Placeholder

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ

Πολύτροπη Αρμονία: Οι απαντήσεις στα θέματα της Νεοελληνικής Γλώσσας των Πανελλαδικών Εξετάσεων (ΒΙΝΤΕΟ)

Δημοσίευση: 15/06/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΜΕ ΤΟΝ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ

Κόχιλα Ισιδώρα - Φιλόλογος,  Κυριακουλάκη Αλεξάνδρα - Φιλόλογος

Θέμα Α
Α1. Να αποδώσετε συνοπτικά τους λόγους για τους οποίους η λογοτεχνική ανάγνωση συνιστά λυτρωτική απόλαυση για τον συγγραφέα στο Κείμενο 1 (60-70 λέξεις).

Η ανάγνωση λυτρώνει γιατί είναι δημιουργική δραστηριότητα, ελεύθερη εσωτερική επιλογή απαλλαγμένη από καταναγκασμούς. Επιτρέπει στον αναγνώστη να αφοσιωθεί, να «χαθεί», μέσα στον κειμενικό κόσμο, να μεταφερθεί σε άλλο «χώρο» και «χρόνο»· στην ουσία να μυηθεί σε ποικίλες βιοτικές και κοινωνικές περιστάσεις, να απολαύσει την «επικοινωνία» με το λογοτεχνικό σύμπαν Και καθώς ο λογοτεχνικός κόσμος είναι αναλλοίωτος και σταθερός συνεισφέρει στην ψυχική ανάταση και αντοχή.

Θέμα Β
Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, με βάση τα Κείμενα 1 και 2, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στα κείμενα:

α. Ο συγγραφέας του Κειμένου 1 διαβάζει λογοτεχνία κυρίως γιατί αυτή σχετίζεται με τις επαγγελματικές του υποχρεώσεις.
β. Ο συγγραφέας του Κειμένου 1 συνήθιζε να διαβάζει προγραμματισμένα.
γ. Το «γράφειν» στο Κείμενο 2 χρησιμοποιείται κυριολεκτικά σε όλο το κείμενο.
δ. Το «γράφειν» στο Κείμενο 2 δεν συνδέεται με ιστορικά και επιστημονικά επιτεύγματα.
ε. Σύμφωνα με τα Κείμενα 1 και 2 τόσο η αναγνωστική όσο και η συγγραφική δραστηριότητα παρηγορούν τον άνθρωπο. Μονάδες 10

α: ΛΑΘΟΣ: διότι διαβάζει προσωπικά, όχι γιατί του επιβάλλεται εξωτερικά 1η παρ., διότι διάβαζε από «έφηβος» (2η παρ.) και τώρα «επανέρχεται στην εφηβεία του, χάνεται μέσα στο κείμενο…» 4η παρ.
β: ΛΑΘΟΣ: στην 5η παρ. δηλώνει ότι «οι ώρες του διαβάσματος είναι διάσπαρτες»
γ: ΛΑΘΟΣ: το γράφειν χρησιμοποιείται μεταφορικά 2η παρ.: « έχει γράψει μέσα στην καρδιά του….είναι γραμμένο στη μνήμη του»
δ: ΛΑΘΟΣ: μεταφορικά το γράφειν, η δημιουργία σχετίζεται με την ιστορική και επιστημονική εξέλιξη «Μέσα στην Ιστορία του κόσμου, οι φημισμένοι, οι άξιοι, οι μεγάλοι οι ήρωες. Μέσα στην Ιστορία των Επιστημών, οι σπουδαίοι.» 3η παρ.
ε: ΣΩΣΤΟ: Στο 1ο κείμενο γίνεται ρητή αναφορά στην «ιαματική» επίδραση της λογοτεχνίας «Και να η θαυματουργή ίαση της λογοτεχνίας….. και θα μας οπλίζουν με κουράγιο» 7η παρ.. Στο 2ο κείμενο στην 5η παρ. «Ίσως γιατί το γράφειν –συνειδητό ή όχι, εκούσιο ή και ακούσιο, φανερό ή και κρυφό– αποτελεί την έσχατη, ακραία παρηγοριά για τη θνητότητα που τους πολιορκεί και που τελικά τους καταβάλλει»

Β2. α. Ο σκοπός του συγγραφέα του Κειμένου 1 είναι να ευαισθητοποιήσει στο ζήτημα της λογοτεχνικής ανάγνωσης. Πώς το επιτυγχάνει; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας αναφέροντας από το κείμενο δύο (2) σημεία στίξης και δύο (2) σχήματα λόγου. Να προσδιορίσετε για το καθένα τη λειτουργία του (μονάδες 8).

Προκειμένου ο Γρηγοριάδης να ευαισθητοποιήσει τους αναγνώστες –δηλαδή να συγκινήσει, να έλξει, να ερεθίσει την περιέργεια και τον θαυμασμό- για την ουσία και την αξία της ανάγνωσης αξιοποιεί την ποιητική λειτουργία του λόγου, αλλά και τη στίξη.

Χαρακτηριστικά στη στίξη:
«ανέβασα πυρετό»: με τα εισαγωγικά δηλώνει το ότι προφασίζεται, καταφεύγει σε τέχνασμα, προκειμένου να εξασφαλίσει και άλλο χρόνο για να μείνει σπίτι και να απολαύσει το διάβασμα
–τι ειρωνεία!–   οι παύλες σε συνδυασμό με το θαυμαστικό υπογραμμίζουν το πόσο πολύτιμος είναι ο χρόνος για την ανάγνωση, ακόμη και αν αυτός προσφέρεται και δεν είναι απαραίτητο να εξασφαλίζεται με τεχνάσματα
ή
– το θυμάμαι ακόμη: η παύλα εισάγει πληροφορία, σχόλιο που αποδεικνύει την αγάπη για την ανάγνωση

Χρησιμοποιεί επίσης πλήθος μεταφορών αλλά και προσωποποιήσεις.
μεταφορές
«χάνομαι μέσα στο κείμενο»: με τη μεταφορά δείχνει τη μαγική επίδραση που έχει η λογοτεχνία στον νου και στην ψυχή του αναγνώστη
η λογοτεχνία είναι αμόλυντη, κανένας ιός δεν θα τη μεταλλάξει: με αυτές τις μεταφορές ενισχύει την αυτοτελή και ουσιαστική αξία της λογοτεχνίας
(άλλες μεταφορές: : το γιατρικό (του τίτλου) η αμόλυντη λογοτεχνία, αφουγκράζεσαι το κείμενο,  αδέσμευτο διάβασμα, πρωταθλητισμός ανάγνωσης, έκλεβα χρόνο, λογοτεχνικά αντισώματα, κ.ά)

Στην πρόθεση της ευαισθητοποίησης επιλέγονται και προσωποποιήσεις, τα κείμενα ζωντανεύουν αποκτούν έμψυχες ιδιότητες: «τέτοια κείμενα έρχονται και γιατρεύουν την ψυχή»

β. Ποια είναι η επικοινωνιακή λειτουργία του ερωτήματος στην 5η παράγραφο του Κειμένου 2 «Γιατί όλοι … εαυτό του;» (μονάδες 7). Μονάδες 15

Με το ρητορικό ερώτημα στην 5η παρ. ο συγγραφέας θέτει το θεμελιώδες ερώτημα για την πηγή της ανθρώπινης δημιουργικότητας, το οποίο και απαντά στη συνέχεια.  Με αυτό επιδιώκει να παρασύρει τον αναγνώστη σε έναν νοερό διάλογο, να τον προβληματίσει, να τον κάνει να στοχαστεί

Β3. Λαμβάνοντας υπόψη το περιεχόμενο της τρίτης παραγράφου του Κειμένου 2 («Πλάσματα … γράφουν») να εξηγήσετε πώς ο άνθρωπος κατά τον συγγραφέα κερδίζει τη μάχη με τον χρόνο (60-70 λέξεις). Μονάδες 15

Ο Κ. Τσιρόπουλος θεωρεί τη «γραφή» ως μία διάσταση της ανθρώπινης δημιουργικότητας που εκφράζεται με ποικίλους τρόπους και αποτυπώνεται σε κάθε ανθρώπινο έργο. Είναι στην ανθρώπινη φύση η έννοια της δημιουργίας (κατά τον Μισέλ Τουρνιέ εάν ο Θεός μας έπλασε κατ’ εικόνα και ομοίωσή του όντας Δημιουργός, είμαστε και εμείς δημιουργοί). Έτσι κάθε ανθρώπινο έργο –μικρό ή μεγάλο- μένει και διασώζει κάτι από τον δημιουργό του· είναι η δημιουργία μια «εγγραφή αθανασίας», το ανθρώπινο αποτύπωμα μέσα στον χρόνο, η νίκη πάνω στη βιολογική φθορά. Και βέβαια, νικούν τον χρόνο οι αγωνιστές που ρυθμίζουν το ιστορικό γίγνεσθαι, οι επιστήμονες, οι πνευματικοί ηγέτες.  

Θέμα Γ
Γ1. Ποιο είναι το θέμα του ποιήματος, κατά τη γνώμη σας; Ποιο ρόλο έχει η Ποίηση στην προσωπική σας ζωή; Να απαντήσετε αξιοποιώντας τουλάχιστον τρεις (3) κειμενικούς δείκτες (150-200 λέξεις). Μονάδες 15

Το θέμα του ποιήματος αφορά την ποιητική δημιουργία. Ο Πατρίκιος προσπαθεί να απαντήσει ποιητικά στο ερώτημα για την πηγή της ποιητικής έμπνευσης. Και καθώς πρόκειται για ποίημα ποιητικής δεσπόζει το β΄ ενικό πρόσωπο, ο ποιητής που απευθύνεται στον εαυτό του και αναστοχάζεται. Φαίνεται, λοιπόν, πως κάθε τι μπορεί να είναι αφετηρία της ποιητικής δημιουργίας. Από τα πιο απλά και καθημερινά πράγματα «χιλιοειπωμένα που έχουνε πια περάσει» και τα αντίθετά τους «πράγματα που πρώτη φορά αντικρίζεις». Και η σειρά – «κατάλογος» των αντιθέσεων συνεχίζεται: «πράγματα σοβαρά ή ανόητα», «πράγματα που ονειρεύτηκες και κάποτε, μια στις χίλιες, πραγματώθηκαν». Με αυτόν επιδιώκει να δείξει πως τίποτε από όσα συμβαίνουν στη ζωή δεν αφήνει αδιάφορο τον ποιητή. Σημαντικό ρόλο παίζει η εναλλαγή των χρόνων αφού στην ποιητική δημιουργία το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον συνυφαίνονται και καμία χρονική βαθμίδα δεν αποκλείει την άλλη, καθώς «η ποίηση σε βρίσκει» μέσα στην αδιάσπαστη χρονική ενότητα.

Αν, λοιπόν, κάθε ανθρώπινη κατάσταση οδηγεί τον ποιητή στην ποιητική δημιουργία το επόμενο ερώτημα είναι τι σημαίνουν για τον αναγνώστη τα ποιήματα. Φαίνεται ότι ο αναγνώστης, μέσα από μια ανάλογη διαδρομή, βρίσκει στην ποίηση την πραγματικότητα της ζωής φωτισμένη από την ποιητική ευαισθησία, από την ποιητική ματιά. Ο ποιητής γίνεται ο «οδηγός» που τον παίρνει από το χέρι για να του δείξει με έναν άλλο τρόπο τα μικρά και τα μεγάλα της ζωής, να τον κάνει να καταλάβει την ποικιλία και την πολυχρωμία της ανθρώπινης περιπέτειας. (232)

Θέμα Δ
Δ1. Ποια είναι η σχέση σας με την ανάγνωση βιβλίων και ποιος ο ρόλος της στη γενικότερη διαχείριση του προσωπικού σας χρόνου; Με αφόρμηση τα Κείμενα 1 και 2 αποφασίζετε να καταθέσετε την προσωπική σας εμπειρία στο ιστολόγιο του σχολείου σας. Να δικαιολογήσετε την όποια επιλογή σας. (300-350 λέξεις). Μονάδες 30

(Πριν από οποιαδήποτε απόπειρα απάντησης αισθανόμαστε υποχρεωμένοι/ες να σχολιάσουμε την εκφώνηση. Συνοπτικά:

Σύμφωνα με τη νομοθεσία: «Το τέταρτο θέμα σχετίζεται με τα μη λογοτεχνικά κείμενα και αφορά στη γραπτή παραγωγή κριτικού λόγου, 300 έως 400 λέξεις (ανάλογα με τη βαρύτητα του θέματος), το οποίο ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένο επικοινωνιακό πλαίσιο (σκοπό, πομπό, αποδέκτες, κειμενικό είδος) και ζητεί από τους μαθητές/τριες την ανάπτυξη τεκμηριωμένης προσωπικής γνώμης, τη συμφωνία ή τη διαφωνία τους με προβλήματα, θέσεις, στάσεις, στερεότυπα, προκαταλήψεις κ.ά. που θέτει το κείμενο/θέτουν τα κείμενα αναφοράς»

1.    Στη συγκεκριμένη εκφώνηση δεν τηρείται ακριβώς το πλαίσιο «συμφωνίας – διαφωνίας». Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο δεν μπορεί να αγνοηθεί. Θυμίζουμε ότι αφορά απολύτως επίσημη εγκύκλιο.
2.    Το 2ο κείμενο ελάχιστα συνεισφέρει ως αφόρμηση σε σχέση με τη συγκεκριμένη εκφώνηση. Γενικότερα, το 2ο κείμενο έχει ΑΛΛΟ θέμα από το 1ο.
3.    Η εκφώνηση με τον σύνδεσμο «και» φαίνεται να εισάγει «δύο ερωτήματα»: α) η σχέση σας με την ανάγνωση και β) ο ρόλος της στη γενικότερη διαχείριση του προσωπικού σας χρόνου
4.    Το β είναι οριακά ακατανόητο. Και γίνεται ακόμη χειρότερο ανάλογα με τη θέση που θα πάρει ο μαθητής στο α.
5.    Μπορεί ο/η μαθητής/τρια στο 1ο ερώτημα να απαντήσει τεκμηριωμένα ότι «δεν έχει σχέση με την ανάγνωση πέρα από την υποχρεωτική, των σχολικών εγχειριδίων». Σύμφωνα με τον νόμο μπορεί. Και τότε τι θα απαντήσει στο β;
6.    Τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα από τις ενδεικτικές απαντήσεις της ΚΕΕ στις οποίες προτείνεται μια εξαιρετικά τυπική απάντηση για την αξία της ανάγνωσης.)

Τύπος κειμένου: άρθρο στο διαδίκτυο
Πομπός: μαθητής
Αποδέκτες: οι συμμαθητές, η σχολική κοινότητα, ενδεχόμενοι άλλοι αναγνώστες.

Σκοπός: ο/η μαθητής/τρια μπορεί:
α) να διαβάζει οπότε σκοπός είναι να αναδείξει την αξία της ανάγνωσης, την ποικιλία, την προσφορά της στο χρόνο και στη ζωή τους (με τις επιφυλάξεις για τις ατέλειες της εκφώνησης)
β) να δηλώσει την απόσταση τη δική του και της γενιάς του από την ανάγνωση, να την ερμηνεύσει και
i) να την υπερασπιστεί ως επιλογή, εναρμονίζοντας με τις (σημερινές) επιλογές και πρότυπα: μουσική, διαδίκτυο, ταινίες κ.λπ. Σε αυτήν την περίπτωση στο β΄ σκέλος οφείλει να αποδείξει ότι δεν διαδραματίζει ορισμένο ρόλο στη «διαχείριση του προσωπικού του χρόνου» η οποία ρυθμίζεται από άλλες δραστηριότητες.
ii) να μεμφθεί την κατάσταση που επικρατεί, να υπερασπιστεί την αξία της ανάγνωσης

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

1.    Τα μη λογοτεχνικά κείμενα δεν «συνομιλούν». Στην πραγματικότητα δεν ανήκουν και σε διαφορετικό κειμενικό τύπο. Παραβιάζονται έτσι οι «οδηγίες- εγκύκλιοι»: I.  Δίνονται στις μαθήτριες και τους μαθητές δύο ή τρία μη διδαγμένα κείμενα, συνολικής έκτασης έως τρεις σελίδες, ένα εκ των οποίων είναι λογοτεχνικό, σε ολοκληρωμένη ή αποσπασματική μορφή, (ποίημα, διήγημα, μυθιστόρημα ή θεατρικό έργο)· τα υπόλοιπα κείμενα μπορεί να είναι σε ολοκληρωμένη, ελαφρώς διασκευασμένη ή αποσπασματική μορφή: δημοσιογραφικά άρθρα, συνεντεύξεις, κριτικές, δοκίμια, επιστημονικά κείμενα, αφίσες με λεζάντα, πληροφοριακά κείμενα με εικόνες, σκίτσα, πίνακες ή διαγράμματα κ.ά.), διαφορετικά μεταξύ τους ως προς το κειμενικό είδος, ώστε να αποτιμάται η αναγνωστική ικανότητα των μαθητών και μαθητριών σε ποικιλία κειμενικών ειδών.»

2.    Το 1ο κείμενο έχει άστοχα συντομευθεί, με αποτέλεσμα κάποιες αναφορές να είναι αδιαφανείς. Καθώς πρόκειται για κείμενο που έχει στενή σχέση με την επικαιρότητα (https://www.kathimerini.gr/1072228/article/politismos/vivlio/to-giatriko...)  με τη συντόμευση η λέξη «ιός», για παράδειγμα, όπως και διάφορα «λογοπαίγνια» ή υπαινιγμοί του συγγραφέα είναι μετέωροι.

3.    Το 2ο κείμενο έχει πολύ διαφορετικό θέμα από το 1ο

4.    Οι ερωτήσεις προσπαθούν να ακολουθήσουν το ΠΣ

5.    Οι ενδεικτικές απαντήσεις από την ΚΕΕ υπονομεύουν το πνεύμα των ερωτήσεων αλλά και του ΠΣ.

Γενικώς, πρόκειται για απαιτητικά θέματα (ακόμη και το Α είναι απαιτητικό, όπως και το Β3), ενώ επιχειρείται η «εξομάλυνσή» τους μέσα από τις ενδεικτικές απαντήσεις. Μια τέτοια «πολιτική» όμως:

α) θα προκαλέσει αποκλίσεις στη βαθμολόγηση
β) θα παγιδεύσει καλούς μαθητές που θα προσπαθήσουν να ανταποκριθούν σκεπτόμενοι

(η ομάδα για τη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία των εκπ. ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ»

Σχόλια (5)

 
Χρηστος
15 Ιουν 2020 20:15

Το θεμα Δ ειναι αντιθετο με την εγκυκλιο του Υπουργειου ασαφες κ ακατανοητο. Η Κεντρικη Επιτροπη θεματων φερει την ευθυνη

 
Θέματα έκθεσης
15 Ιουν 2020 21:35

Το θέμα είναι ένας διαβασμένος και εξασκημένος μαθητής να γράψει 12-14 στα 20, τώρα στις λεπτομέρειες θα κριθούν εκείνοι που εκφράζονται καλύτερα. Ένα καλογραμμένο επιχείρημα θα γίνει αποδεκτό σε όποια πλευρά και να κλίνει, αρκεί να μην είναι αφοριστικό.

Τα θέματα μάλλον δεν ήταν πρωτότυπα, και σίγουρα θα έχει γίνει ανάλογη προετοιμασία στο σχολείο σε όλες τις Λυκειακές τάξεις - για τη σχέση των νέων με το βιβλίο, για τις νέες μορφές κειμένων (online) και άλλων πηγών πληροφορίας κοκ.

 
Εua
16 Ιουν 2020 07:11

Σε παιδια που εφαγαν εγκλεισμο 4 μηνες.βιωσαν φοβο καλειται η πολιτεια να τους ρωτησεο τι ειναι γι αθτους η ποιηση κ η αναγνωση βιβλιων , οταν εζησαν την προετοιμασια μονο διαδυκτιακα.! Ποση τρελα φετος! Οντως ειναι η καταραμενη γενια του 2002 .βιωδαν την αυξηση υλης.τις αλλαγρς στη λογοτεχνια κ την υλξ.τελικα τη μειωση υλης.την αβεβαιοτητα για το χρονο των εξετασεων.εχασαν την επσφη με το σχολειο κ το φροντιστηριο.γνωρισαν τη διδασκαλια εξ αποστασεως την κοινως μεγαλη κοροιδια !!! Ποσο πια πονος!!!

 
Η μαμά του Γιάννη...
16 Ιουν 2020 17:38

Αντί σχολίου…
«Ανυπέρβλητα πρότυπα», ένα απόσπασμα από τους λόγους του Ισοκράτη στο σχολικό βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου.
Πριν ακριβώς από 5 χρόνια, ρωτάει ένας φίλος φιλόλογος τον 13χρονο τότε γιο μου: «Σε ποιο μάθημα βρίσκεστε στα Αρχαία Ελληνικά»;
Η απάντηση ήταν ξεκάθαρη κι αποστομωτική: «Στον Παρακείμενο».
Για ποιες αξίες μιλάμε λοιπόν, για ποιο ήθος, για ποιον πλούτο μιας λιτής και όχι ελιτίστικης γλώσσας; «Πού χάθηκε ο Ισοκράτης»;
Σήμερα και όχι μόνο, αυτή η γενιά πληρώνει όλη τη δική μας πενία. Υποχρεώνεται να τοποθετήσει κάπου μέσα στη ζωή της την Ποίηση. Καλείται να αναλάβει το τίμημα μιας ευθύνης που άκριτα εμείς της κληροδοτήσαμε.
Και αφού έχει μαθητεύσει και αναλωθεί με επιτυχία στο να καταπίνει με συνέπεια εκατοντάδες λεξιλογικά ή λεκτικά λήμματα, και αφού έχει δεχτεί και αποδεχθεί την ακατάπαυστη ροή κονσερβοποιημένης γνώσης και πακέτα γλωσσικών-εκφραστικών-λογοτεχνικών μέσων επιτυχίας, έρχεται η στιγμή της ανταλλαγής-εξαργύρωσης. Το τίμημα; Ένας καλός βαθμός στις 15 Ιουνίου 2020.
Με όσα «λογοτεχνικά αντισώματα κι αν τους εμβολιάσουμε» (ΚΕΙΜΕΝΟ 1), ένα είναι σίγουρο. «Το συμβατικό γράφειν», (ΚΕΙΜΕΝΟ 2), κινδυνεύει όσο ποτέ. Γιατί, «εκεί απάνω δεν τους βρήκε η ποίηση» (ΚΕΙΜΕΝΟ 3).
Γιατί όταν ο Αθηναίος δάσκαλος απηύθυνε τους λόγους του, οι μαθητές «κοινωνούσαν με τον Παρακείμενο».
Ωστόσο, τα αποτυπώματα των νέων ανθρώπων στην Ιστορία δεν θα είναι «μελανά»… Έτσι και αλλιώς οι προκάτοχοί τους, έκλεψαν κι ακολούθως δαπάνησαν όλο το «φυσικό μελάνι».
Η μάχη ανάμεσα στο «έχειν» και στο «είναι» κρατάει από παλιά…

 
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΣ.
18 Ιουν 2020 18:52

Από πού προκύπτει ότι το πρώτο κείμενο είναι άρθρο;
Τελικά, ποιό ήταν το "καταλληλότερο ρηματικό πρόσωπο στην παραγωγή κειμένου;

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.