Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

«Ανθεκτικός Διευθυντής – Ανθεκτικό Σχολείο» (2ο μέρος)

Δημοσίευση: 29/03/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Της Εύης Ροδά*

Καθώς η είσοδος στα σχολεία απαγορεύεται σε όλους (εκτός από τους διευθυντές) στο πλαίσιο των μέτρων για την αποτροπή διασποράς του κορονοϊού, ένας διευθυντής σχολείου σε επαρχιακή πόλη του βορρά, μόνος του, τίμησε τους προγόνους μας για τους αγώνες κατά του τουρκικού ζυγού, πραγματοποιώντας την έπαρση της ελληνικής σημαίας στην αυλή του σχολείου του και γιόρτασε, ως εκπρόσωπος της σχολικής του κοινότητας, την επέτειο αναγγελίας της γέννησης του Ιησού. Κι όλα αυτά  ολομόναχος!

Δεν θα λέγαμε ότι είναι ο μοναδικός γενναιόψυχος Διευθυντής Σχολείου στην επικράτεια - γνωρίζω προσωπικά και πολλούς άλλους! Ούτε θα λέγαμε ότι το δυνατό του σημείο έτυχε να είναι οι πολύ καλές Δημόσιες Σχέσεις στα ΜΜΕ.  Ούτε ακόμα ότι επέδειξε μεγάλες δόσεις ευελιξίας και επινοητικότητας στις δύσκολες αυτές στιγμές. Αυτό που σίγουρα αναγνωρίσαμε ήταν μια σημαντική ικανότητα ή (αν θέλετε) ένα σπουδαίο χαρακτηριστικό, το οποίο θα πρέπει να διαθέτουν όλοι όσοι κατέχουν θέση ευθύνης, (ειδικά στον ευαίσθητο χώρο της Εκπαίδευσης), και το οποίο εκδηλώθηκε έμμεσα με τις παραπάνω πράξεις του συγκεκριμένου διευθυντή. Το χαρακτηριστικό αυτό είναι η «Ανθεκτικότητα» (προσωπική, εργασιακή, κοινωνική, υπαρξιακή).

Παρότι η πλειονότητα των μελετών για την «Ανθεκτικότητα» (Resilience) αρχικά είχε επικεντρωθεί στα παιδιά και στους νέους, αποδείχτηκε ότι η ικανότητα αυτή λειτουργεί και εφαρμόζεται ακόμα και στον χώρο εργασίας.  Η ανθεκτικότητα, είτε ως χαρακτηριστικό του ατόμου να αντεπεξέρχεται στις δυσκολίες, είτε ως διαδικασία ανάκαμψης του ατόμου ή του οργανισμού από αντιξοότητες, είτε ως αποτέλεσμα εμπειρίας και μάθησης για μελλοντικές αποδιοργανωτικές καταστάσεις, σχετίζεται με τις επιδόσεις και την αποτελεσματικότητα του εργαζομένου, ανεξάρτητα από τον τομέα απασχόλησης (Yousef & Luthans, 2007)- (1).

Σύμφωνα με τις Wright & Masten (2015)-(2), «στα σύγχρονα δυναμικά ανοιχτά συστήματα, η συμπεριφορά του επιμέρους συστήματος επηρεάζεται από πολλές αλληλεπιδράσεις του κάθε συστήματος με τα υπόλοιπα». Κατ’ αναλογία και η ανθρώπινη προσαρμογή εξαρτάται από την αλληλεπίδραση πολλών συστημάτων εντός των οποίων ζει και δραστηριοποιείται το άτομο, συνεπώς και η ανθεκτικότητα πρέπει να ιδωθεί ως αποτέλεσμα αυτής της αλληλεπίδρασης εντός του βιολογικού, ψυχολογικού, κοινωνικού και πολιτισμικού συστήματος που αναπτύσσεται και αλληλεπιδρά.

Στις κοινωνικές επιστήμες γενικά – όπως προαναφέρθηκε – ως  ανθεκτικότητα ορίζεται η ικανότητα του ατόμου να διαχειρίζεται ευέλικτα τις δυσκολίες, να ανακάμπτει  από τις αρνητικές εμπειρίες γρήγορα και να βγαίνει δυνατότερο δια μέσου της αντιμετώπισής τους. Ο ορισμός αυτός έχει χρησιμοποιηθεί και από τους μελετητές της Εκπαιδευτικής Διοίκησης για να προσδιορίσει και να περιγράψει τις διαστάσεις της ψυχικής ανθεκτικότητας στον χώρο του σχολείου, καθώς και στον τρόπο που οι Διευθυντές Σχολείων καταφέρνουν στην πράξη να αντιμετωπίσουν και να ξεπεράσουν τις δυσκολίες στην επαγγελματική τους καθημερινότητα  (Ledesma, 2014)-(3).  Οι αρμοδιότητες του σημερινού Διευθυντή Σχολείου περιλαμβάνουν, όχι μόνον τη γραφειοκρατική δουλειά που απαιτεί η διοικητική του θέση ή την παροχή οδηγιών και κατευθύνσεων για την εφαρμογή των προγραμμάτων σπουδών αλλά και την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας  του σχολείου σε ένα υγιές, ασφαλές και ευνοϊκό για τη μάθηση περιβάλλον (Maulding et al. 2012)-(4).  

Κάθε Διευθυντής σχολείου έχει το δικό του σύστημα αξιών, στυλ διοίκησης, συμπεριφοράς, σύνολο ικανοτήτων και δεξιοτήτων, προσωπικά χαρακτηριστικά κ.α., τα οποία μεταφέρει (συνειδητά  ή ασυνείδητα) και επηρεάζει (θετικά ή αρνητικά) το πολιτισμικό πλαίσιο στον εργασιακό του χώρο, καθώς και τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις όλων των μελών της σχολικής κοινότητας. Η φύση της δουλειάς του και το περιβάλλον του σχολείου επιβάλλουν την επιμονή και την αποφασιστική δέσμευση του Διευθυντή να αντεπεξέρχεται σε δυσκολίες που προκαλούν άγχος κατά την ενάσκηση του πολυμορφικού του ρόλου, άρα πρέπει να είναι εξοπλισμένος με πλήθος ικανοτήτων, όχι μόνον επαναφοράς από στρεσογόνες καταστάσεις αλλά επιπλέον και με τη λεγόμενη ικανότητα «καθημερινής ανθεκτικότητας» (Kelchtermans, 2011)-(5).  Είναι ουσιώδης καθημερινή φροντίδα του Διευθυντή να εμπλέκεται και να διευθετεί καταστάσεις και προβλήματα που αφορούν πολλά άτομα, όπως πρωτίστως μαθητές, έπειτα εκπαιδευτικούς, βοηθητικό προσωπικό, ομάδες γονέων, διοικητικά και γραφειοκρατικά θέματα με τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης, με τοπικούς συλλόγους, μέλη Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τοπικής κοινωνίας, Δημόσιες Υπηρεσίες. Οπότε, οι προσωπικές του πρακτικές στην εφαρμογή πολιτικών επικοινωνίας, επίλυσης προβλήματος, αλλαγών, παρακίνησης για ανάπτυξη και ανάδειξη του εκπαιδευτικού έργου, συμμετοχής στα κοινωνικά και πολιτισμικά δρώμενα της τοπικής και ευρύτερης κοινότητας, επηρεάζουν άμεσα και έμμεσα την  ισορροπία της καθημερινότητας στο σχολείο  και υπαγορεύουν την ύπαρξη ψυχικής ανθεκτικότητας, αποφασιστικής επιμονής, ελπίδας, αισιοδοξίας αλλά και δέσμευσης, οι οποίες πρέπει να υποστηρίζονται από ένα ισχυρό πυρήνα αξιών. (Day, 2014)-(6).   
Κατά την ανακήρυξη του Ευρωπαϊκού Πυλώνα των Κοινωνικών Δικαιωμάτων, τον Νοέμβριο του 2017, οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν για πρώτη φορά το μέλλον της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του μέλλοντος της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας ότι η Εκπαίδευση έχει βασικό ρόλο στην "εξασφάλιση της ανθεκτικής οικονομίας, ενεργό ιθαγένεια και ταυτότητα".  
Η ETUCE, (European Trade Union Committee for Education https://www.csee-etuce.org/en/policy-issues/164-teachers-health-and-safe...) με βάση την παραπάνω ανακήρυξη, έθεσε ως προτεραιότητα την ασφάλεια και την υγεία των εκπαιδευτικών. Πιστεύει ότι το σχολείο πρέπει να είναι ένα ασφαλές, υγιές και ευνοϊκό μέρος για τη διδασκαλία και τη μάθηση. Τα σχολεία είναι ο χώρος εργασίας των εκπαιδευτικών, αλλά πρωτίστως είναι εκπαιδευτικά ιδρύματα για νέους και παιδιά και τα προβλήματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία μπορούν να είναι επιβλαβή, όχι μόνο για το εργατικό δυναμικό (Διευθυντές, Εκπαιδευτικοί και λοιπό προσωπικό στην εκπαίδευση), αλλά μπορούν να βλάψουν έμμεσα τους μαθητές και να θέσουν σε κίνδυνο την ποιότητα και την αποδοτικότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

Μέχρι στιγμής, τα σχέδια της ETUCE έχουν επικεντρωθεί στα ζητήματα που αφορούν την εργασία των εκπαιδευτικών, την παρενόχληση, το εργασιακό άγχος, την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας στα σχολεία, και επιδιώκουν την εφαρμογή των συμφωνιών-πλαισίων των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων για τα ίδια θέματα. Στις προσπάθειές της για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εκπαιδευτικών στην Ευρώπη, η ETUCE επιδιώκει να συνεργαστεί και να ανταλλάξει γνώση με συναφείς εμπειρογνώμονες και ενδιαφερόμενους φορείς στον τομέα της εκπαίδευσης. Μεταξύ αυτών είναι: “The European Agency for safety and health at work” https://osha.europa.eu/en , “European Network Education and Training in Occupational Safety and Health” http://www.enetosh.net/ , “Organization Bureau of European School Student Unions” https://www.obessu.org/, “European Parents Association” http://euparents.eu/

*Η Εύη Ροδά είναι Εκπαιδευτικός, πτυχιούχος Νομικής ΑΠΘ, MSc στην Εκπαιδευτική Διοίκηση και Ηγεσία -Υποψήφια Σύμβουλος Σταδιοδρομίας (ΠΕΣΥΠ-ΑΣΠΑΙΤΕ)- ΠΕ Διοικ.-Οικον. ΠΑ.ΜΑΚ. e-mail: rodaevi@gmail.com

1.    Positive Organizational Behavior in the Workplace: The Impact of Hope, Optimism, and Resilience -Journal of Management -2007

2.    Pathways_to_Resilience_in_Context- Margaret O'Dougherty WrightAnn S. Masten_2015

3.    Conceptual Frameworks and Research Models on Resilience in Leadership-Janet Ledesma-2012

4.    Emotional Intelligence and Resilience as predictors of leadership in school administrator_Journal of Leadership Studies_2012

5.    Vulnerability in Teaching-The Moral and Political Roots of a Structural Condition- Geert Kelchtermans-2011

6.    Advances in leader and leadership development - A review of 25 years of research and theory-David Day et al.-2014

 

Ετικέτες: 
Εύη Ροδά

Σχόλια (3)

 
Πέτρος Μαρτ.
29 Μαρ 2020 23:22

Εύγε στη συνάδελφο, αλλά νομίζω πως η σημαία σε όλα τα σχολεία ειναι στον ιστό της συνεχώς. Δεν ειναι στρατόπεδα για να υπάρχει η διαδικασία της έπαρσης και υποστολής. Αυτό γινόταν κάποιες άλλες εποχές, όταν είμαστε μαθητές και εως τα μέσα της δεκαετία του '70. Τότε, που κάθε πρωί, μαζί με την προσευχή τραγουδούσαμε και τον εθνικό ύμνο.
Αν η σημαία είχε υποσταλεί κατά τη διακοπή λειτουργίας του σχολείου, κακώς, πολύ κακώς

 
Υποδ/ντής
29 Μαρ 2020 23:38

Η ανθεκτικότητα αφορά και τους υποδιευθυντές των σχολείων, μην τους ξεχνάμε!!!

 
Γιάννης
30 Μαρ 2020 22:38

Προς Πέτρο Μαρτ. Ακριβώς όπως τα λες.Υποστολή σημαίας δεν γίνεται στα σχολεία, άρα δεν μπορεί να γίνει και έπαρση!

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ