Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Σπ. Γεωργάτος: Μερικές σκέψεις για τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ και την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης

Tα ΑΕΙ θα θέσουν τους δείκτες αξιολόγησής τους, η ΕΘ.Α.Α.Ε. θα γνωματεύσει προσχηματικά ότι «όλοι αρίστευσαν» και έτσι θα έχει συμπληρωθεί μια πλήρης περιστροφή περί τον άξονα μας, μια διαδικασία που άρχισε με τον νόμο 4009
Δημοσίευση: 20/12/2019
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Καθηγητής Σπύρος Γεωργάτος
Αντιπρύτανης Έρευνας και Δια βίου Μάθησης
Πανειστήμιο Ιωαννίνων

Ολοκληρώθηκε χτες η δημόσια διαβούλευση του σχεδίου νόμου «Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.), Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, Ερευνητικών και Τεχνολογικών Φορέων και άλλες διατάξεις». Με τη θεσμική του παρέμβαση, το ΥΠΑΙΘ θίγει δύο θέματα: πρώτον, την έλλειψη οργανωμένων δομών στρατηγικού σχεδιασμού στην Ανωτάτη Εκπαίδευση˙ και δεύτερον, την απουσία μηχανισμών διακριτής ενίσχυσης των καλών εκπαιδευτικών και ερευνητικών πρακτικών από την Πολιτεία.

Δυστυχώς, ενώ στα δύο αυτά θέματα θα μπορούσε να υπάρξει μια γενικότερη πολιτική και ακαδημαϊκή συναίνεση, οι συγκεκριμένες λύσεις που προτείνονται στο σχέδιο νόμου και η επικοινωνιακή τους περιβάλλουσα δημιουργούν την εντύπωση ενός νέου «τεχνήματος», παρόμοιου με αυτά που έχουμε δει στο παρελθόν. Η έλλειψη ουσιαστικής συμφωνίας αποδεικνύεται από τη μάλλον επιφυλακτική  -έως απορριπτική- θέση που πήραν οι Σύγκλητοι αρκετών ΑΕΙ σε ό,τι αφορά τα επίμαχα ζητήματα και από το γεγονός ότι τα διευκρινιστικά ερωτήματα που τέθηκαν καλή τη πίστη από δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς παράγοντες και συλλογικούς φορείς μέσω του τύπου δεν απαντήθηκαν ως τώρα με πειστικό τρόπο, αλλά με παραταξιακή λογική.

Το ΥΠΑΙΘ, χωρίς να προσδιορίζει επακριβώς τί θα καλύπτει από εδώ και πέρα και τί όχι η χρηματοδότηση των ΑΕΙ, προτείνει να κατανέμεται το 20% της ετήσιας τακτικής χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων με βάση την αξιολόγηση του έργου τους από την νέα Εθνική Αρχή. Το μέτρο αυτό πάσχει εκ θεμελίων και δεν πρόκειται να αποδώσει τα αναμενόμενα αποτέλεσματα. Ένα επαγωγικό παράδειγμα το αποδεικνύει. Αν είναι τόσο αυτονόητη η σύνδεση ενός μεγάλου ποσοστού της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης των δημοσίων φορέων και των οργανισμών με την απόδοσή τους, γιατί δεν εφαρμόζεται σε όλη την κλίμακα του Δημοσίου; Τί θα συνέβαινε άραγε αν περικοπτόταν κατά 20% κάθε χρόνο ο προϋπολογισμός ενός νοσοκομείου, που για τον οποιονδήποτε λόγο (συγκυριακό ή όχι) δυσκολεύεται να πιάσει τους στόχους του; Και τί θα συμβεί τώρα αν το ίδιο ποσοστό αφαιρεθεί από τον προϋπολογισμό ενός ακαδημαϊκου Ιδρύματος; Ποια κατηγορία λειτουργικών δαπανών θα πρέπει η Διοίκησή  του να απομειώσει, ώστε να εξισορροπήσει την απώλεια πόρων;  Και κατά ποιον τρόπο η «τιμωρία» αυτή θα επιδράσει ευεργετικά στην ποιοτική του αναβάθμιση;  

Διστάζω να πιστέψω ότι η ηγεσία του ΥΠΑΙΘ δεν έχει «τρέξει» αυτό το σενάριο πριν καταθέσει το σχέδιο νόμου. Φοβάμαι λοιπόν ότι όλη αυτή η κατασκευή (μαζί  με την υπερ-συγκεντρωτική νέα ΑΔΙΠ ο ρόλος της οποίας αντιβαίνει de facto στο αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ) δεν έχει ως στόχο ακαδημαϊκά οφέλη, αλλά μια ιδεολογική εικόνα που προσπαθεί να φιλοτεχνήσει η ηγεσία του ΥΠΑΙΘ. Εάν το μέτρο του «80-20» υλοποιηθεί όπως διαφημίζεται και όπως μέχρι τώρα επεξηγείται, οι συνέπειες για τα Ιδρύματα θα είναι εξόχως αρνητικές και θα έχουν –μεταξύ άλλων- μεγάλο πολιτικό  κόστος. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, προβλέπω ότι οι πρόνοιες του νέου νόμου δεν πρόκειται να υλοποιηθούν παρά μόνο κατ’ επίφασιν, ώστε να δίνεται η εντύπωση της «επιβράβευσης των αρίστων», χωρίς όμως συνέπειες. Όπως θα καταλάβουμε αργότερα, τα ΑΕΙ θα θέσουν τους δείκτες αξιολόγησής τους, η ΕΘ.Α.Α.Ε. θα γνωματεύσει προσχηματικά ότι «όλοι αρίστευσαν» και έτσι θα έχει συμπληρωθεί μια πλήρης περιστροφή περί τον άξονα μας, μια διαδικασία που άρχισε με τον νόμο 4009 και δυστυχώς συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Τί δεν θα ήταν επικίνδυνο ή προσχηματικό; Πρώτον, αν το ΥΠΑΙΘ φρόντιζε να αυξήσει ουσιαστικά και παγίως τη δημόσια επένδυση στην Παιδεία. Δεύτερον, αν προσπαθούσε να οικοδομήσει, με την επικουρία όλων των πολιτικών δυνάμεων, έναν ρωμαλέο και ανεξάρτητο μηχανισμό μελέτης και επεξεργασίας στοιχείων που αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Και τρίτον, το κυριότερον, αν προχωρούσε στις απαραίτητες τομές (συμπεριλαμβανομένης της ριζικής αναμόρφωσης των προγραμμάτων σπουδών και των αναδιατάξεων και ανασυνθέσεων μέσα στα υπάρχοντα ΑΕΙ), που θα έχουν όχι μόνο τη μερική και εκ των υστέρων συγκατάθεση, αλλά και τη σφραγίδα των κατά τόπους ακαδημαϊκών κοινοτήτων.

Οι πάγιες και τεκμηριωμένες ανάγκες των ΑΕΙ πρέπει να καλύπτονται στο 100% μέσω προγραμματικών συμφωνιών που να ξεπερνούν τα όρια μιας κυβερνητικής θητείας. Οι επιπλέον πόροι που θα έχει ενδεχομένως στη διάθεσή του κάθε χρονιά το ΥΠΑΙΘ πρέπει να διατίθενται όχι κατά Ίδρυμα, αλλά κατά επιστημονική περιοχή και είδος δράσεων (π.χ., θερινά σχολεία), για να ενισχυθούν ιδιαίτερα θεματικά πεδία και κατευθύνσεις που θα δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία και θα υποβοηθήσουν την παραγωγ

Σχόλια (4)

 
επι θεμάτων αρμοδιότητας
20 Δεκ 2019 11:00

καθότι ο Κος Καθηγητής είναι αρμόδιος για την έρευνα, θα περιμέναμε τοποθέτηση περί ΕΛΚΕ και έρευνας, εκεί δεν υπάρχουν προβλήματα?? προτάσεις??

 
Καθηγητής-Δρ. Ιατρικής
20 Δεκ 2019 20:11

H έρευνα κάποτε θα ήθελα να αποτιμάται με τρεις παραμέτρους μόνο: 1. πόσος κόπος / υλικά κ.α. χρειάστηκαν για να παραχθούν τα αποτελέσματα 2. η ζήτηση που έχουν τα αποτελέσματα την ερευνητική ή/και την επιχειρηματική κοινότητα. 3. η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ που έχουν τα αποτελέσματα για τον άνθρωπο.

 
Ακαδημαϊκός
21 Δεκ 2019 11:28

Σωστό αυτό που λέει ο Καθηγητής-Δρ.Ιατρικής με μια παρατήρηση ότι στο 3. η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ πρέπει να αποτιμάται μετά από τουλάχιστον 10 χρόνια μετά την παραγωγή των ερευνητικών αποτελεσμάτων.

 
Ριζική αναμόρφωση ΑΕΙ
23 Δεκ 2019 18:49

Οι ακαδημαϊκοί ποιες προτάσεις έχουν για τη συνένωση σχολών; Τόσα χρόνια μόνο αιτήματα για νέα τμήματα καταγράφονται.

Το υπουργείο, επίσης, παρουσιάζεται απρόθυμο να προχωρήσει σε τομές. Τι νόημα έχει η αξιολόγηση των εκ των πραγμάτων μη βιώσιμων σχολών;

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

e-epimorfosi.aegean

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ