Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Το δημόσιο Πανεπιστήμιο και οι υποχρεώσεις της πολιτείας

Δημοσίευση: 10/05/2019
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Καραδήμας Δημήτρης, Αναπληρωτής Καθηγητής -  Τμήμα Φιλολογίας Υποψήφιος Αντιπρύτανης

Την ερχόμενη Τετάρτη (15/5) διεξάγονται στο ΕΚΠΑ εκλογές για την ανάδειξη των νέων πρυτανικών αρχών. Η περίοδος πριν από τις εκλογές είναι πάντοτε μια περίοδος ενδοσκόπησης, απολογισμού και αυτοκριτικής για το Πανεπιστήμιο, καθώς υποψήφιοι και εκλέκτορες (δηλ. τα μέλη ΔΕΠ και το λοιπό διδακτικό και διοικητικό προσωπικό) αναζητούν μέσα από τη συζήτηση και την ανταλλαγή απόψεων μια ρεαλιστική, υλοποιήσιμη πρόταση για την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Ίδρυμα και, παράλληλα, έναν σαφή σχεδιασμό συγκεκριμένων δράσεων, ενεργειών και πρωτοβουλιών για την επόμενη ημέρα. Από τη συζήτηση αυτή απουσιάζει εκ των πραγμάτων η Πολιτεία, μιας και οι εκλογές είναι ενδοπανεπιστημιακή υπόθεση. Το μεγάλο, όμως, πρόβλημα είναι ότι η βελτίωση της οργάνωσης και της λειτουργίας του ιδρύματος και η ανάπτυξή του τα επόμενα χρόνια εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη στάση της Πολιτείας απέναντί του.

Η πολιτική που όλες οι κυβερνήσεις της προηγούμενης δεκαετίας (για να μείνουμε στα χρόνια της κρίσης) ακολούθησαν κάθε άλλο παρά ευνοούσε την ανάπτυξη του Πανεπιστημίου. Το ΕΚΠΑ στάθηκε όρθιο, και μάλιστα κέρδισε και έδαφος στο ανταγωνιστικό διεθνές ακαδημαϊκό περιβάλλον, όχι χάρις στη στήριξη της πολιτείας, αλλά παρά την απουσία της. Να αναφέρουμε τη χρηματοδότηση που περιεκόπη κατά 70% ή και περισσότερο; Τη μη κάλυψη των κενούμενων θέσεων μελών ΔΕΠ (σε πολλά Τμήματα αυτό οδήγησε σε μείωση του προσωπικού μέχρι και 50%!); Την τεράστια μείωση των αποδοχών των Καθηγητών; Τη διαθεσιμότητα του διοικητικού προσωπικού (από τις συνέπειες της οποίας οι διοικητικές υπηρεσίες του ιδρύματος δεν έχουν ακόμα ανακάμψει); Τις διάφορες νομοθετικές παρεμβάσεις που άλλαζαν τους κανόνες με βάση πολιτικές και όχι ακαδημαϊκές προτεραιότητες; Ο κατάλογος μπορεί να συνεχιστεί, αλλά αυτό που έχει σημασία να τονιστεί είναι ότι το ΕΚΠΑ στάθηκε μέχρι σήμερα όρθιο χάρις στην αφοσίωση και τον «πατριωτισμό» των ανθρώπων που το υπηρετούν.      

Στο σημείο που βρισκόμαστε, όμως, πρέπει να τονιστεί και κάτι ακόμα που αφορά την επόμενη ημέρα: η Πολιτεία από εδώ και στο εξής πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της. Αν θέλει ισχυρό Δημόσιο Πανεπιστήμιο πρέπει να σταθεί πραγματικά δίπλα του, να ακούσει τις προτάσεις των εκπροσώπων του και να είναι απολύτως συνεπής προς τις υποχρεώσεις της απέναντί του. Οι υποχρεώσεις αυτές είναι γνωστές, αλλά υπάρχει μια τάση υποβάθμισης της σημασίας τους. Θα τις αναφέρουμε στη συνέχεια με την επισήμανση ότι οι νέες πρυτανικές αρχές οφείλουν να διεκδικήσουν την τήρησή τους.

1. Χρηματοδότηση: επαρκής χρηματοδότηση ώστε να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη ακαδημαϊκή και διοικητική λειτουργία του ιδρύματος, η φοιτητική μέριμνα, η βελτίωση των υποδομών, η συντήρηση των κτηρίων, κλπ. Το Πανεπιστήμιο έχει βέβαια και δικά του έσοδα (π. χ. από αξιοποίηση της περιουσίας του, από ερευνητικά προγράμματα) και κάνει προσπάθεια να τα αυξήσει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Πολιτεία απαλλάσσεται από την υποχρέωση χρηματοδότησης (βλ. άρθρο 16, παρ. 5 του Συντάγματος). Η Πολιτεία οφείλει να παρέχει την οικονομική ενίσχυση που απαιτείται για την κάλυψη όλων των αναγκών προκειμένου το Πανεπιστήμιο να επιτύχει τους στόχους του. 

2. Μισθολογικό: Η μισθολογική υποβάθμιση των μελών ΔΕΠ δεν μπορεί να συνεχιστεί. Οι αποδοχές των Καθηγητών σήμερα δεν αντιστοιχούν ούτε στα προσόντα τους, ούτε στο ρόλο που καλούνται να παίξουν ούτε στο έργο που προσφέρουν. Η ειρωνεία του πράγματος είναι ότι η κοινωνία πιστεύει ότι οι Καθηγητές αμείβονται πλουσιοπάροχα! Η βελτίωση των αποδοχών του λοιπού προσωπικού πρέπει, επίσης, να εξεταστεί (ιδιαίτερα όπου υπάρχει άνιση μεταχείριση σε σχέση με αντίστοιχες θέσεις του στενού δημόσιου τομέα).

3. Στελέχωση: Το Πανεπιστήμιο πάσχει σοβαρά από τα συμπτώματα της χρόνιας πλέον ασθένειας που μόνιμα αναφέρεται ως υποστελέχωση. Επειγόντως πρέπει να καλυφθεί μεγάλος αριθμός θέσεων ΔΕΠ, αλλά και άλλων θέσεων που σχετίζονται με το εν γένει διδακτικό έργο (ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ, ΕΕΠ), καθώς και θέσεων διοικητικού προσωπικού. Το Πανεπιστήμιο εκπαιδεύει πολύ μεγαλύτερο αριθμό φοιτητών (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών) από ό,τι πριν μια δεκαετία και το προσωπικό, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, έχει υποστεί τραγική μείωση.

4. Αυτοδιοίκητο: Στο άρθρο 16 (παρ. 5) του Συντάγματος αναφέρεται ρητά ότι τα Πανεπιστήμια έχουν πλήρη αυτοδιοίκηση. Εννοείται ότι η διοίκηση του ιδρύματος διέπεται από τους νόμους του κράτους και υπόκειται στον έλεγχο νομιμότητας των κρατικών οργάνων. Ο όρος πλήρης αυτοδιοίκηση, όμως, δηλώνει σαφώς την πλήρη διοικητική ανεξαρτησία του πανεπιστημιακού ιδρύματος από το κράτος και από οποιονδήποτε άλλον παράγοντα εκτός Πανεπιστημίου. Το αυτοδιοίκητο, λοιπόν, του Πανεπιστημίου οφείλει να το σέβεται η εκάστοτε Κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχει ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας, ότι θα γίνονται σεβαστές οι αποφάσεις των οργάνων διοίκησης του Πανεπιστημίου, ότι θα γίνονται βελτιωτικές παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο με τη σύμφωνη γνώμη των Πανεπιστημίων και ότι δεν θα εμφανίζονται αυθαίρετες παρεμβάσεις ή αλλαγές των κανόνων που διαταράσσουν τη λειτουργία των ιδρυμάτων. Στο πλαίσιο του σεβασμού στο αυτοδιοίκητο πρέπει, επίσης, η Πολιτεία να ανταποκριθεί σε αιτήματα που διαχρονικά προβάλλονται είτε από όλες τις πρυτανικές αρχές της χώρας (όπως είναι, π.χ., η αναθεώρηση του ασφυκτικού νομικού πλαισίου λειτουργίας του ΕΛΚΕ) είτε από το ΕΚΠΑ (π.χ. ορθολογική ρύθμιση του ζητήματος των μετεγγραφών ώστε το Πανεπιστήμιο να μην υφίσταται τις συνέπειες που συνεπάγεται η αύξηση του αριθμού των φοιτητών χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση σε οικονομικούς πόρους και προσωπικό). 

5. Τέλος, αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας είναι να μεριμνά για την εξασφάλιση ενός ασφαλούς εργασιακά περιβάλλοντος που με τη σειρά του εγγυάται και τη δημιουργία και διατήρηση του κατάλληλου ακαδημαϊκού κλίματος στο Πανεπιστήμιο.

Οι προσεχείς πρυτανικές εκλογές θα δώσουν μια νέα διοίκηση στο Πανεπιστήμιο. Η Πολιτεία, από όποια Κυβέρνηση και αν εκπροσωπείται τα επόμενα χρόνια, ελπίζουμε ότι θα συνεργαστεί μαζί της ξεκινώντας από τη βασική παραδοχή ότι είναι ανάγκη αδήριτη πλέον να τηρήσει τις υποχρεώσεις της έναντι του Δημόσιου Πανεπιστημίου.

Σχόλια (1)

 
ΠΩΣ?
13 Μάιος 2019 14:17

", αλλά και άλλων θέσεων που σχετίζονται με το εν γένει διδακτικό έργο (ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ, ΕΕΠ),"
Είναι θλιβερό ένας υποψήφιος πρύτανης να μην ξέρει ότι οι ΕΤΕΠ δεν έχουν σχέση με το διδακτικό έργο και να τους βάζει στην ίδια θέση με το καθαρά διδακτικό προσωπικό όπως οι ΕΔΙΠ και οι ΕΕΠ. Πραγματικά κρίμα.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

e-epimorfosi.aegean

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ