Placeholder

ΒΟΥΛΗ

Η τοποθέτηση του προέδρου της ΑΔΙΠ στη Βουλή για το Σχέδιο Νόμου του υπ. Παιδείας

Δημοσίευση: 15/01/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Για το νομοσχέδιο «Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.), Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, Ερευνητικών και Τεχνολογικών Φορέων και άλλες διατάξεις», ο Πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση  (ΑΔΙΠ) Παντελής Κυπριανός, διατύπωσε την ακόλουθη θέση στη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής:

Kύριε πρόεδρε, κυρία Υπουργέ, κύριε Υφυπουργέ, κυρίες και κύριοι βουλευτές, ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση.

Η παρέμβασή μου αφορά τα άρθρα 1-19 που αναφέρονται στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε).

Θα εστιάσω σε τέσσερα σημεία και θα κλείσω με ένα αίτημα εργαζομένων της ΑΔΙΠ το οποίο καταθέτω στο Προεδρείο.

Ι, Η εμπλοκή της ΑΔΙΠ στην εκπόνηση του νομοσχεδίου.

Η ΑΔΙΠ δεν ρωτήθηκε ούτε ενημερώθηκε για το συζητούμενο νομοσχέδιο. Αυτό συνιστά πρόβλημα. γιατί:      

1.    Ο διάλογος είναι ο πνεύμονας της Δημοκρατίας. Δείχνει το σεβαστό στον άλλο.

2.    Η ανταλλαγή απόψεων και ο διάλογος είναι συντελεστικός στην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων. Αν υπήρχε διάλογος θα μπορούσαν να αποφευχθούν ασάφειες όπως αυτές στο άρθρο 11. 1. («Δύνανται»), το 12,2 «Το ΣΑΠ με δική του πρωτοβουλία ή ύστερα μπορεί να εξετάζει αν τα κριτήρια πιστοποίησης ικανοποιούνται ..)  ή 13 για την Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης  (ιδιαίτερα το 13.1.α και 13,2), ακόμη και το 14.3 «Ο Πρύτανης του οικείου ΑΕΙ οφείλει να ενημερώνει το Σ.Α,Π. αν τα κριτήρια πιστοποίησης έχουν παύσει να ικανοποιούνται ή αν έχει αμφιβολία προς αυτό»).

3.    Με το διάλογο θα είχαν αποφευχθεί αχρείαστες επαναλήψεις στο κείμενο εφόσον ως Αρχή τηρούμε ευρωπαϊκές αρχές. Πχ. Τα άρθρα 17.1 για την εξωτερική αξιολόγηση της ΕΘ.Α.Α.Ε..

4.    Με το διάλογο θα είχαν αποφευχθεί αναταράξεις στις σχέσεις μας ως Ανεξάρτητη Αρχή με την Ευρωπαϊκή, την ENQA. Τώρα καλούμαστε να καταβάλουμε το 50% της Πιστοποίησης (18.000 ευρώ) και να ξαναρχίσουμε ως χώρα από την αρχή την Πιστοποίηση που ξεκινήσαμε ως ΑΔΙΠ τον περασμένο Ιούλιο με άδηλες συνέπειες. Για την ENQA ΑΔΙΠ και ΕΘΑΑΕ είναι δύο διαφορετικοί οργανισμοί άρα η τελευταία πρέπει να πιστοποιηθεί από την αρχή μετά από ένα τουλάχιστον χρόνο.

ΙΙ. Η νέα ονομασία (ΕΘ.Α.Α.Ε.) δημιουργεί πολλά ερωτηματικά

1.    Δεν είναι κατανοητό γιατί άλλαξε ο τίτλος μιας Αρχής που μετρά 15 χρόνια ζωής και μάλιστα υπό πολλές και διαφορετικές κυβερνήσεις. Γιατί να αλλάξει ένα όνομα που αρχίζει και γίνεται γνωστό εντός και εκτός συνόρων.

2.    Σε όλους τους τίτλους των ευρωπαϊκών αρχών υπάρχει ο όρος ποιότητα.

3.    Ο όρος εθνική αρχή σπάνια συναντάται σε ευρωπαϊκές αρχές ποιότητας -με την εξαίρεση ορισμένων πρώην «σοσιαλιστικών χωρών», και για ειδικούς λόγους της Ισπανίας.  

4.    Ο όρος «εθνικός»  μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον εφόσον υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις σε κάθε χώρα μέλος του ΕΧΑΕ μπορούν να ιδρυθούν και άλλες αρχές διασφάλισης ποιότητας.

ΙΙΙ. Δεν είναι ικανοποιητικά τα εχέγγυα ανεξαρτησίας της νέας αρχής από την Πολιτεία. Ενδεικτικά τέσσερα σημεία που δείχνουν ότι μπορεί να μεταβληθεί σε ελεγχόμενη δημόσια υπηρεσία.

1.    Έλεγχος του ΥΠΑΙΘ. Άρθρο 64.2 του 4009/2011: «Η Αρχή εδρεύει στην Αθήνα, έχει διοικητική αυτοτέλεια και εποπτεύεται από τον Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων για τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεών της». Άρθρο 1.1 του νέου νομοσχέδιου: «Η ΕΘ.Α.Α.Ε εδρεύει στην Αθήνα, έχει διοικητική αυτοτέλεια και εποπτεύεται από τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων». Η απάλειψη της τελευταίας φράσης είναι ακατανόητη.

2.    Επιλογή μελών Ανωτάτου Συμβουλίου.. Άρθρο 3.3. Ο πρόεδρος που είναι επιλογή της Κυβέρνησης επιλέγει ανθρώπους της αρεσκείας του από τη λίστα των επιλεγμένων.

3.    Άρθρο 12.2 Αποφάσεις πιστοποίησης. «Η διάρκεια ισχύος της απόφασης πιστοποίησης ορίζεται στην απόφαση του Σ.Α.Π. και δεν μπορεί να υπερβαίνει τα έξι έτη. Κατά τη διάρκεια ισχύος της θετικής απόφασης πιστοποίησης, το Σ.Α.Π. με δική τους πρωτοβουλία ή ύστερα από σχετικό ερώτημα του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, μπορεί να εξετάζει αν τα κριτήρια πιστοποίησης εξακολουθούν να ικανοποιούνται. Αν τα κριτήρια πιστοποίησης δεν ικανοποιούνται, το Σ.Α.Π. ανακαλεί την απόφαση πιστοποίησης και ενημερώνει αμελλητί το οικείο Α.Ε.Ι. και τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.

4.    Άρθρο 17.3. «Η ΕΘ.Α.Α.Ε συνάπτει συμφωνίες προγραμματικού σχεδιασμού με τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων για τις δραστηριότητές και τους στόχους της. Επίσης, η ΕΘ.Α.Α.Ε συντάσσει και υποβάλει στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων». Η παράγραφος αυτή μπορεί να μας οδηγήσει εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου εφόσον η ΑΔΙΠ δίνει λόγο στην ENQA..  
 
V. Το νομοσχέδιο είναι εξαιρετικά συγκεντρωτικό. Η ΕΘ.Α.Α.Ε μοιάζει να εξαρτάται από το ΥΠΑΙΘ., και τα Πανεπιστήμια από την ΕΘ.Α.Α.Ε και το ΥΠΑΙΘ.

Ι. Διαπίστωση Ευρωπαίων ειδικών. Η ΑΔΙΠ ήταν ήδη υπερ-ρυθμιστική. Σε μελέτη του 2019 για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , Ελλάδα, Λιθουανία και  Τσεχία, θεωρούνται οι χώρες στις οποίες «το εσωτερικό σύστημα διασφάλισης ποιότητας είναι εξαιρετικά ρυθμισμένο και εστιασμένο σε αξιοσημείωτο βαθμό στον έλεγχο ποιότητας». Στον αντίποδα «Στη Φινλανδία το σύστημα διασφάλισης ποιότητας είναι αποκεντρωμένο και αφήνει σημαντική αυτονομία στα ΑΕΙ να αναπτύξουν τα δικά τους συστήματα διασφάλισης ποιότητας, τη δική τους κουλτούρα». Η εκεί Αρχή «διαδραματίζει κατά βάση ένα συμβουλευτικό ρόλο. Οι αποφάσεις της είναι συμβουλευτικές και δεν έχουν τυπικές/νομικές συνέπειες. Επιτελεί μια δουλειά εστιασμένη στη βελτίωση η οποία βοηθά τα ΑΕΙ να αναδείξουν τις βέλτιστες πρακτικές όπως επίσης να αναδείξουν περιοχές βελτίωσης».

2. Το νομοσχέδιο είναι ακόμη πιο ρυθμιστικό και συγκεντρωτικό. Ενδεικτικά.

Α. Σχέσεις μέσα στην ΕΘ.Α.Α.Ε. Άρθρο 11,2 και 12.6. (γράφουν τα ίδια) «Αν εκδοθεί αρνητική απόφαση πιστοποίησης Α.Ε.Ι., ή ακαδημαϊκής μονάδας (ασαφές) για την οργάνωση σπουδών και των τριών κύκλων, το Σ.Α.Π. τη διαβιβάζει στο Ανώτατο Συμβούλιο, προκειμένου να εισηγηθεί στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων την αναδιάρθρωση, συγχώνευση, κατάτμηση ή κατάργηση του Α.Ε.Ι, ή της ακαδημαϊκής μονάδας».

Β. Σχέση ΕΘ.Α.Α.Ε με τα Πανεπιστήμια. Άρθρο 2.4 «Τα Α.Ε.Ι. υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις υπηρεσίες της ΕΘ.Α.Α.Ε, να απαντούν άμεσα στα ερωτήματά της και να της υποβάλλουν τα στοιχεία, που είναι αναγκαία για την άσκησή των αρμοδιοτήτων της» ή  12.3. «Ο Πρύτανης του οικείου Α.Ε.Ι. οφείλει να ενημερώνει το Σ.Α.Π. αν τα κριτήρια πιστοποίησης έχουν παύσει να ικανοποιούνται ή αν έχει αμφιβολία ως προς αυτό».

Γ. Στο νομοσχέδιο ρυθμίζονται τα πάντα σε μία ανεξάρτητη αρχή ενταγμένη σε ευρωπαϊκή αρχή. Αυτό ισχύει και για τη χρηματοδότηση.   Σήμερα η ΑΔΙΠ έχει οικονομικές αρμοδιότητες και για τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων. Το άρθρο 73 του 4009/2011 τιτλοφορείται «Αρμοδιότητες για την υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής για την ανώτατη εκπαίδευση και τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ». Στο 73.2.β «εισηγείται στον Υπουργό Παιδείας (…) την κατανομή της δημόσιας χρηματοδότησης» στα ΑΕΙ ενώ στο 73.1.γ «εγγυάται τη διαφάνεια των κριτηρίων χρηματοδότησης των ΑΕΙ». Στο νέο νομοσχέδιο η χρηματοδότηση των ΑΕΙ αλλάζει. Η κυβέρνηση υπαγορεύει στην Αρχή πόσα θα δώσει, με ποια κριτήρια και η Αρχή θα βρει πώς η πρόταση θα υλοποιηθεί. Γιατί να γίνει όλο αυτό όταν, όπως γίνεται αλλού θα μπορούσε να υπογράψουν τα ΑΕΙ συμφωνία με το ΥΠΑΙΘ;

3. Όλα αυτά μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα και σύγχυση στη φυσιογνωμία της Αρχής. Να είναι Ανεξάρτητη Αρχή, Σύμβουλος της Κυβέρνησης και να Ασκεί σε ζητήματα όπως η χρηματοδότηση πολιτική.

V.    Επανέρχομαι στις διοικητικές υπηρεσίες της ΑΔΙΠ

Στην τελευταία εκδοχή ην τελευταία έκδοση που κατατέθηκε στη Βουλή έγιναν δύο τροπολογίες διοικητικού χαρακτήρα στο άρθρο 189.9

1.Για τις αποσπάσεις. Η ανανέωση της απόσπασης ήταν αρμοδιότητα του Προέδρου της ΑΔΙΠ. Με το άρθρο 18.9 περνά στον αρμόδιο Υπουργό Παιδείας.

2.Για τις μετατάξεις. Η ΑΔΙΠ συγκαταλέγονταν στις αρχές που οι μετατάξεις γινόταν «κατ’ εξαίρεση». Στο ίδιο άρθρο έχει παραληφθεί η ρύθμιση που έδινε τη δυνατότητα στους υπηρετούντες αποσπασμένους να κάνουν μετάταξη με ειδική διαδικασία.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ