ΜΑΘΗΤΕΣ

Τα μηνύματα των υπουργών Ν. Φίλη, Κ. Γαβρόγλου και Ν. Κεραμέως (2016-20) για την εορτή των Τριών Ιεραρχών

Δημοσίευση: 30/01/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

2016: Ν. Φίλης

Οι σχολικές εορτές και όλες γενικά οι επέτειοι, με την κατ’ έτος επανάληψή τους, κινδυνεύουν να απογυμνωθούν από κάθε περιεχόμενο και να γίνουν μια κούφια εθιμοτυπία.

Την άποψη αυτή διατυπώνει ο   Νίκος Φίλης στο μήνυμά του , ως  υπουργός Παιδείας το έτος 2016, για την  εορτή των Τριών Ιεραρχών, που διαβίβασε    προς τις σχολικές μονάδες όλης της χώρας, ενώ σημειώνει τα εξής:

Α. Αν θέλουμε να αποφύγουμε τον κίνδυνο αυτό, πρέπει να αναζητούμε εντατικά, κάθε φορά, το νόημά τους για μας σήμερα.

Β. Ποια μπορεί λοιπόν να είναι η σημασία για τους σημερινούς Έλληνες μαθητές, φοιτητές και δασκάλους όλων των βαθμίδων η μνήμη   τριών Ιεραρχών του 4ου αιώνα;

Γ. Ως μικρή συμβολή σε αυτή τη διερώτηση, σας προτείνω τρία σημεία:

1) Οι τρεις εορταζόμενοι άγιοι της Εκκλησίας είχαν όλοι τους, σε διαφορετικό βαθμό ο καθένας, βαθιά αγάπη για τα ελληνικά γράμματα, γνώριζαν σε βάθος και πλάτος την ελληνική παιδεία, διέθεταν εκπληκτική ελληνομάθεια. Δεν αρκέστηκαν στην μελέτη της Βίβλου και των ιερών γραμμάτων, αλλά σπούδασαν με σεβασμό και αυτό με το οποίο διαφωνούσαν, την θύραθεν γραμματεία. Οι δύο από αυτούς, ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, υπήρξαν συμφοιτητές στην ειδωλολατρική Αθήνα, την πιο φημισμένη τότε πανεπιστημιούπολη του κόσμου, ο τρίτος σπούδασε στην Αντιόχεια. Είχαν και οι τρεις εθνικούς δασκάλους. Αναζήτησαν τη γνώση και την αλήθεια με ανοιχτότητα, χωρίς αποκλεισμούς και περιορισμούς. Ο Βασίλειος θα αναδείξει τη σημασία της ελληνικής παιδείας, με απλό και νηφάλιο τρόπο, στη γνωστή μικρή πραγματεία του Προς τους νέους όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων.

2) Μολονότι  και οι τρεις Ιεράρχες είχαν αναχωρητική και μοναχική διάθεση, θα αναλάβουν δράση, όταν κληθούν να το κάνουν. Δεν θα κλειστούν στο κελί τους, αλλά θα δώσουν, στον δημόσιο χώρο, μάχες για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη, από πολύ υψηλές μάλιστα θέσεις ευθύνης. Θα ασκήσουν τα δημόσια καθήκοντά τους με ευθύνη, πνεύμα διακονίας, θάρρος και παρρησία, γεγονός που θα οδηγήσει, ως γνωστόν,  τον Ιωάννη Χρυσόστομο σε ανοιχτή σύγκρουση με την αυτοκρατορική εξουσία  και συνακόλουθα στην εξορία.

3) Και οι τρεις Ιεράρχες, ο Μέγας Βασίλειος περισσότερο από όλους, είχαν τεράστιο φιλανθρωπικό έργο. Έδωσαν αγώνες υπέρ των φτωχών και των αδυνάτων. Ο καινός άνθρωπος του Ευαγγελίου ήταν για αυτούς απερίφραστα ο φιλάλληλος άνθρωπος, ο άνθρωπος της έμπρακτης και έμπονης αγάπης για τον αναγκεμένο συνάνθρωπο.  Δεν διαχώρισαν ποτέ την  πίστη στο Θεό από την έγνοια για τον φτωχό  και τον ξένο. Οι τρεις Ιεράρχες ωστόσο προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα εν προκειμένω: δίδαξαν (και έκαναν οι ίδιοι πράξη στη ζωή τους) ότι όποιος νοιάζεται τους φτωχούς δεν μπορεί να είναι ο ίδιος  σωρευτής πλούτου. Ο φιλόπτωχος πρέπει να επιλέγει την πτωχεία και για τον εαυτό του, αρκούμενος στα χρειαζούμενα για τη ζωή, χωρίς περιττές πολυτέλειες.

2017 Κ. Γαβρόγλου

Να μην χαθεί το νόημά της εορτής των Τριών Ιεραρχών στη συνήθεια της ετήσιας επανάληψης, ζητά ο   Κ. Γαβρόγλου, ως υπουργός Παιδείας, το έτος 2017,  με το μήνυμα που απέστειλε  σε όλες τις σχολικές μονάδες της χώρας.

“Η Παιδεία έγινε ένας θεσμός ιερός – ιερότητα την οποία συμβολίζει ο σημερινός εορτασμός της στο πρόσωπο των αγίων-προστατών της”, τονίζει στο μήνυμά του ο υπουργός Παιδείας.

Στο ερώτημα “Τι σημαίνει όμως «ιερότητα της Παιδείας;» ο υπουργός Παιδείας απαντά μέσα από το μήνυμά του ως εξής:

“Αναγνωρίζοντας την ιερότητα της Παιδείας, αναγνωρίζουμε εμφατικά ότι η Παιδεία βρίσκεται στο κέντρο της ανθρώπινης ύπαρξης.

Αναγνωρίζουμε δηλαδή ότι η Παιδεία, πολύ περισσότερο από φορέα γνώσεων, αποτελεί απαραίτητο στοιχείο της διαμόρφωσης της ανθρώπινης υπόστασης, της ανθρώπινης προσωπικότητας, ότι είναι αυτή που βοηθά τον άνθρωπο να αποσαφηνίσει τις ηθικές τους αξίες, που τον καθιστά κοινωνική και πολιτική οντότητα, που αποτελεί τον οδηγό του στις δύσκολες αποφάσεις και τα διλήμματα της ζωής.

Γι’ αυτό και η επιλογή των Τριών Ιεραρχών ως προστατών της δεν είναι τυχαία.

Πρόκειται για προσωπικότητες που έζησαν σε μια μεταιχμιακή εποχή, με βαθιά γνώση της ελληνικής παιδείας, δασκάλους που πίστευαν στην μεταμορφωτική της δύναμη και που έβαζαν τις ιδέες της σε πράξη στον καθημερινό τους βίο.

Πρόκειται για διανοούμενους που με αφετηρία τη χριστιανική και την ελληνική παιδεία επιδίωξαν τη βελτίωση της ζωής του Ανθρώπου”.

Επίκαιρο το μήνυμα

“Το μήνυμα της σημερινής μέρας παραμένει επίκαιρο” υπογραμμίζει ο κ. υπουργός και σημειώνει: “Με τον ίδιο τρόπο που σύμπαντα που στην εποχή τους φαίνονταν ετερόκλητα βρήκαν τρόπο, παρά και μέσα από τις συγκρούσεις, να υπερβούν τις διαφορές τους και να συγκεραστούν με γνώμονα τον ανθρωπισμό, έτσι και σήμερα, το αγαθό της Παιδείας και οι πανανθρώπινες αξίες της θα πρέπει να συνεχίσουν να μας εμπνέουν και να μας καθοδηγούν προς τη συλλογική πρόοδο, πέρα και πάνω από διαφορές χρώματος, γλώσσας, θρησκείας ή εθνικότητας”.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Τιμούμε σήμερα στην εκπαίδευση τη μνήμη των Τριών Ιεραρχών και στο πρόσωπό τους τιμούμε την παιδεία. Πάνω στην εορτή αυτή αξίζει να αναστοχαστούμε, έτσι ώστε να μην χαθεί το νόημά της στη συνήθεια της ετήσιας επανάληψης.
Ο εορτασμός των Τριών Ιεραρχών καθιερώθηκε από το ελληνικό κράτος και επομένως από τη στιγμή που δημιουργήθηκε το κράτος, η παιδεία βρέθηκε στο κέντρο της πολιτικής. Από πολύ νωρίς φρόντισε για την καλλιέργειά της, τόσο στο εσωτερικό όσο και στις ελληνικές κοινότητες που βρίσκονταν ακόμη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη διασπορά. Άνοιξαν σχολεία σε όλη τη χώρα και το Πανεπιστήμιο προσέλκυε φοιτητές όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από τις κοινότητες του εξωτερικού. Οι Δάσκαλοι του Γένους κατείχαν περίοπτη θέση στη γενεαλογία του Έθνους. Η Παιδεία έγινε ένας θεσμός ιερός – ιερότητα την οποία συμβολίζει ο σημερινός εορτασμός της στο πρόσωπο των αγίων-προστατών της.
Τι σημαίνει όμως «ιερότητα της Παιδείας»; Αναγνωρίζοντας την ιερότητα της Παιδείας, αναγνωρίζουμε εμφατικά ότι η Παιδεία βρίσκεται στο κέντρο της ανθρώπινης ύπαρξης. Αναγνωρίζουμε δηλαδή ότι η Παιδεία, πολύ περισσότερο από φορέα γνώσεων, αποτελεί απαραίτητο στοιχείο της διαμόρφωσης της ανθρώπινης υπόστασης, της ανθρώπινης προσωπικότητας, ότι είναι αυτή που βοηθά τον άνθρωπο να αποσαφηνίσει τις ηθικές τους αξίες, που τον καθιστά κοινωνική και πολιτική οντότητα, που αποτελεί τον οδηγό του στις δύσκολες αποφάσεις και τα διλήμματα της ζωής. Γι’ αυτό και η επιλογή των Τριών Ιεραρχών ως προστατών της δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για προσωπικότητες που έζησαν σε μια μεταιχμιακή εποχή, με βαθιά γνώση της ελληνικής παιδείας, δασκάλους που πίστευαν στην μεταμορφωτική της δύναμη και που έβαζαν τις ιδέες της σε πράξη στον καθημερινό τους βίο. Πρόκειται για διανοούμενους που με αφετηρία τη χριστιανική και την ελληνική παιδεία επιδίωξαν τη βελτίωση της ζωής του Ανθρώπου.

Με αυτήν την έννοια, το μήνυμα της σημερινής μέρας παραμένει επίκαιρο. Με τον ίδιο τρόπο που σύμπαντα που στην εποχή τους φαίνονταν ετερόκλητα βρήκαν τρόπο, παρά και μέσα από τις συγκρούσεις, να υπερβούν τις διαφορές τους και να συγκεραστούν με γνώμονα τον ανθρωπισμό, έτσι και σήμερα, το αγαθό της Παιδείας και οι πανανθρώπινες αξίες της θα πρέπει να συνεχίσουν να μας εμπνέουν και να μας καθοδηγούν προς τη συλλογική πρόοδο, πέρα και πάνω από διαφορές χρώματος, γλώσσας, θρησκείας ή εθνικότητας.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΒΡΟΓΛΟΥ

2018: Κ. Γαβρόγλου

Οι Τρεις Ιεράρχες είναι άρρηκτα δεμένοι στη συνείδηση του λαού μας  με την παιδεία. Είναι αυτοί που κράτησαν το πνεύμα τους καθαρό από τον αναπόφευκτο φανατισμό των συγχρόνων τους και με το πνεύμα αυτό ασχολήθηκαν, με μεγάλο πάθος αλλά χωρίς φόβο, με την ελληνική παιδεία, δηλαδή με τον Λόγο.

Δεν ήταν εύκολο το εγχείρημα. Ποτέ δεν είναι εύκολο να αναγνωρίζεις την αξία του αντιπάλου και μάλιστα όσο ακόμα η πάλη διαρκεί. Κι όμως αυτοί οι τρεις πνευματικοί άνθρωποι όχι μόνο αναγνώρισαν την αξία της ελληνικής παιδείας, αλλά είδαν σ' αυτήν το κατάλληλο όργανο για τη διάδοση της δικής τους πίστης.

Όμως αυτό από μόνο του δε θα ήταν αρκετό για να τους καταστήσει σύμβολα παιδείας επί τόσους αιώνες. Χρειάστηκε και η ηθική τους στάση, η αγάπη τους προς τον φτωχό, τον ξένο, τον καθένα που χρειαζόταν βοήθεια.

Γιατί η γνώση είναι βέβαια όργανο εξαιρετικά αποτελεσματικό, αλλά η ηθική του κάθε ανθρώπου που την κατακτά είναι αυτή που θα ορίσει ποια θα είναι η χρήση αυτού του οργάνου. Βαθιά γνώση, στέρεη ηθική υπόσταση, αλληλεγγύη στον συνάνθρωπο, αυτή είναι η αποστολή του σχολείου ως τις μέρες μας. Αυτό μας παρέδωσαν οι Τρεις Ιεράρχες κι αυτή την παράδοση εμπνέει και σήμερα την παιδεία μας.

Κώστας Γαβρόγλου, υπουργός  Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

2020 Ν. Κεραμέως

Α. Φέτος αποφασίσαμε η 30ή Ιανουαρίου να αποκατασταθεί ως ημέρα πραγματοποίησης εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν των Τριών Ιεραρχών και της Παιδείας, καθώς και των μετόχων της εκπαιδευτικής διαδικασίας, εκπαιδευτικών και μαθητών.

Β. Έτσι, η γιορτή βρίσκει φέτος τα σχολεία μας ανοιχτά, ώστε να ενημερωθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες για τη σπουδαία αυτή ημέρα και να διοργανώσουν, από κοινού με τους εκπαιδευτικούς τους, εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικά με την προβολή του κοινωνικού και παιδαγωγικού έργου Τους και της εν γένει προσφοράς Τους στην Εκπαίδευση και τα Γράμματα ή/και εκκλησιασμό.

Γ. Αγαπητές μαθήτριες, αγαπητοί μαθητές, Ευχόμαστε το παράδειγμα των Τριών Ιεραρχών να σας καθοδηγεί και να έχετε καλή πρόοδο.

Τα παραπάνω τονίζει στο μήνυμά της για την εορτή των Τριών Ιεραρχών η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμέως .

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ

«[...] Ακριβώς αυτό είναι το νόημα της συμβουλής μου: [....] δεν πρέπει να τα αφομοιώνουμε όλα χωρίς διάκριση, αλλά μονάχα όσα ωφελούν. Διότι είναι ντροπή, να απωθούμε τις βλαβερές τροφές, ενώ στα μαθήματα, που είναι τροφή της ψυχής, να μη δίνουμε καμιά σημασία [...] Όσοι μ’ επιμέλεια μαζεύουν την ωφέλεια από κάθε τι, μοιάζουν με ποτάμια που παίρνουν στο διάβα τους νερό από παραποτάμους κι ολοένα γίνονται μεγαλύτερα.»

Με τα λόγια αυτά, ο Βασίλειος ο Μέγας στον «Προς τους νέους» Λόγο Του, παρακινεί τους μαθητές να μην δέχονται άκριτα τη γνώση που τους παρέχεται, αλλά να σκέφτονται, να προβληματίζονται, να απορρίπτουν, να δέχονται, να ρωτούν, να αμφισβητούν ώστε τελικά να επιλέγουν οι ίδιοι αυτό που θεωρούν ωφέλιμο για να εκπληρώσουν τον υπέρτατο στόχο της παιδείας: την αρετή, δηλαδή να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι. Με αυτά τα λόγια που έρχονται από τον 4ο μ.Χ. αιώνα, αναδεικνύεται η αναγκαιότητα της κριτικής σκέψης, των πολλαπλών πηγών πληροφόρησης και της πνευματικής εγρήγορσης στην οποία πρέπει να βρίσκονται οι νέοι μας διαρκώς, ώστε να χαράζουν τον δικό τους δρόμο, όχι μόνο προς όφελος του εαυτού τους, αλλά και προς όφελος της κοινωνίας και του έθνους. Οι Τρεις Ιεράρχες είχαν αναπτύξει, επίσης, έντονη φιλανθρωπική δράση.

Ο Βασίλειος ο Μέγας, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός ή Θεολόγος, τρεις επιφανείς Άγιοι και Θεολόγοι της Ορθοδοξίας, οι Τρεις Ιεράρχες, αποτελούν τους προστάτες των Γραμμάτων. Είναι οι Μέγιστοι Φωστήρες, που συνέδεσαν την Ορθοδοξία με την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και τον πολιτισμό.

Φέτος αποφασίσαμε η 30ή Ιανουαρίου να αποκατασταθεί ως ημέρα πραγματοποίησης εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν των Τριών Ιεραρχών και της Παιδείας, καθώς και των μετόχων της εκπαιδευτικής διαδικασίας, εκπαιδευτικών και μαθητών. Έτσι, η γιορτή βρίσκει φέτος τα σχολεία μας ανοιχτά, ώστε να ενημερωθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες για τη σπουδαία αυτή ημέρα και να διοργανώσουν, από κοινού με τους εκπαιδευτικούς τους, εκπαιδευτικές

δραστηριότητες σχετικά με την προβολή του κοινωνικού και παιδαγωγικού έργου Τους και της εν γένει προσφοράς Τους στην Εκπαίδευση και τα Γράμματα ή/και εκκλησιασμό.

Αγαπητές μαθήτριες, αγαπητοί μαθητές,

Ευχόμαστε το παράδειγμα των Τριών Ιεραρχών να σας καθοδηγεί και να έχετε καλή πρόοδο.

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ

 

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.