Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Εκπαίδευση και εκπαιδευτικοί εκτός του φυσικού τους χώρου

Δημοσίευση: 28/03/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Χαράλαμπος Κωνσταντίνου, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων-Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος

Αρχικά ξεκινάμε από την αδιαμφισβήτητη παραδοχή ότι η εκπαίδευση πραγματοποιείται στον χώρο του εκπαιδευτηρίου, δηλαδή στο σχολείο. Με την έννοια αυτή, το σχολείο είναι ο αδιαμφισβήτητος φυσικός χώρος διεξαγωγής της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αυτό σημαίνει ότι το σχολείο συνιστά τον παιδαγωγικό και κοινωνικό θεσμό, ο οποίος διαθέτει τις δομές και υποδομές, που δίνουν τη δυνατότητα να διεξαχθεί με φυσικό και κατάλληλο τρόπο η σύνθετη και πολύπτυχη διαδικασία της εκπαίδευσης. Το πρόσωπό που καλείται να αναλάβει και να διεκπεραιώσει τη διαδικασία αυτή είναι ο εκπαιδευτικός, ο οποίος εκπαιδεύεται και προετοιμάζεται για τον σκοπό αυτό. Εξάλλου, η θεωρητική και πρακτική του εκπαιδευτική κατάρτιση και προετοιμασία γίνονται με την προοπτική η εκπαιδευτική διαδικασία να εφαρμοστεί στον φυσικό χώρο της, δηλαδή στο σχολείο. Επομένως, η «κλήση» του εκπαιδευτικού από την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να επιτελέσει το εκπαιδευτικό του καθήκον εκτός του προβλεπόμενου, θεσμικά και παιδαγωγικά, φυσικού του χώρου, τον βρίσκει, εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά και με βάση τον ρόλο του, ουσιαστικά απροετοίμαστο. Του ζητάμε, λοιπόν,  να υλοποιήσει έργο, για το οποίο θεσμικά και σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα δεν προβλέπεται σε τέτοιο επίπεδο. Το γεγονός αυτό από μόνο του αφοπλίζει αφενός κάθε επιχείρημα για να επιτύχει σε αυτό που καλείται να υλοποιήσει και αφετέρου προδιαγράφει και την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

Ένα επιπλέον επιχείρημα στην ίδια κατεύθυνση είναι αυτό που αφορά τη θεσμική, παιδαγωγική και κοινωνική φύση και υπόσταση της ίδιας της εκπαίδευσης. Όπως προειπώθηκε, η εκπαίδευση είναι μια σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει πολλές παραμέτρους: διδασκαλία, μάθηση, διαπαιδαγώγηση, κοινωνικοποίηση, αξιολόγηση, άμεση και φυσική επικοινωνία και αλληλεπίδραση κ.ο.κ., εντός προκαθορισμένου, εκπαιδευτικά και τεχνικά,  πλαισίου. Είναι «ζωντανή» και άμεση επικοινωνία και πρακτική. Είναι, πρωτίστως,  παιδεία και διαμόρφωση προσωπικότητας. Συνεπώς, ο περιορισμός της σε τεχνοκρατικές και τεχνολογικές διαδικασίες και πρακτικές, οι οποίες, ασφαλώς, δικαιολογούνται, λόγω των πραγματικά έκτακτων, ιδιαίτερων και, αναμφίβολα,  κατανοητών συνθηκών. Ωστόσο, από όποια σκοπιά και να τις αξιολογήσει κανείς, δεν μπορούν, παρά να αποδώσουν ένα πολύ μικρό μέρος της υπόστασης και της αξίας της εκπαίδευσης. Επομένως, εγχειρήματα μετριασμού και κατευνασμού ή και εφησυχασμού, στη βάση της χρήσης στατιστικών στοιχείων για «ενθαρρυντική» συμμετοχή των εμπλεκομένων στην «εξ αποστάσεως εκπαίδευση», δεν μπορούν να αναπληρώσουν και να αποδώσουν, παρά μόνο την ευθύνη και την αγωνία των ιθυνόντων ότι, παρά τις κρίσιμες συνθήκες, καταβάλλονται οι «δέουσες» προσπάθειες…     

Ωστόσο, όλοι οφείλουν να αντιληφθούν, και ιδιαίτερα αυτοί που έχουν την ευθύνη στην άσκηση της εκπαιδευτικής πολιτικής και αυτοί που επικρίνουν τους εκπαιδευτικούς (δημοσιογράφοι, γονείς κ.λπ.), ότι όλοι «συνελήφθησαν»  εξαπίνης,  και απροετοίμαστοι. Και, σε αντίθεση με τις πραγματικά φιλότιμες προσπάθειες των εκπαιδευτικών, αυτού του είδους η εκπαίδευση είναι, εκ των δεδομένων,  και «μεσοβέζικη» και ανεπαρκής και, ως έναν βαθμό, δικαιολογημένη. Αυτό που ευχόμαστε όλοι μας αυτή τη στιγμή είναι να ξεπεράσουμε την κρίση υγείας που μαστίζει τη χώρα μας και τις άλλες χώρες όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και, κατά το δυνατόν, πιο ανώδυνα, για να επανέλθει η εκπαίδευση στον φυσικό της χώρο και στις αυτονόητες και απαραίτητες διδακτικές, μαθησιακές και παιδαγωγικές της συνθήκες.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν ευθύνονται οι εκπαιδευτικοί για την επάρκεια και την ποιότητα αυτού του είδους της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Και, μάλιστα, πολύ περισσότερο, όταν αυτή διεξάγεται κάτω από τέτοιες εκπαιδευτικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες!

Σχόλια (4)

 
Ρούσης Ραφαήλ
29 Μαρ 2020 12:15

Εύλογα ερωτήματα
Αρχικά ξεκινάμε(? Α΄ πληθυντικό)……. αδιαμφισβήτητη παραδοχή(???)ότι η εκπαίδευση πραγματοποιείται στον χώρο του εκπαιδευτηρίου, δηλαδή στο σχολείο.
…. το σχολείο είναι ο αδιαμφισβήτητος φυσικός(????) χώρος διεξαγωγής της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
… το σχολείο συνιστά τον παιδαγωγικό και κοινωνικό θεσμό, ο οποίος διαθέτει(?????) τις δομές και υποδομές……
….. ο εκπαιδευτικός, ο οποίος εκπαιδεύεται(????) και προετοιμάζεται(????)για τον σκοπό αυτό.
… η θεωρητική και πρακτική του εκπαιδευτική κατάρτιση και προετοιμασία γίνονται(???) με την προοπτική η εκπαιδευτική διαδικασία να εφαρμοστεί στον φυσικό χώρο της, δηλαδή στο σχολείο.
Επομένως, η «κλήση» του εκπαιδευτικού από την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να επιτελέσει το εκπαιδευτικό του καθήκον εκτός του προβλεπόμενου, θεσμικά και παιδαγωγικά, φυσικού του χώρου, τον βρίσκει, εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά και με βάση τον ρόλο του, ουσιαστικά απροετοίμαστο(???).
Εδώ και 15 έτη γίνονται προγράμματα επιμόρφωσης Α επιπέδου και Β επιπέδου και σχεδόν όλοι έχουν αρκετές ψηφιακές δεξιότητες.
Του ζητάμε, λοιπόν, να υλοποιήσει έργο, για το οποίο θεσμικά και σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα δεν προβλέπεται σε τέτοιο επίπεδο(????).
Στόχος μου είναι να επικεντρωθώ στο ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ.
Αν αποδεχθούμε ένα τρόπο ανάλυσης των εκπαιδευτικών θεμάτων που χρησιμοποιεί τέσσερα τυπικά συστατικά χαρακτηριστικά, δηλαδή 1)τους σκοπούς 2)τις μεθόδους, 3)το περιεχόμενο και 4)την αξιολόγηση ή αποτίμηση, θα έλεγα ότι περιστρεφόμαστε γύρω από το περιεχόμενο.
Αν αναζητήσουμε όμως απόψεις ικανών φιλοσόφων, θεωρητικών και σχεδιαστών εκπαιδευτικής πολιτικής, από την εποχή του Πλάτωνα και μετά , θα δούμε ότι αναγνωρίζουν πως μια πλήρης εικόνα του αναλυτικού προγράμματος πρέπει να λάβει υπόψη του όχι μόνο τι πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο μάθησης, αλλά γιατί πρέπει, πώς πρέπει να γίνει αυτό καθώς και πώς η μάθηση αυτή θα αξιολογηθεί.
Μήπως ήρθε ο καιρός να συμβάλλουμε όλοι οι εκπαιδευτικοί ισότιμα στην δόμηση ενός αναλυτικού προγράμματος ΟΧΙ κεντρικά σχεδιασμένου?

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν ευθύνονται οι εκπαιδευτικοί (?????) για την επάρκεια και την ποιότητα αυτού του είδους της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Μήπως ήρθε ο καιρός να αναλάβουμε όλοι οι εκπαιδευτικοί τις ευθύνες μας και να απαιτήσουμε από τους θεωρητικούς της εκπαίδευσης να απαντήσουν σε θεμελιώδη ερωτήματα για το ανθρώπινο πεπρωμένο και για την ανθρώπινη ταυτότητα, τα οποία αφορούν τα πράγματα που αξίζει να αναγνωρίζουν και να εκτιμούν οι μαθητές?

 
Εκπαιδευτικός
29 Μαρ 2020 14:01

Εκτός του ότι η ασύγχρονη τηλε-εκπαίδευση μέσω eclass σέρνεται και ταλαιπωρεί χιλιάδες εκπαιδευτικούς και πολλοί από τους συντελεστές της εξ' αποστάσεως εκπαίδευσης δεν είναι εκπαιδευμένοι και εξοικειωμένοι με αυτές τις πολύπλοκες διαδικασίες (και μην βιαστείτε να πείτε ότι δεν είναι πολύπλοκες γιατί από μόνη της η επικοινωνία και η συνεννόηση με γονείς και μαθητές μαζικά είναι πολύ δύσκολη, για να μην αναφερθούμε σε τεχνικά θέματα), υπάρχουν και άλλα ζητήματα.
Τίθεται και το ηθικό του θέματος, των πνευματικών δικαιωμάτων και των προσωπικών δεδομένων των εκπαιδευτικών αλλά και των μαθητών που είναι εκτεθειμένοι και νιώθουν ότι παρακολουθούνται από γονείς και όχι μόνο, κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των "καθηκόντων" τους στις τηλεδιασκέψεις.
Δεν νομίζω να αρέσει σε κανένα να παρακολουθείται από μια κάμερα καθ όλη τη διάρκεια της δουλείας του.

 
εκπ/κός
29 Μαρ 2020 14:30

ΣΩΣΤΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ!
ΠΡΟΣΘΕΤΩ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΣΔ ΚΑΙ ΤΟΥ MYSCHOOL
ΞΥΠΝΑΜΕ ΤΗΝ ΝΥΧΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΟΥΛΕΨΟΥΜΕ ΚΙ ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΕΙΝΑΙ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ, ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.......

 
protheodor
30 Μαρ 2020 10:36

Από τα καλύτερα και πιο εύστοχα άρθρα - τοποθετήσεις που είδαν τη δημοσιότητα τους σημερινούς χαλεπούς καιρούς.
Κόντρα σε αυτόκλητους υπέρμαχους υπερασπιστές της εξ αποστάσεως ημι-εκπαίδευσης και κόντρα στους αντιμαχόμενους, πρέπει να δούμε τις αλήθειες που κρύβουν επιμελώς οι Θεσμικοί παράγοντες για την αδυναμία - ανεπάρκεια της κοινωνίας μας - συνολικά (και όχι μόνο του κράτους) - να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μεταθέτοντας τις δικές τους ευθύνες στην ατομική ευθύνη-υπευθυνότητα του καθενός από εμάς, υποθηκεύοντας με τις αποφάσεις τους τις μελλοντικές εξελίξεις σε όλους τους τομείς (οικονομία, απασχόληση, δημόσια αγαθά, κοινωνία) τοποθετώντας μπροστά από όλα αυτά αρνητικό πρόσημο.
Στους δύσκολους καιρούς η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να υπερκεραστεί από την ατομική ευθύνη, τοποθετώντας μας απέναντι από το συνάνθρωπό μας με τη "λαϊκίστικη" λογική ότι φταίει αυτός για τα μέτρα που λαμβάνονται.
Πρέπει να βγούμε και να πούμε την αλήθεια σε όλα τα επίπεδα όπως ο κ. Κωνσταντίνου, όπως ο κ. Τσιόδρας που με όπλο την αδιαμφισβήτητη επιστημονική τους κατάρτιση, με τα λεγόμενά τους αγγίζουν και επηρεάζουν όχι μόνο τη λογική, αλλά το συναίσθημα και το θυμικό μας, ώστε να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε "κοινωνικά υπεύθυνα" με ενσυναίσθηση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουμε ως κράτος και ως κοινωνία.
Χωρίς να παραμελούμε τους άλλους μαθητές και μαθήτριες των μικρότερων βαθμίδων, αυτές τις στιγμές πρέπει να επικεντρώσουμε τις σκέψεις και τις ενέργειες μας στους μαθητές της Γ΄ λυκείου περιορίζοντας όσο το δυνατόν τις ανασφάλειες και τα άγχη τους αναγκασμένοι από τις συνθήκες να συνεχίσουν την προετοιμασία τους σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας. Δεν έχουμε το δικαίωμα να στερήσουμε από τις νεότερες γενιές το όραμα και την ελπίδα για το αύριο.
Συγχαρητήρια για το ύφος και το ήθος που εκπέμπει το άρθρο.
Υ.Γ. και φυσικά, για να μην παρεξηγηθούμε, "μένουμε σπίτι" ενεργώντας με υπευθυνότητα και με τη σκέψη μας στο συνάνθρωπο.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.