Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως Καταλύτης στην Προσπάθεια Μετριασμού της Κλιματικής Αλλαγής

Δημοσίευση: 30/10/2019
Σχολείο
Alt Text: 
Σχολείο
Title Text: 
Σχολείο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Εμμανουήλ Χατζηελευθερίου
Γ
εωλόγος M.Sc. Πρόληψη και Διαχείριση Φυσικών Καταστροφών
Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Α΄ Αθήνας
Μέλος Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε. Ατττικής

Σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας, ο άνθρωπος έπρεπε να παλεύει με τη Φύση για να επιβιώσει. Σ΄αυτόν τον αιώνα έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι για να επιβιώσει, πρέπει να την προστατέψει .

Ζακ – Υβ Κουστώ, Γάλλος ωκεανογράφος.

Κάθε άνθρωπος, είτε αυτός είναι ειδικός επιστήμων είτε απλός πολίτης, σε οποιοδήποτε γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Γης, παρατηρεί με αγωνία και αντιλαμβάνεται καθημερινά ότι στον πλανήτη μας μεταβάλλονται συνεχώς οι εσωτερικές σχέσεις ισορροπίας. Μάλιστα οι μεταβολές αυτές, τα τελευταία χρόνια, παίρνουν επικίνδυνες διαστάσεις με δυσάρεστες και καταστρεπτικές συνέπειες. Μία από αυτές, η αλλαγή του κλίματος, θα επηρεάσει καθοριστικά μέσα στον 21o αιώνα τομείς όπως : η υγεία, η οικονομία, η κοινωνία, τα οικοσυστήματα, η ασφάλεια και η ειρήνη.

Το ένα πέμπτο των μεγαλουπόλεων του κόσμου θα αντιμετωπίσει «άγνωστες» κλιματικές συνθήκες μέχρι το 2050,  καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας θα αυξάνει την τρωτότητα τους σε ερημοποίηση και πλημμύρες. Τα σενάρια των επιστημόνων γίνονται όλο και πιο δυσοίωνα, ενώ οι παγκόσμιοι ηγέτες συνεχίζουν να δηλώνουν τις καλές τους προθέσεις, μένοντας ωστόσο  ακόμα επί της ουσίας αμέτοχοι.

Στην Ατζέντα της UNESCO ανάμεσα στους 17 στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης που έχουν τεθεί με ορίζοντα το 2030, διατυπώνεται  και ο στόχος  13 :  δράση για το κλίμα: “Αναλαμβάνουμε άμεση δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών της ”. Πιο συγκεκριμένα μεταξύ άλλων  η παγκόσμια κοινότητα οφείλει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστική ικανότητα όλων των χωρών απέναντι στις φυσικές καταστροφές και στους κινδύνους που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή και να βελτιώσει την εκπαίδευση, την ενημέρωση, καθώς και το ανθρώπινο και το θεσμικό δυναμικό σχετικά με θέματα που αφορούν στο μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη μείωση των επιπτώσεων και την έγκαιρη προειδοποίηση σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών.

Η τελευταία γραμμή άμυνας ίσως της ανθρωπότητας για το μετριασμό του φαινομένου είναι να συγκρατηθεί η άνοδος της πλανητικής θερμοκρασίας στα επίπεδα του  + 1,5 – 2 °C. Ο ρόλος της εκπαίδευσης σε όσα αναφέρθηκαν παραπάνω είναι κομβικός.

Τη σημασία της εκπαίδευσης στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής ανέδειξε εξαιρετικά  κατά την  ομιλία της στις 21/9/2019 στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και η Υπουργός Παιδείας, κ. Νίκη Κεραμέως.
Μεταξύ άλλων τόνισε ότι η εκπαίδευση αποτελεί βασικό στοιχείο ανταπόκρισης στην κλιματική αλλαγή, μπορεί  να συμβάλλει στην προστασία της πολιτιστικής και φυσικής μας κληρονομιάς. Με άξονες την παροχή πληροφοριών και την ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με τους κινδύνους που συνεπάγεται η κλιματική αλλαγή, μέσω προγραμμάτων σπουδών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης τόνισε την καλλιέργεια της ικανότητας πρόληψης και προσαρμογής στα φυσικά φαινόμενα και τη διάδοση αυτής της γνώσης στην κοινή γνώμη. Μερικές ημέρες νωρίτερα ( 9/8/2019 )  η Υπουργός και  η  Υφυπουργός, κ. Σοφία Ζαχαράκη, σε  συνάντησή τους με τον γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας,  έθεσαν ως στόχο, την ενίσχυση του  ωρολογίου προγράμματος και με νέες θεματικές, όπως  η πρόληψη και η προστασία από φυσικές καταστροφές. Σε όλες τις παραπάνω σημαντικές πρωτοβουλίες, η πολιτεία είναι βέβαιο ότι θα έχει μεταξύ άλλων αρωγούς και τους  φορείς που υλοποιούν  την Περιβαλλοντική εκπαίδευση στη χώρα μας,  οι οποίοι  και θα συμβάλλουν  τα μέγιστα για την επίτευξη του κοινού στόχου.

Εξ ορισμού από το ν.1892/90 του ΥΠΑΙΘ,  «η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τμήμα των προγραμμάτων των σχολείων της δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και  σκοπός της είναι να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τη σχέση του ανθρώπου με το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του, να ευαισθητοποιηθούν για τα περιβαλλοντικά προβλήματα και να δραστηριοποιηθούν με ειδικά προγράμματα ώστε να συμβάλλουν στη γενικότερη προσπάθεια αντιμετώπισής τους».

Είναι προφανές  ότι στη μάχη κατά  της κλιματικής αλλαγής δεν περισσεύει κανείς πόσο μάλλον οι Υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και τα Κ.Π.Ε.  της χώρας. Ήδη  με την Αρ. Πρωτ. : 123632/Δ7   της 1-8-2019  και εν όψει της θεσμοθέτησης νέου πλαισίου Υποστηρικτικών Δομών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, η κ. Υπουργός  ανέστειλε τη διαδικασία επιλογής των μελών των Παιδαγωγικών Ομάδων των Κ.Ε.Α. διατηρώντας έτσι το θεσμό της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Τα οφέλη που προέκυψαν ήδη  μέσα στους 3 πρώτους μήνες από την απόφαση αυτή στον τομέα της ενημέρωσης για την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές,  μπορεί  να τα αντιληφθεί εύκολα ο καθένας εάν ενημερωθεί για τις δράσεις και τις επιμορφώσεις που υλοποιούνται από τους τους Υπεύθυνους Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και τις παιδαγωγικές ομάδες των Κ.Π.Ε. όλης της χώρας σε εκπαιδευτικούς  και μαθητές.  Αναφερόμαστε σε  εθελοντικά   προγράμματα, σεμινάρια, ημερίδες και βιωματικά εργαστήρια  που στόχο έχουν την εκπαίδευση των μελλοντικών πολιτών του πλανήτη δημιουργώντας στάσεις και φιλοπεριβαλλοντικές συμπεριφορές για τη διάσωσή του στοχεύοντας  σε τομείς όπως η εξοικονόμηση ενέργειας , η εξοικονόμηση νερού, η ανακύκλωση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κ.α. ( να σημειωθεί εδώ ότι δεν έχουν αρχίσει ακόμα να υλοποιούνται και σχετικά προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων μέσα  στις σχολικές μονάδες  καθώς εκκρεμεί η έκδοση της  εγκυκλίου 2019 – 2120 ).

Στον μακρύ κατάλογο των σχετικών δράσεων  που διενεργούνται στην Αττική ξεχωρίζει η  διοργάνωση μίας  εξαιρετικής   Επιμορφωτικής Ημερίδας με θέμα : Κλιματική Αλλαγή και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Υπουργείο Παιδείας που θα πραγματοποιηθεί στις 19 Νοεμβρίου 2019 στην Αίθουσα Ζακλίν ντε Ρομιγύ με συνδιοργάνωση από την Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε. Αττικής , των 4  Κ.Π.Ε. της Αττικής ( Αργυρούπολης , Ελευσίνας, Λαυρίου , Δραπετσώνας )  και των Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Α/θμιας και Β/θμιας  Εκπ/σης όλων των Δ/νσεων της Αττικής ( τεράστιος ο  αριθμός των αιτήσεων συμμετοχής  από συναδέλφους εκπαιδευτικούς ). Η ημερίδα έχει τίτλο : «Από την Κλιματική Αλλαγή στην Κλιματική Κρίση: ο ρόλος της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην προστασία του περιβάλλοντος και του ανθρώπου» με δύο κεντρικές εισηγήσεις από επιστήμονες διεθνούς κύρους: α) από τον Ακαδημαϊκό, Καθηγητή κύριο Χρήστο Ζερεφό για την Κλιματική Αλλαγή και β) από τον Καθηγητή του ΕΚΠΑ κύριο Ευθύμιο Λέκκα για την Αντιμετώπιση των Καταστροφών από την Κλιματική Αλλαγή. Άλλη σημαντική επιμόρφωση θα υλοποιηθεί  στις 22 & 23 Νοεμβρίου 2019  σε διήμερο σεμινάριο συνολικής διάρκειας δεκατεσσάρων (14) διδακτικών ωρών  στο ΚΠΕ Αργυρούπολης  που συνδιοργανώνεται από το Κ.Π.Ε. και τους Υπεύθυνους Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης των Δ.Δ.Ε. & Δ.Π.Ε. Α΄ και Β΄ Αθήνας με στόχο την προετοιμασία της κοινωνίας για την κλιματική αλλαγή.

Τέλος αξίζει να σημειώσουμε το ελπιδοφόρο μήνυμα που στέλνει η  ηγεσία του Υπουργείου  Παιδείας η οποία  ήδη από τις πρώτες της ενέργειες και αποφάσεις, δείχνει  να  αντιλαμβάνεται πλήρως την κρισιμότητα του ζητήματος, αναλαμβάνοντας  καταλυτικό ρόλο στον  αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.   Η κινητοποίηση ανθρώπων, κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και οργανισμών μαζί με  το υπάρχον δυναμικό της εκπαίδευσης  με σχετική εμπειρία, αρμοδιότητες και ρόλους στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής  οφείλει να είναι άμεση. Ας  αναλάβουμε όλοι δράση ( ο καθένας με το δικό του τρόπο )   στον κοινό αγώνα για το μετριασμό  της κλιματικής αλλαγής ( climate change mitigation ) και την αναγκαία πλέον στα χρόνια που έρχονται, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ( climate change adaptation ). Ενθυμούμενοι διαρκώς τα λόγια του Evo Morales αργά ή γρήγορα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε, ότι : “και η Γη έχει δικαιώματα, να ζει χωρίς μόλυνση.  Αυτό που η ανθρωπότητα οφείλει να θυμάται, είναι ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τη μητέρα Γη... ο πλανήτης όμως μπορεί να ζήσει χωρίς τον άνθρωπο”.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

e-epimorfosi.aegean