιτούτων!

Εδώ θα έπρεπε να γίνει ένας συνολικός σχεδιασμός: πού χρειαζόμαστε τί και με ποιον τρόπο, τι θα γίνει με την ανώτατη εκπαίδευση, με την τεχνολογική εκπαίδευση και πού θα κατανείμουμε τους πόρους.

Πώς να παραλείψει κάνεις τη θεσμοθέτηση Γενικών Τμημάτων, ανεξάρτητα από σχολές κι άλλα τμήματα, με αντικείμενο την εκπόνηση προγραμμάτων και την απονομή μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων; Αλήθεια, σε ποια επιστήμη; Σε ό,τι να’ ναι και σε ό,τι φανεί καλό, βέβαια, στη διοικούσα επιτροπή του;

Δηλαδή, ενώ τα πανεπιστήμια υποφέρουν από τη γενικευμένη ανομία -αυτό είναι μία άλλη συζήτηση για άλλη φορά- και τα υπάρχοντα πανεπιστημιακά τμήματα καταρρέουν από έλλειψη προσωπικού σήμερα και προσπαθούν να καλύψουν τις διδακτικές ανάγκες με νέους επιστήμονες, με τριετείς συμβάσεις από το ΕΣΠΑ ή με υποψήφιους διδάκτορες, η κυβέρνηση ιδρύει νέες σχολές, τμήματα, ερευνητικά τμήματα και ινστιτούτα με τοπικά και συντεχνιακά κριτήρια.

Βεβαίως, να γίνει αναδιοργάνωση. Βεβαίως, να ιδρυθούν τμήματα εκεί που πρέπει, όμως με σχέδιο, προς όφελος του γενικού κοινωνικού συνόλου και όχι για τα συμφέροντα συγκεκριμένων ομάδων.

Για το Κίνημα Αλλαγής Ενιαίος Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Έρευνας σημαίνει ουσιαστικές συνέργειες, αποτελεσματική δικτύωση μεταξύ πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων. Αυτό απαιτεί όλα τα ερευνητικά κέντρα να εποπτεύονται από μία Αρχή και να διέπονται από το ίδιο θεσμικό πλαίσιο. Σημαίνει αναβαθμισμένη τεχνολογική εκπαίδευση, σημαίνει ουσιαστική διαβούλευση και χάραξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής.

Από αυτή την πολιτική, βέβαια, δεν ξέφυγε ούτε η δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ποιος ασχολείται με δομές και προγράμματα; Ζητήματα πολυτελείας. Άλλες είναι οι προτεραιότητες. Αφού πρώτα ζαλίστηκε η ελληνική κοινωνία με τις υποσχέσεις σε γονείς και μαθητές για εύκολο ως ελεύθερο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ ανά εξάμηνο, χωρίς, κατά την άποψή μου, να έχετε καταλήξει ακόμα σε κάτι αξιόπιστο, έρχεστε τώρα, με την τροπολογία σας, και σε ένα άλλο ζήτημα.

Επιτρέψτε μου εδώ μόνο μια επισήμανση για τις πανελλαδικές. Οι πανελλαδικές είχαν εξασφαλίσει το αδιάβλητο. Είχαν, όμως, και έχουν πολλά προβλήματα. Γι' αυτό θα έπρεπε να δούμε ένα σύστημα, το οποίο είναι πιο αξιόπιστο, αλλά να μη χάσουμε το αδιάβλητο. Δεν νομίζω ότι αυτό το οποίο προτείνετε λύνει το θέμα. Δηλαδή, πάμε να λύσουμε ένα πρόβλημα και θα δημιουργήσουμε ένα μεγαλύτερο.

Γι’ αυτό θα πρέπει να καθίσουμε, με εθνική συνεννόηση, να βρούμε τον νέο τρόπο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.

Επανέρχομαι στην τροπολογία σας και θα σας πω γιατί διαφωνώ. Και εδώ η διαφωνία δεν είναι για κάποια ρύθμιση, αλλά είναι ουσιαστική. Καταργείτε τον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ και επαναφέρετε, ουσιαστικά, τα κριτήρια μόνο της προϋπηρεσίας και τα λεγόμενα «κοινωνικά κριτήρια». Και τα ακαδημαϊκά, βεβαίως. Η διαφωνία μου είναι στην κατάργηση του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ ως ένα από τα κριτήρια -όχι το μοναδικό- της επιλογής.

Οι διορισμοί και οι προσλήψεις πρέπει να γίνονται από ενιαίους πίνακες με βάση τα αντικειμενικά κριτήρια, με πρώτο το διαγωνισμό του ΑΣΕΠ και με συνυπολογισμό της προϋπηρεσίας, των ακαδημαϊκών τίτλων και των κοινωνικών κριτηρίων. Βεβαίως σεβόμαστε τις δεκάδες χιλιάδες αναπληρωτές που δίνουν τη μάχη, υπηρετώντας την εκπαίδευση, αλλά, και τις εκατό χιλιάδες και πλέον εκπαιδευτικούς που έχουν μικρή ή καθόλου προϋπηρεσία.

Υποστηρίζετε, το είπατε και σήμερα κ. Υπουργέ, κ. Γαβρόγλου, ότι «ο γραπτός διαγωνισμός επιστημονικά και επιστημολογικά δεν έχει ούτε την επιστημονική εγκυρότητα ούτε και την παιδαγωγική εγκυρότητα που πρέπει να έχει». Να βελτιώσουμε ορισμένα πράγματα. Δεν συμφωνώ ότι ο γραπτός διαγωνισμός είναι για πέταμα. «Γι’ αυτό τον καταργούμε και όχι για να καλοπιάσουμε κάποιους», λέτε.

«Η προϋπηρεσία, στην οποία δίνουμε τόσο μεγάλη βάση, για μας, έχει και επιστημονικό χαρακτήρα, δεν έχει μόνο έναν εργασιακό χαρακτήρα, διότι ο άνθρωπος που είναι στην τάξη περισσότερο καιρό, είναι καλύτερος δάσκαλος και ξέρουμε όλοι ότι βελτιωνόμαστε με τη μεγαλύτερη τριβή». Πράγματι, βελτιωνόμαστε με τη μεγαλύτερη τριβή, γι’ αυτό μπαίνουν και τα μόρια της προϋπηρεσίας. Γι’ αυτό λέμε να υπάρχουν μόρια προϋπηρεσίας ταυτόχρονα με τον γραπτό διαγωνισμό. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι καλύτερος δάσκαλος όποιος έχει την προϋπηρεσία. Μπορεί και ένας νέος να είναι ένας πολύ καλός δάσκαλος.

Θέλω να σας πω ότι όλα αυτά δεν έχουν μια ανάγνωση. Γι’ αυτό σας λέμε ότι θα έπρεπε να είναι συνδυαστικό το μοντέλο, και με τον γραπτό διαγωνισμό και με τα κριτήρια. Και βεβαίως να είναι και η προϋπηρεσία και τα εκπαιδευτικά και τα κοινωνικά κριτήρια. Καταλαβαίνετε ότι η διαφωνία μας είναι σε αυτό το θέμα ριζική, διότι με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά δεν υπηρετούμε, κατά την άποψή μας, το κοινωνικό σύνολο.

Κλείνοντας. Δεν ανασχεδιάζετε τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας, δεν αντιμετωπίζετε τις λειτουργίες των ιδρυμάτων, δεν συνδέετε όπως θα έπρεπε τις όποιες αλλαγές με τις πραγματικές ανάγκες της εκπαίδευσης και της οικονομίας.

Υπάρχουν και θετικές διατάξεις στο νομοσχέδιο; Υπάρχουν, όπως η συγκρότηση επταμελούς επιτροπής για τις κρίσεις για τους διδάκτορες ή η συγκρότηση επιτροπής ισότητας των φύλων. Είναι εντελώς, όμως, δευτερεύουσες, χαμένες μέσα σε ένα ανορθολογικό πλαίσιο.

Η παιδεία είναι ένα ζήτημα εθνικό και δεν θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε από την κρίση, αν τουλάχιστον σε αυτό το ζήτημα δεν μπορέσουμε να συνεννοηθούμε. Χρειάζεται εθνική συνεννόηση.

Απαιτούνται προοδευτικές τομές απέναντι σε κάθε συντήρηση που κρατάει τη χώρα δέσμια παθογενειών, και μία από τις παθογένειες, οι οποίες είναι διαχρονικές και επεκτείνεται σήμερα, είναι αυτή της ίδρυσης τμημάτων χωρίς κανένα σχέδιο σε όλη τη χώρα. Αυτόν το στόχο οφείλουμε να υπηρετήσουμε, γιατί το χρωστάμε πρωτίστως στη νέα γενιά. Της χρωστάμε το δικαίωμα στο όνειρο, με αξιοκρατία, αντικειμενικότητα και δικαιοσύνη, που, δυστυχώς, για άλλη μια φορά δεν τα βρίσκουμε.”

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

e-epimorfosi.aegean

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ