Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Θρησκευτικά: Ένα ακόμη επεισόδιο στην περιπέτεια του μαθήματος

Δημοσίευση: 15/03/2019
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών του Υπουργείου Παιδείας σε αθηναϊκή εφημερίδα, τον προσεχή Μάιο αναμένεται η δημοσίευση νέας απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για τα Θρησκευτικά. Ο Υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου για να παρακάμψει τις δύο περσινές αποφάσεις του ΣτΕ που έκριναν αντισυνταγματικά τα «νέα Θρησκευτικά» του Νίκου Φίλη, υπέγραψε νέα Υπουργική Απόφαση χωρίς όμως να υπάρξουν ουσιώδεις αλλαγές στο περιεχόμενο. Η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων και γονείς μαθητών έσπευσαν άμεσα να ζητήσουν την ακύρωση και της νέας Υπουργικής Απόφασης Γαβρόγλου. Η συζήτηση έγινε στο ΣτΕ τον Σεπτέμβριο του 2018 και τώρα αναμένεται η απόφαση.

Από νομικής απόψεως το λογικό είναι να υπάρξει ακυρωτική απόφαση και της Υπουργικής Απόφασης Γαβρόγλου στο πνεύμα των αποφάσεων ακύρωσης των «νέων Θρησκευτικών» Φίλη, καθώς η ουσία, το κυρίως περιεχόμενο και ο προσανατολισμός των δύο Υπουργικών Αποφάσεων, Φίλη και Γαβρόλγου, είναι ακριβώς τα ίδια. Απόφαση διαφορετική θα αποτελέσει σίγουρα αρνητική έκπληξη και θα πρόκειται για δικαστικό παράδοξο.

Από πολιτικής απόψεως η τωρινή ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας βαρύνεται ήδη με την άρνηση συμμόρφωσης στις δύο τελεσίδικες αποφάσεις της Δικαιοσύνης και την συνέχιση εφαρμογής στην πράξη των «νέων Θρησκευτικών» που κρίθηκαν πολλαπλώς αντισυνταγματικά. Το σημαντικότερο πρακτικό πρόβλημα που δημιούργησε  ο τρόπος με τον οποίο παρέκαμψε το Υπουργείο τις αποφάσεις του ΣτΕ είναι ότι στα σχολεία εστάλησαν οι Φάκελοι Μαθήματος που βασίζονται στα ακυρωθέντα Προγράμματα Σπουδών και όχι τα παλιά βιβλία Θρησκευτικών τα οποία είναι κατάλληλα για τη διδασκαλία του μαθήματος σύμφωνα με τις αρχές που έθεσε ξεκάθαρα το Συμβούλιο της Επικρατείας με τις δύο αποφάσεις του. Έτσι, εκπαιδευτικοί και μαθητές εδώ και δύο χρόνια αναγκάζονται να οργανώνουν το μάθημα των Θρησκευτικών με φωτοτυπίες, σημειώσεις, σχεδιαγράμματα στον πίνακα, οπτικοακουστικό υλικό με ορθόδοξο χριστιανικό περιεχόμενο. Οι διαμαρτυρίες όμως για την υποβάθμιση στην οποία οδηγείται το μάθημα μέσω των ακατάλληλων από κάθε άποψη Φακέλων Μαθήματος είναι διαρκείς από διδάσκοντες και διδασκόμενους ενώ αρκετοί γονείς επιστρέφουν τους Φακέλους στα σχολεία ή τους αποστέλλουν ως απαράδεκτους απευθείας στο Υπουργείο Παιδείας.

Πρόσφατα ο Υπουργός Παιδείας άνοιξε τη συζήτηση για τη συγγραφή νέων βιβλίων Θρησκευτικών που θα αντικαταστήσουν τους Φακέλους Μαθήματος. Είναι βέβαιο όμως ότι ούτε η προκήρυξη για ένα τέτοιο έργο δεν μπορεί να εκδοθεί εάν δεν υπάρξει πρώτα η νέα απόφαση του ΣτΕ. Αν μάλιστα αυτή είναι ακυρωτική της Υπουργικής Απόφασης Γαβρόγλου τότε οποιαδήποτε σχετική προκήρυξη θα είναι παράνομη από κάθε άποψη.

Επειδή το αργότερο εντός του φθινοπώρου θα έχουμε εθνικές εκλογές, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά η τοποθέτηση των πολιτικών κομμάτων απέναντι στο όλο ζήτημα, μάλιστα δε αυτών που πιθανόν θα αναλάβουν την διακυβέρνηση της χώρας. Η Νέα Δημοκρατία με πρόσφατες παρεμβάσεις στελεχών της δείχνει να γνωρίζει το θέμα. Δεν έχει όμως ρητά δηλώσει μέχρι στιγμής ότι θα προχωρήσει σε απόσυρση των Υπουργικών Αποφάσεων Γαβρόγλου για τα Θρησκευτικά και ότι θα επαναφέρει τα προηγούμενα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών και τα σχετικά σχολικά εγχειρίδια. Η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων οφείλει να ζητήσει ξεκάθαρη δεσμευτική τοποθέτηση όλων των πολιτικών κομμάτων για το θέμα εντός της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου την οποία ήδη διανύουμε.

Από απόψεως εκκλησιαστικής το ζήτημα φαίνεται πως έχει τεθεί σε δεύτερη μοίρα. Ο Υπουργός Παιδείας σε πρόσφατη συνέντευξή του έφτασε μάλιστα στο σημείο να ισχυριστεί ότι «οι διαφορές που έχουμε με την Εκκλησία για τα Θρησκευτικά είναι ελάχιστες και κανείς δεν τους δίνει σημασία»! Η τριμελής εξ αρχιερέων επιτροπή διαλόγου με την Πολιτεία για τα Θρησκευτικά είναι εδώ και πολύ καιρό διμελής, ο Μητροπολίτης Μεσογαίας έχει αποχωρήσει από αυτήν, αλλά και τα δύο άλλα μέλη της, οι Μητροπολίτες Ύδρας και Μεσσηνίας, είναι αμφίβολο εάν παρακολουθούν τους μεθοδευμένους σχεδιασμούς του Υπουργείου για το μέλλον του μαθήματος.

Δυστυχώς η Διοικούσα Εκκλησία δεν υπερασπίστηκε αποτελεσματικά τον ορθόδοξο χαρακτήρα του μαθήματος ούτε και μετά τις ευνοϊκότατες αποφάσεις του ΣτΕ αλλά, όπως όλο και περισσότεροι ψιθυρίζουν, το «αντάλλαξε» ως ήσσονος σημασίας με άλλα «σημαντικότερα» θέματα.

Τέλος, οι δάσκαλοι και οι θεολόγοι των ελληνικών σχολείων συνεχίζουν να εργάζονται για την καλλιέργεια της χριστιανικής συνείδησης των μαθητών, πιστοί στις συνταγματικές επιταγές αλλά και στις αρχές της ορθόδοξης θεολογίας. Το μάθημα των Θρησκευτικών στα ελληνικά σχολεία όσο διατηρεί τον χριστιανικό χαρακτήρα του αποτελεί μία από τις σημαντικότερες, αν όχι τη μοναδική ευκαιρία μεταλαμπάδευσης των στοιχείων της ορθόδοξης παράδοσης και ζωής στα νέα παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στην ομίχλη του εκκοσμικευμένου κόσμου. Εάν χάσει αυτόν τον χαρακτήρα είναι βέβαιο ότι αργά ή γρήγορα θα εξοβελιστεί από τα ελληνικά σχολεία ως περιττό.

Σχόλια (7)

 
ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ
15 Μαρ 2019 23:47

Το μάθημα των Θρησκευτικών θα χάσει τον υποχρεωτικό του χαρακτήρα και θα "εξοβελιστεί" ή θα γίνει μάθημα επιλογής όταν δεν θα απευθύνεται στο σύνολο των μαθητών, όσο θα επιμένετε να είναι στενά ομολογιακό και κατηχητικό, σε μια εποχή με ραγδαίες εξελίξεις τόσο στον κοινωνικο-πολιτισμικό και θρησκευτικό χώρο όσο και στην πραγματικότητα του ελληνικού σχολείου .
Η επιμονή σας να χαρακτηρίζετε τα Προγράμματα Σπουδών ως τα «νέα Θρησκευτικά» του Νίκου Φίλη, δείχνει την εσκεμμένη παραπληροφόρηση που επιχειρείται όλα αυτά τα χρόνια και για το περιεχόμενό τους. Διότι τα προγράμματα αυτά έχουν εκπονηθεί ήδη από το 2011 και από ορθόδοξους θεολόγους.

 
Ιωάννης Τάτσης
16 Μαρ 2019 10:23

@ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ
Τον χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών δεν τον καθορίζουμε εμείς οι Θεολόγοι κατά βούληση. Ο χαρακτήρας αυτός είναι καθορισμένος από το Σύνταγμα των Ελλήνων. Όταν υπάρχουν διαφωνίες σε θέματα ερμηνείας του Συντάγματος (π.χ. εν προκειμένω τι εννοεί το Σύνταγμα με την έννοια της καλλιέργειας της θρησκευτικής συνείδησης) την ερμηνεία του αναλαμβάνουν οι ανώτατοι δικαστές του ΣτΕ. Εν προκειμένω το ΣτΕ με δύο αποφάσεις του, τις 660/2018 και 926/2018, είπε ξεκάθαρα ότι το μάθημα πρέπει να έχει αποκλειστικά χριστιανικό χαρακτήρα και να καλλιεργεί την χριστιανική συνείδηση των μαθητών.

Ασφαλώς τα "νέα Θρησκευτικά" δεν είναι πλέον νέα, πάλιωσαν από το 2011 και επιπλέον απορρίφθηκαν από την εκπαιδευτική κοινότητα στη συντριπτική της πλειονότητα. Αυτά τα "νέα Θρησκευτικά" είναι πράγματι έργο Θεολόγων, μιας μικρής μερίδας τους, που με το "πείραμά" τους έβαλαν σε μπελάδες δασκάλους, θεολόγους, μαθητές και γονείς. Το πείραμα όμως απέτυχε! Η αποτυχία του έχει, εκτός των άλλων, επιβεβαιωθεί με πανηγυρικό τρόπο από δύο τελεσίδικες αποφάσεις του ΣτΕ που το ακύρωσε! Καιρός λοιπόν είναι να εγκαταλειφθούν οι πειραματισμοί γύρω από τη θρησκευτική εκπαίδευση των μαθητών τόσο από αυτούς τους λίγους θεολόγους όσο και από τους πολιτικούς .

 
Σωστά
16 Μαρ 2019 14:36

τα γράφει ο Ιωάννης Τάτσης.
Το καλύτερο θα ήταν να γίνει μάθημα επιλογής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Και με το νέο (θα κλείσει άραγε ο κύκλος) πρόγραμμα για την Γ΄Λυκείου, να φύγει εντελώς από το πρόγραμμα και να αντικατασταθεί με ένα άλλο μάθημα. Η σύγχρονη Ιστορία ή η Παγκόσμια Ιστορία θα ήταν περισσότερο χρήσιμα μαθήματα σε 18χρονους, οι οποίοι αύριο θα καθορίσουν με τη δράση τους το μέλλον του κόσμου.
Τα θρησκευτικά (αν είναι αυτά θρησκευτικά που διδάσκονται στην Γ΄ Λυκείου), μπορούν να τα γνωρίσουν μελετώντας κατ'ιδίαν.

 
ΘΕΟΛΟΓΟΣ
16 Μαρ 2019 15:42

Τα νέα προγράμματα είναι τερατώδη στα Γυμνάσια ,και στα Λύκεια που είναι κάπως καλύτερα τα πράγματα ,η ύλη και τα θέματα είναι τόσο ατάκτως ερριμένα που δεν καταλήγουν πουθενά...κοινώς σαλάτα ή απλώς συγκριτισμός...Η επίσημη Εκκλησία εκτός ελαχίστων,άγχεται για το πόσους ..βοηθούς επισκόπους θα καταφέρει να επιλέξει!Το υπουργείο αδιαφορεί, και αυτό στις εκλογές που έρχονται θα το πληρώσει ακριβά.Αυτό που χρειάζεται είναι η ΟΛΜΕ με τον νέο και αξιόλογο πρόεδρό της ως φαίνεται και συνάδελφο θεολόγο,να το θέσει ως ΜΕΙΖΟΝ θέμα στην επόμενη κυβέρνηση δηλαδή στην κα Κεραμέως...Πρέπει να αποσπάσει δέσμευση προεκλογικά και για τις ώρες του μαθήματος,αλλά και αυτές που κόπηκαν(3 ώρες στα εσπερινα γυμνασια)και φυσικά να σταματήσει η απάτη του μονόωρου μαθήματος!

 
Στράτος
16 Μαρ 2019 17:51

Το Υπουργείο Παιδείας οδήγησε σε πλήρη διαγραφή τη δίκη στο ΣτΕ για τους Διευθυντές Σχολείων (*) καθώς άλλαξε το νόμο για την επιλογή στελεχών συμμορφούμενο με παλαιότερες αποφάσεις του ΣτΕ και αφαιρώντας τη μυστική ψηφοφορία.
Για κάποιο ακατανόητο σε μένα λόγο στα Θρησκευτικά δεν ακολουθεί την ίδια τακτική, δεν συμμορφώνεται, σε δύο μάλιστα αποφάσεις του ΣτΕ αλλά προσπαθεί να ξεφύγει από αυτές αλλάζοντας απλώς Υ.Α. και ΦΕΚ. Έτσι βρίσκεται τώρα αντιμέτωπο με πιθανή νέα ακύρωση από το ΣτΕ. Αν τελικώς υπάρξει τρίτη ακυρωτική απόφαση για τα Θρησκευτικά, τότε πρέπει σίγουρα να επαναφέρει το μάθημα εκεί που ήταν πριν βγούνε οι Υ.Α. που οδήγησαν στις προσφυγές στο ΣτΕ. Αυτή την επαναφορά ίσως κληθεί να κάνει η νέα διακυβέρνηση που θα προκύψει μετά τις εκλογές.
Σε κάθε περίπτωση από τη στιγμή που υπάρχουν πρόσφατες και νεότερες αποφάσεις της δικαιοσύνης για την υποχρεωτικότητα, τις ώρες και το περιεχόμενο ενός μαθήματος τα πράγματα γίνονται σαφή. Δεν υπάρχουν περιθώρια για πολλές επιλογές της κυβέρνησης, των θεολόγων ή όποιου άλλου. Από όσο πρόλαβα να δω το ΣτΕ έχει ξεκαθαρίσει τρία πράγματα για τα Θρησκευτικά:
1. Ότι πρέπει να είναι ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ μάθημα.
2. Ότι πρέπει να διδάσκεται επί 2ωρο κατ' ελάχιστον εβδομαδιαίως.
3. Ότι πρέπει να έχει αποκλειστικά χριστιανικό περιεχόμενο.
Με τα ισχύοντα σήμερα οπωσδήποτε δεν εφαρμόζονται στο ακέραιο τα προβλεπόμενα από το ΣτΕ! Και την ευθύνη φέρει το Υπουργείο Παιδείας...

ΥΓ. Θα πρότεινα στους φίλους θεολόγους εάν θέλουν βοηθό στην προσπάθεια υπέρ του μαθήματός τους να στηριχτούν στις δικαστικές αποφάσεις και όχι στην εκκλησία που μάλλον τους εμπαίζει.
_______________________________________
(*) https://www.esos.gr/arthra/61684/katargeitai-i-diki-toy-ste-gia-tin-epil...

 
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ-ΘΕΟΛΟΓΟΣ
16 Μαρ 2019 22:40

Aν η ΟΛΜΕ παρακολουθεί τις δημοσιεύσεις του ιστολογίου σας και ελπίζω να το κάνει,πρέπει οπωσδήποτε να επιμείνει στην προεκλογική δέσμευση της ΝΔ για επαναφορά των χαμένων ωρών του μαθήματος,και απόσυρση των προγραμμάτων του υπουργείου.Είναι μοναδική ευκαιρία με πρόεδρο της ΟΛΜΕ θεολόγο, να προωθηθούν τα δίκαια αιτήματα της ειδικότητάς μας.

 
Δάσκαλος στην τάξη
17 Μαρ 2019 23:48

Να θυμηθούμε ότι οι αποφάσεις 660/2018 και 926/2018 του ΣτΕ (για τα ΦΕΚ Φίλη) εγκλήθηκαν και από συνταγματολόγους της χώρας για ερμηνεία του Συντάγματος πάνω στο θέμα αυτό κατά νομικά ορθολογιστικό τρόπο και πάντως με ισχυρές παρωπίδες για το τι συμβαίνει στο χώρο του ελληνικού σχολείου και της ελληνικής κοινωνίας αλλά και 3 αντιπροέδρους και 15 σύμβουλους του ΣτΕ οι οποίοι με επιστολή τους εγκάλεσαν τον τότε Πρόεδρο του ΣτΕ για πλημμελή και επιλεκτική σύνθεση της Ολομέλειας του ΣτΕ που αποφάσισε τόσο πρόχειρα για ένα τόσο σημαντικό και σοβαρό ζήτημα. Την πρέπουσα ερμηνεία του συντάγματος την έδωσε η μειοψηφία που έσωσε και το κύρος του ΣτΕ. Αντισυνταγματικά λοιπόν μεν τα ΠΣ του μτΘ (ΦΕΚ Φίλη) κατά την αντίληψη των πλειοψηφισάντων (η οποία κατ΄εμέ είναι και αντιεκκλησιαστική αυτή η ερμηνεία τους, αφού στερεί από όλα τα παιδιά τη δυνατότητα να γνωρίσουν την ορθόδοξη πίστη του τόπου στον οποίο μεγαλώνουν ως αυριανοί πολίτες του), ανοιχτά ομολογιακά (ακόμα περισσότερο από τα ΔΕΠΠΣ - ΑΠΣ του 2003) δε κατά την κοινή λογική (γι’ αυτό και η Ένωση Αθέων μας έχει φτάσει στα Ευρωπαϊκά δικαστήρια και αναμένεται και από εκεί απόφαση για τα ΦΕΚ Γαβρόγλου κι όχι μόνο από το ΣτΕ). Άρα λοιπόν ας μην προσπαθούν κάποιοι να εκμαιεύσουν τη νέα απόφαση του ΣτΕ για το μτΘ για τα ΦΕΚ Γαβρόγλου σύμφωνα με τη δική τους εκδοχή. Αυτή τη φορά θα είναι σε ευρύτερη ολομέλεια και ασφαλώς θα έχει βαρύνουσα ισχύ η απόφασή του σε σχέση με την περσινή που αφορούσε τα ΦΕΚ Φίλη.
Η πραγματικότητα ως προς την εφαρμογή των νέων ΠΣ του μτΘ στο σχολείο είναι ότι έχει πνεύσει ένας νέος άνεμος για το μάθημα. Εκπαιδευτικοί στο Δημοτικό που μέχρι τώρα δεν το έκαναν για ιδεολογικούς λόγους τώρα εμπλέκονται γιατί βλέπουν ότι πλέον δεν έχει καμία χειραγώγηση προς τα παιδιά αλλά ως γνωστικό αντικείμενο μπορούν και οι ίδιοι να σχεδιάσουν το μάθημά τους με ενδιαφέρον και για τους ίδιους και για τα παιδιά. Οι εκπαιδευτικοί που είναι κοντά στην εκκλησία βλέπουν κι αυτοί με τις δραστηριότητες στις οποίες εμπλέκουν τα παιδιά ότι η γνώση γύρω από την ορθόδοξη πίστη αλλά και από κάποια στοιχεία άλλων θρησκειών παίρνει προσωπικό νόημα γι' αυτά τα ίδια και δεν αποτελούν ξερές και τυποποιημένες γνώσεις αποκομμένες από τη ζωή. Συνεπώς τουλάχιστον στο Δημοτικό η συντριπτική πλειοψηφία των εκπαιδευτικών εργάζεται με τα νέα ΠΣ (ΦΕΚ Γαβρόγλου) και τους φακέλους.
Όσον αφορά την «πίεση» που ασκούν και τις «υποσχέσεις» που επιθυμούν να λάβουν από πολιτικά κόμματα λόγω εκλογών για κατάργηση των ΠΣ του μτΘ και επιστροφή στα παλαιά, κύκλοι που αντιδρούν φωνασκώντας, ε ας …προσπαθήσουν λίγο περισσότερο. Προεκλογική περίοδος είναι από ταξίματα ένα σωρό έχουν οι πολιτικοί μας να προσφέρουν απλόχερα…

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

e-epimorfosi.aegean

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ