Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Το σημαίνον…και το σημαινόμενο

Δημοσίευση: 06/04/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Γεωργία Γιώτα, φιλόλογος

Πολλές καταστάσεις προκαλούν  εντύπωση το τελευταίο διάστημα. Γεγονότα, φαινόμενα, συμπεριφορές, απόψεις, τοποθετήσεις και στάσεις ζωής έλκουν την προσοχή  και την κριτική μας, όσο ποτέ άλλοτε. Και επειδή ακριβώς έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου(που κάποτε τον αναζητούσαμε, αλλά τον χάναμε στα μονοπάτια των ποικίλων υποχρεώσεών μας), έχουμε και την πολυτέλεια να τα μελετήσουμε πιο διεξοδικά, να τα αναλύσουμε, και να στοχαστούμε…

Αυτό το διάστημα που μοιάζουν όλα ζοφερά, «γιατί τά΄σκιαζε η φοβέρα» της πρωτόγνωρης πανδημίας, παρατηρούμε μεταξύ άλλων, στις διάφορες ιστοσελίδες εκπαιδευτικών θεμάτων, επιστολές μαθητών, κυρίως της τελευταίας τάξης του Λυκείου, με διάχυτη μια κραυγή αγωνίας για το «τι μέλλει γενέσθαι», με επίκεντρο το χρόνο και τον τρόπο διεξαγωγής των φετινών Πανελλαδικών Εξετάσεων. «Ουδέν κακόν αμιγές καλού», η γνωστή ρήση των στωικών φιλοσόφων και αποδεικνύεται για άλλη μια φορά στα δύσκολα, τα δυσεπίλυτα, τα ανεξήγητα. Πολλοί εξάλλου ενδιαφερόμενοι, περισσότερο ή λιγότερο ειδικοί, εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων, διευθυντές εκπαίδευσης και σχολικών μονάδων, προϊστάμενοι ΠΕ.Κ.Ε.Σ. εγκύπτουν πάνω σε φλέγοντα ζητήματα των ημερών που άπτονται κυρίως της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και της ηλεκτρονικής μάθησης, παραθέτοντας σειρά επιχειρημάτων(άλλων υπέρ, άλλων κατά), προτείνοντας αφενός τρόπους βελτίωσης του όλου συστήματος και αφετέρου μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης με όλη την εκπαιδευτική κοινότητα. Χρήσιμες ιδέες, γόνιμες σκέψεις που μόνο θετικό πρόσημο έχουν. Κυρίως όμως αυτό που προκαλεί εντύπωση και συνάμα συγκινεί, δημιουργώντας ελπίδα και σοβαρό επενδυτικό κεφάλαιο για το μέλλον, είναι η ανάγκη των μαθητών να επικοινωνήσουν σκέψεις και συναισθήματα και μάλιστα αναλαμβάνοντας την πλήρη ευθύνη των εκπεφρασμένων απόψεων. Αν λάβουμε υπόψη μάλιστα τη φυσική συστολή των εφήβων, την εσωστρέφεια και την ανεπιτήδευτα γοητευτική αμηχανία της ηλικίας τους, συνειδητοποιούμε το έντονο συναισθηματικό τους φορτίο. Από τη μια οι προσπάθειες και οι κόποι τόσων χρόνων που συναντούν επιτέλους την ευκαιρία τους και από την άλλη ο απροσδιόριστος χρόνος και οι απροσδιόριστες καταστάσεις που μεταθέτουν την ευκαιρία σε επίσης απροσδιόριστο χρόνο.

Πίσω από το σημαίνον υπάρχει πάντα το σημαινόμενο και πίσω από την επιφάνεια υπάρχει η ουσία και η αλήθεια της ψυχής. Για το λόγο αυτό και οι έφηβοι προχωρούν σε μια κατάθεση της δικής τους ψυχής, εκφράζοντας αγωνίες, προβληματισμούς, επιφυλάξεις, προτάσεις, και μάλιστα με επιχειρήματα απολύτως ορθολογικά και σαφώς διατυπωμένα. Τα κύρια ζητήματα που είναι και ζητούμενα είναι ο έγκαιρος και σαφής ορισμός της εξεταστέας ύλης των Πανελλαδικών Εξετάσεων, καθώς και ο ακριβής χρόνος διεξαγωγής τους.

Συνηθίζουμε εμείς οι μεγαλύτεροι, οι πιο έμπειροι, οι πιο «σοφοί» να αποφαινόμαστε «ελαφρά τη καρδία» για το πόσο τυχεροί είναι οι νέοι σήμερα, πόσο εύκολα τα έχουν όλα, πόσο άνετη είναι η ζωή τους. Αυτό περιέχει βεβαίως πολλά ψήγματα αλήθειας, αλλά δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε το πώς και το γιατί εξελίχθηκαν έτσι τα πράγματα, ούτε το ποιος ευθύνεται περισσότερο ή λιγότερο για τις αβασάνιστες παροχές. Για να παρέχεις αφειδώς σημαίνει δύο πράγματα: ή ότι έχεις και προσφέρεις εκ του πλεονάσματος ή ότι στερείσαι υπέρ το δέον, έτσι ώστε να αποκτήσεις ένα πλεόνασμα που δεν έχεις, αλλά ωστόσο το επιθυμείς και το επιδιώκεις. Παρόλα αυτά αποτελεί και αδιαμφισβήτητη αλήθεια πως τούτη η γενιά των εφήβων έχει έλθει αντιμέτωπη με δύο εξαιρετικά μεγάλες και διαδοχικές κρίσεις: μια επώδυνη δεκαετή οικονομική κρίση και μια δυσβάσταχτη και πρωτόγνωρη πανδημία που απειλεί την ίδια τη ζωή, την υγεία του σώματος και την ισορροπία της ψυχής. Και είναι αυτή η γενιά που κάνει και πρέπει να κάνει(αλίμονο αν δεν το κάνει!)  σχέδια και όνειρα για το μέλλον. Και αυτό το μέλλον ξεκινά από το πρώτο σκαλοπάτι, την είσοδο στα ανώτατα ιδρύματα. Όμως, πότε, πώς και κάτω από ποιες συνθήκες θα επιτευχθεί αυτό;  

Όποιος πρόσεξε και διάβασε αυτές τις επιστολές δεν μπορεί να μην διέκρινε στα λόγια τους έκδηλη την πίεση και την αβεβαιότητα που αισθάνονται αυτά τα παιδιά. Δεν μπορεί να μην αντιλήφθηκε πως μέσα στη δική τους κραυγή συμπυκνώνεται και η κραυγή μιας ολόκληρης οικογένειας που έχει κι αυτή, ως σύστημα, υποστεί κλυδωνισμούς και αναταράξεις. Και συνάμα δεν μπορεί να μην έχει εντυπωσιαστεί από το πόσο δομημένη είναι η σκέψη αυτών των παιδιών, πόσο ορθολογικά τοποθετημένη, πόσο αβίαστος κυλά ο λόγος τους  και πόσο ξεκάθαρα διατυπώνουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Και όμως, είναι αυτή η γενιά των παιδιών «που τα έχουν όλα, που ικανοποιούνται οι ανάγκες τους στο μεγαλύτερο ποσοστό, που δεν φαίνεται να νοιάζονται και πολύ για το τι πραγματικά συμβαίνει εκεί έξω, που επικοινωνούν με μηνύματα ηλεκτρονικής γραφής, που δεν φλερτάρουν και μιλούν με greeklish». Και είναι αυτή η γενιά που όπως κάθε νέα γενιά, λαχταρά να ζήσει, να θέσει στόχους και να κάνει όνειρα, αλλά δυστυχώς όχι σε έναν κόσμο αγγελικά πλασμένο. Και είναι επίσης σίγουρο πως την ευθύνη για τον κόσμο αυτό «το μικρό, το μέγα» δεν την έχει τούτη η γενιά, η οποία αποδεικνύει, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν, πως και αντιστάσεις έχει και προτάσεις καταθέτει και προβληματισμούς διατυπώνει και αγώνες ξέρει να δίνει.

Μήπως λοιπόν η κρίση αυτή, αν την προσεγγίσουμε από άλλη οπτική, παραδίδει σε όλους μας πολύτιμα μαθήματα ζωής; Μήπως είναι η ώρα («καιροί ου μενετοί») να αφουγκραστούμε περισσότερο τους νέους, να τους δείξουμε περισσότερη εμπιστοσύνη, να δουλέψουμε περισσότερο με αυτούς, να τους εμπνεύσουμε; Πάντα πίσω από το σημαίνον υπάρχει το σημαινόμενο. Το ζήτημα και το ζητούμενο είναι να έχουμε το θάρρος και τη δύναμη, απαλλαγμένοι από σύνδρομα και συμπλέγματα, να προχωράμε πέρα και πίσω από τα φαινόμενα, αναζητώντας την ουσία. Γιατί, για να παιδεύσεις κάποιον, πρέπει πρώτα να τον εμπιστευτείς. Και για να τον εμπιστευτείς, πρέπει πρώτα να τον καταλάβεις και πάνω από όλα να τον συν-αισθανθείς.

Ετικέτες: 
ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΙΩΤΑ

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.