Placeholder

ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ

Θέσεις για το μάθημα της Ιστορίας εν όψει και των επικείμενων αλλαγών

Δημοσίευση: 25/01/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Ως  Όμιλος για την Ιστορική Εκπαίδευση στην Ελλάδα παρακολουθούμε τον δημόσιο διάλογο γύρω από  τις εξελίξεις που αφορούν στη διδασκαλία του μαθήματος της ιστορίας, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση καθώς και τις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις που προωθεί το Υπουργείο Παιδείας. Θεωρούμε πως η παραγωγή δημόσιου λόγου, χωρίς φανατισμό και υπερβολές για πρόκληση ηθικού πανικού, γύρω από τη σκοποθεσία και τη διδακτική του συγκεκριμένου γνωστικού αντικειμένου μπορεί να συμβάλει σε θετικές εξελίξεις, υπό την προϋπόθεση πως τα επόμενα βήματα θα γίνουν χωρίς προχειρότητες και παλινωδίες αλλά με παιδαγωγική ευαισθησία και συνεξέταση όλων των παραγόντων που έχουν οδηγήσει σε κρίση τις ιστορικές – και όχι μόνο σπουδές.

Ειδικότερα, ως προς το μάθημα της ιστορίας,  από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας των σχολείων κατέστη σαφές πως τα νέα Προγράμματα Σπουδών για την υποχρεωτική εκπαίδευση βρίσκονται σε προφανή αναντιστοιχία με τα υπάρχοντα σχολικά εγχειρίδια τόσο του δημοτικού σχολείου όσο και του γυμνασίου. Θεωρούμε αναγκαία τη μέριμνα για επιμόρφωση όλων όσες/-οι διδάσκουν το συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο και τονίζουμε πως δεν θα πρέπει να αφήσουμε να χαθεί μια ευκαιρία ουσιαστικής ανανέωσης και εκσυγχρονισμού  των διδακτικών προσεγγίσεων και του περιεχομένου του ιστορικού διδακτικού αντικειμένου. Ο Όμιλος για την Ιστορική Εκπαίδευση στην Ελλάδα υποστηρίζει ότι τα νέα Π.Σ. ακολουθούν τις σύγχρονες επιστημολογικές τάσεις της διδακτικής μεθοδολογίας και των ολιστικών προσεγγίσεων της ιστορίας, χωρίς να υποβαθμίζουν ούτε να παραλείπουν τις ποικίλες μορφές και εκφράσεις της, ανταποκρινόμενα έτσι στις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις του ιστορικού κριτικού γραμματισμού των μαθητών. Τα προφανή προβλήματα που ανέκυψαν από πιθανή αστοχία ή αβελτηρία των θεσμικών παραγόντων μπορούν να αντιμετωπιστούν με την χωρίς καθυστέρηση προκήρυξη για συγγραφή νέων σχολικών εγχειριδίων και την παράλληλη παραγωγή κατάλληλου υποστηρικτικού υλικού (data base με ποικίλες, έγκυρες ιστορικές πηγές κτλ).

Στην εκπαιδευτική βαθμίδα του λυκείου υπενθυμίζουμε  πως η ιστορία ως μάθημα γενικής παιδείας στη Γ΄τάξη έχει πλέον καταργηθεί και πως οι μαθητές/-τριες  που θα αποφοιτήσουν φέτος δεν πρόκειται να διδαχθούν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα, δηλαδή θα έχουν άγνοια της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας. Κρίνουμε, επομένως, πως πρέπει να επανεξετασθεί το υπάρχον πλαίσιο σπουδών και να επανέλθει η διδασκαλία της ιστορίας στην τελευταία τάξη –πιθανόν σε εργαστηριακή μορφή (μια πρόταση  θα ήταν η παραγωγή project σε επιλεγμένες θεματικές, μέσα από ερευνητικές και συνεργατικές διαδικασίες, στο πλαίσιο του κριτικού γραμματισμού). Άλλωστε, τα νέα ΠΣ Ιστορίας που κατατέθηκαν για τις δυο πρώτες τάξεις του Λυκείου ολοκληρώνουν χρονολογικά, με τη σε βάθος εξέταση της ιστορίας του 20ου αιώνα στην Α΄ Λυκείου και τη Θεματική Ιστορία στη Β΄, τον κύκλο της σχεδιασμένης και προταθείσας ιστορικής διδασκαλίας και μάθησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.  Αυτονόητο είναι ότι και εδώ είναι απαραίτητα νέα εγχειρίδια που θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προσεγγίσεις της διδακτικής του μαθήματος και θα είναι συμβατά με το πνεύμα των νέων Π.Σ.

Ειδικότερα για τη Γ’ τάξη λυκείου και τις  οδηγίες που εστάλησαν στην  Ομάδα Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, πιστεύουμε  πως αυτές βρίσκονται μεν προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς συμπεριλαμβάνουν πολυτροπικές πηγές και υπενθυμίζουν τα αυτονόητα για την ανάγκη πλουραλισμού και την προσέγγιση και ανάλυση ιστορικών πηγών, ωστόσο ήταν επιβεβλημένο να συνοδεύονται από υποδείγματα ανάπτυξης σχετικών ερωτημάτων ώστε να διευκολυνθούν οι διδάσκοντες/-ουσες. Και εδώ, θα έπρεπε να έχει προηγηθεί έγκαιρη ενημέρωση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ιδίως όταν καλούνται να ανταποκριθούν και σε έναν υπερβολικά αυξημένο όγκο ύλης σε σειρά μαθησιακών αντικειμένων. Ο αιφνιδιασμός των εκπαιδευτικών -συνήθης πρακτική, δυστυχώς- προσθέτει άγχος και κόπωση και λειτουργεί σε βάρος της εργασίας τους. Εν πάση περιπτώσει και εδώ οι παλινωδίες και οι διευκρινίσεις μας αφήνουν στο ίδιο σημείο: ένα «γερασμένο» εγχειρίδιο 20 χρόνων (!) το οποίο χρειάζεται – τουλάχιστον - βιβλιογραφική επικαιροποίηση, και διδάσκεται αποπλαισιωμένο από τη γενική ιστορία σε μαθητές/-τριες που δεν κατανοούν τη μεγάλη εικόνα και από το οποίο έχουν εξετασθεί τα πάντα, χωρίς στην ουσία να έχει αξιολογηθεί τίποτα που να αφορά την ιστορική κατανόηση.   

Ελπίζουμε ότι η επικείμενη αναθεώρηση (;) των Π.Σ. να μην περιλαμβάνει και τα πολύπαθα Νέα Προγράμματα Σπουδών Ιστορίας τα οποία, κυριολεκτικά, δεν πρόλαβαν να διοκιμαστούν στην πράξη.
Υπενθυμίζουμε, τέλος, ότι ως Όμιλος για την Ιστορική Εκπαίδευση στην Ελλάδα,  ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα για την ανάπτυξη διδακτικών μεθόδων και πρακτικών που στοχεύουν στον ιστορικό γραμματισμό των μαθητών, στη βάση της επιστημονικής και παιδαγωγικά ορθής προσέγγισης της ιστορίας, εθνικής και παγκόσμιας: μια ιστορίας που θα αφορά και θα περιλαμβάνει όλες και όλους και δεν θα φοβάται να αντιμετωπίσει και τις πικρές, σκοτεινές στιγμές της. Η παρέμβασή μας, επομένως, συνίσταται όχι μόνο στην καταγραφή του προβληματισμού μας αλλά και στην ανάδειξη του ενδιαφέροντος και της  αγωνίας μας για το μέλλον του μαθήματος σε συνθήκες κοινωνικής απαξίωσης των ανθρωπιστικών και κοινωνικών σπουδών. Στην πράξη δε, θα συνεχίσουμε να παρεμβαίνουμε με διοργάνωση ημερίδων και σεμιναρίων σε όλη την Ελλάδα τα οποία θα αναδεικνύουν τις σύγχρονες θεωρητικές αναζητήσεις και προβληματισμούς για τη διδασκαλία του αντικειμένου σε διεθνές επίπεδο, αλλά και θα συζητούν και θα προτείνουν καινοτόμες προσεγγίσεις σε ποικιλία ιστορικών θεματικών.

Για περισσότερες πληροφορίες, σας καλούμε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας. www.aheg.gr

Ελένη Πατσιατζή για το ΔΣ του Ο.Ι.Ε.Ε

Ετικέτες: 
Ιστορία

Σχόλια (1)

 
Κολοκοτρώνης
27 Ιαν 2020 11:53

Επιστημολογικές απόψεις αντίστοιχες με τον "συνωστισμό" της Ρεπούση και και της ελληνοοθωμανικής "συνύπαρξης" του Βερέμη; Ή τις απόψεις του Λιάκου για το Αιγαίο και τους Τούρκους;Μήπως οι "σύγχρονες ευρωπαϊκές ιδέες", εσείς κι αυτοί, ξέρετε καλύτερα από τους αγωνιστές του 1821 γιατί πολέμησαν; Το Ελληνικό Σύνταγμα επιτάσσει την ανάπτυξη της ιστορικής γνώσης και εθνικής συνείδησης, ιδιαίτερα στη σημερινή κρίσιμη εποχή, κι όχι ιδεοληπτικές θεωρίες που οδηγούν σε καταστολή της εθνικής συνείδησης, προετοιμασία για κάθε επίδοξο εισβολέα.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

e-epimorfosi.aegean

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ