Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Δέκα αιτίες και δέκα επιπτώσεις της αποτυχίας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας

Προκαλείται σοβαρή σύγχυση σχετικά με το πώς πρέπει να διδαχθεί το μάθημα κατά την προσεχή σχολική χρονιά, έτσι ώστε οι υποψήφιοι του 2021 να είναι σε θέση να ανταποκριθούν με μεγαλύτερη επιτυχία στο μάθημα.
Δημοσίευση: 30/07/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Βαγγέλης Κάλιοσης
Φιλόλογος – Συγγραφέας
Διευθυντής ΣΔΕ Μεγάρων

Η αποτυχία που σημειώθηκε στο μάθημα της Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στις Πανελλήνιες εξετάσεις του 2020 είναι πέραν πάσης αμφιβολίας η πλέον κραυγαλέα από καταβολής του θεσμού. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Το 17,17% των γραπτών (12.277 γραπτά) αναβαθμολογήθηκε, το 27,13% δεν έπιασε τη βάση, το 86,96% δεν ξεπέρασε το 15 και μόνο το 0,39% αξιολογήθηκε με βαθμό από 18 έως 20. Μαθητές με υψηλή βαθμολογία σε όλα τα άλλα εξεταζόμενα αντικείμενα, άρα και κατά τεκμήριο επιμελείς και καλά προετοιμασμένοι,  παρουσιάζουν τεράστια απόκλιση στην απόδοσή τους στο εν λόγω αντικείμενο. Τα περισσότερα από τα γραπτά που χρειάστηκε να επαναξιολογηθούν από τρίτο βαθμολογητή εμφανίζουν αφύσικη απόκλιση στις βαθμολογίες που συγκέντρωσαν από τον πρώτο και τον δεύτερο. Για τα ανεπίτρεπτα σφάλματα που περιείχαν τα ίδια τα θέματα και για τις ανεκδιήγητες οδηγίες της ΚΕΕ προς τους βαθμολογητές παραπέμπω στην εξαιρετικά ακριβή και πλήρη ανάλυση του συναδέλφου και βαθμολογητή στις εξετάσεις Απόστολου Χαραλαμπίδη που δημοσιεύτηκε στις 09/07/2020 στην ηλεκτρονική εφημερίδα για την παιδεία “essos”   (https://www.esos.gr/arthra/68540/kritiki-apo-vathmologiti-ti-kai-poios-f... ). Αυτά όμως συνιστούν τις δύο μόνο από τις αιτίες της αποτυχίας, ενώ και η ίδια η αποτυχία δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου σε ένα συνολικά αποτυχημένο εκπαιδευτικό σύστημα. Η παρούσα παρέμβαση έχει ένα και μόνο σκοπό: να αναδειχθούν όλες κατά το δυνατόν οι διαστάσεις του προβλήματος που προέκυψε, για να προστατευτούν οι επόμενοι υποψήφιοι μαθητές, το ίδιο το μάθημα - η αξία του οποίου είναι αδιαμφισβήτητη, όχι τόσο κοντόθωρα ως κριτήριο επιλογής των ικανών για την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά ως ένα εφόδιο που αποτελεί ισόβια σταθερά στον προσωπικό αγώνα για μια καλύτερη ζωή - και η τιμή του κλάδου, όλων δηλαδή των φιλολόγων που ασχολούνται επαγγελματικά με το αντικείμενο είτε από τις τάξεις τις δημόσιας εκπαίδευσης είτε ως ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί.

Οι αιτίες:

1)    Η επιλογή της συνεξέτασης του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας με τη Λογοτεχνία από την προηγούμενη ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, λίγα χρόνια αφότου μια άλλη πολιτική ηγεσία είχε αποφασίσει να καταργήσει το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας ως πανελλαδικώς εξεταζόμενο για τους μαθητές του Προσανατολισμού των ανθρωπιστικών σπουδών, με το σκεπτικό ότι η φύση του γνωστικού αντικειμένου δεν είναι συμβατή με την εξεταστική διαδικασία και η ίδια η αξιολόγησή του κρίνεται προβληματική. Με άλλα λόγια, αυτό που αποσύρθηκε ως ακατάλληλο προς εξέταση σε μαθητές με δηλωμένο το ενδιαφέρον τους προς τη λογοτεχνία, επαναφέρθηκε ως μάθημα γενικής παιδείας για το σύνολο των μαθητών όλων των Προσανατολισμών, εκ των οποίων τα 2/3 τουλάχιστον αντιμετώπιζαν το συγκεκριμένο διδακτικό αντικείμενο σε όλη τη μαθητική τους ζωή ως ένα ευχάριστο διάλειμμα στην καλύτερη περίπτωση και ως ευκαιρία για αδιαφορία και τα παρεπόμενά της στη χειρότερη. Μια τέτοια επιλογή, αν δεν είναι παράλογη, είναι σίγουρα ανακόλουθη.

2)    Είναι κοινός τόπος ότι κάθε αλλαγή στο εκπαιδευτικό σύστημα και δη στο περιεχόμενο και στον τρόπο εξέτασης των υποψηφίων για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να περνάει από στάδια πειραματικών δοκιμών (αυτός υποτίθεται ότι είναι και ένας εκ των βασικών λόγων ύπαρξης των Πειραματικών Σχολείων), επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών που θα κληθούν να την εφαρμόσουν και διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να εντοπιστούν τυχόν αδυναμίες, αστοχίες, αντινομίες και εγκαίρως να διορθωθούν. Όλα αυτά τα στάδια εν προκειμένω παρακάμφθηκαν μεγαλοπρεπώς στο όνομα της βοναπαρτικής αντίληψης όλως σχεδόν των υπουργών παιδείας μέχρι σήμερα, σύμφωνα με την οποία η όποια μεταρρύθμιση πρέπει να φέρει τη σφραγίδα τους και να εφαρμόζεται φίρδην μίγδην εντός των χρονικών ορίων της θητείας τους, έστω και αν αυτό χρειαστεί να επιβαρύνει την κοινωνία με δυσανάλογα κόστη οικονομικά, κοινωνικά, ψυχικά και άλλα.

3)    Η παρούσα πολιτική ηγεσία, παρότι είχε προεκλογικά δηλώσει τη διαφωνία της για τη συγκεκριμένη αλλαγή, αντί να αναστείλει την εφαρμογή της - όπως επιτάσσει η ηθική της συνέπειας μεταξύ λόγων και έργων - ή έστω υπό το κράτος της απαίτησης να μη διαταραχθεί η ζωή της σχολικής κοινότητας να φροντίσει να την εφαρμόσει κατά τον ιδανικότερο δυνατό τρόπο, δεν έπραξε τίποτα από τα δύο. Υποκύπτοντας κατά το σύνηθες σε συντεχνιακές πιέσεις, ακολουθώντας τον μικροκομματικό κανόνα της επιδίωξης του χαμηλότερου πολιτικού κόστους για την ίδια σε συνδυασμό με την κατά το δυνατόν κηλίδωση του πολιτικού αντιπάλου επέλεξε να εξαγγείλει την κατάργησή της σε δύο χρόνια και στο διάστημα αυτό να εφαρμόσει κάτι στο οποίο δεν πιστεύει, όχι με τον ήδη δρομολογημένο τρόπο αλλά με έναν ενδιάμεσο που, όπως αποδείχτηκε, δεν ήξερε ποιος ακριβώς είναι και αφέθηκε στον να τον ανιχνεύσει καθ’ οδόν σαν τον τυφλό που ψάχνει τον προορισμό του σε μια διαδρομή με πολλά εμπόδια.

4)    Η ποσόστωση στην αξιολόγηση των συνεξεταζόμενων μαθημάτων στον αρχικό σχεδιασμό καθορίστηκε στο 50/50, στη συνέχεια η ασκούμενη κριτική το μετέτρεψε σε 70/30, για να έρθει κάποιους μήνες πριν την εφαρμογή η υπουργική απόφαση να το  σταθμίσει στο 85/15 απομειώνοντας το ένα από τα δύο αντικείμενα, απογοητεύοντας τους μαθητές που στη διάρκεια της προηγούμενης χρονιάς και στο πλαίσιο της έγκαιρης προετοιμασίας τους για τις εξετάσεις - οι οποίες σημειωτέον κρίνουν σε ένα σημαντικό ακόμα βαθμό το μέλλον τους - είχαν δαπανήσει ουκ ολίγες ώρες μελέτης, για να το κατακτήσουν, και προκαλώντας σύγχυση στους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν το μάθημα.

5)    Σε όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους 2019-2020 οι εκπαιδευτικοί των Λυκείων της χώρας βομβαρδίζονται με εγκυκλίους και οδηγίες διδασκαλίας και αξιολόγησης του μαθήματος που αντί να τους διαφωτίσουν συσκοτίζουν ακόμη περισσότερο την ήδη συγκεχυμένη εικόνα τους.

6)    Όταν πλέον φτάνει η ημέρα της εξέτασης, οι θεματοθέτες της Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεων (ΚΕΕ) επιλέγουν από την ευρεία διαθέσιμη γκάμα θεμάτων σύγχρονου και συμβατού προς τις ανησυχίες των νέων προβληματισμού, ένα ζήτημα που αφενός έχει ξανατεθεί σε πανελλαδικές εξετάσεις (ποτέ μου δεν κατάλαβα την εμμονή εδώ και χρόνια γύρω από τις ίδιες θεματικές ενότητες) αφετέρου βρίσκεται εκ των πραγμάτων και κατά γενική ομολογία - καλώς ή κακώς μικρή σημασία έχει και είναι ίσως θέμα μιας άλλης συζήτησης - έξω από το φάσμα των ενδιαφερόντων τους. Αυτό, αν μη τι άλλο, καταδεικνύει ότι οι θεματοθέτες ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν από εκείνο των εξεταζόμενων εφήβων, αγνοούν τις ανησυχίες τους, υποτιμούν τη σκέψη τους  και ως καλοί γραφειοκράτες επιλέγουν ένα «ακίνδυνο» και «πολιτικώς ορθό» κατά τη γνώμη τους θέμα.  Έλα όμως που η πολιτική τους ορθότητα προκάλεσε μια ακόμη πολιτική και κοινωνική αποτυχία!

7)    Ενώ επιλέγουν 3 κείμενα – δύο μη λογοτεχνικά και ένα λογοτεχνικό – για τη ποιότητα των οποίων καθώς και τη συνάφειά τους προς το εξεταζόμενο θέμα κανείς δεν θα μπορούσε να τους προσάψει το παραμικρό, διατυπώνουν θέματα που αδικούν και τα κείμενα και τους εαυτούς τους και φυσικά τους μαθητές. Τόσα λάθη σε ένα διαγώνισμα ειλικρινά δεν έχω ξανασυναντήσει. Αν επρόκειτο για ενδοσχολικές εξετάσεις, θα τα προσπερνούσα με απλή θυμηδία, αλλά για πανελλαδικές εισαγωγικές εξετάσεις είναι κυριολεκτικά εγκληματικά, πράγμα που δυστυχώς επιβεβαιώνεται εκ του αποτελέσματος. Από την πρώτη μέρα εκείνο που δεικτικά επαναλαμβάνω είναι ότι και πρωτοετής φοιτητής φιλολογίας θα τα κατάφερνε καλύτερα. Η προαναφερθείσα ανάλυση του συναδέλφου Απόστολου Χαραλαμπίδη δίνει και σε έναν αμύητο να καταλάβει ότι ο αφορισμός μου αδικεί τον φοιτητή. Στο σημείο ετούτο γεννώνται βέβαια εύλογα ερωτηματικά σχετικά με τον αξιοκρατικό χαρακτήρα των διαδικασιών ορισμού των μελών της ΚΕΕ και των θεματοθετών και την εμφιλοχώρηση ή μη κομματικών ή άλλων εξωεκπαιδευτικών κριτηρίων.

8)    Κι ενώ με το πέρας της εξέτασης στην πλειονότητά τους οι μαθητές, που ευλόγως δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν τη στρεβλότητα των θεμάτων – εδώ πέρασε απαρατήρητη από την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων και τα περισσότερα  φροντιστήρια της χώρας -, δηλώνουν ευχαριστημένοι από την απόδοσή τους στο μάθημα και ο καθένας σύμφωνα με το επίπεδό του και τη στοχοθεσία του προσβλέπει σε μία ανάλογη βαθμολογία, η ΚΕΕ προετοιμάζει το έδαφος για την πλήρη διάψευση των προσδοκιών τους. Σε ένα μάθημα που οι γνωστικού τύπου ερωτήσεις απηχούν μόνο το 40% της εξέτασης και αυτό όχι με την κλασική έννοια της αναπαραγωγής μιας ορισμένης ύλης αλλά με τη μορφή των σταθμισμένων εφαρμογών της θεωρίας, οι οποίες πέραν της επαρκούς προετοιμασίας και της κατανόησης απαιτούν και έναν βαθμό άσκησης της κριτικής  ικανότητας, για να επιλυθούν σωστά, ενώ το άλλο 60% αντιστοιχεί σε θέματα ανοιχτού τύπου και παραγωγής λόγου, που είναι επιδεκτικά πολλαπλών απαντήσεων η ορθότητα των οποίων αξιολογείται με ποιοτικά κριτήρια (για παράδειγμα στο πολύ ελεύθερο ερώτημα «ποια η σχέση σας με το βιβλίο;» του Δ1 θέματος ο μαθητής θα μπορούσε κάλλιστα να υποστηρίξει την φαινομενικά ακραία άποψη ότι η σχέση του με το βιβλίο είναι ανύπαρκτη και να βαθμολογηθεί με άριστα εάν η θέση του αυτή υποστηριζόταν από ένα επιχείρημα με αποδεικτική δύναμη και αξία και ενδεχομένως από ένα ή περισσότερα τεκμήρια στο πλαίσιο μιας σωστά δομημένης παραγράφου με έναν ή περισσότερους διακριτούς τρόπους ανάπτυξης και όλα αυτά διατυπωμένα με λόγο σαφή, ακριβή και εκφραστικά ελκυστικό), η ΚΕΕ εξέδωσε οδηγίες προς τα βαθμολογικά κέντρα με οριζόντιες και οριοθετημένες «σωστές» απαντήσεις, με αποτέλεσμα να μετατρέψει τον κάθε βαθμολογητή σε Προκρούστη και τη βαθμολόγησή του σε κλίνη καρατόμησης των γραπτών των μαθητών.

9)    Στο σημείο αυτό, βέβαια, ερχόμαστε αντιμέτωποι και με την τεράστια ευθύνη του κλάδου. Ένας φιλόλογος με καλή γνώση του αντικειμένου του και αναπτυγμένο αίσθημα ευθύνης θα έπρεπε υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες στην πιο ήπια περίπτωση να εκφράσει εγγράφως τη διαφωνία του στον πρόεδρο του βαθμολογικού κέντρου απαιτώντας να προωθηθεί η θέση του στην ΚΕΕ, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για έναν γόνιμο προβληματισμό σε όλο το εύρος της ιεραρχικής κλίμακας, προκειμένου να προκύψουν οι βέλτιστοι όροι αξιολόγησης των γραπτών, και στην πιο οξεία εκδοχή να παραιτηθεί της ιδιότητας του βαθμολογητή και με δημόσια τοποθέτηση να φέρει το αρμόδιο θεσμικό όργανο προ των ευθυνών του. Αντ’ αυτού μετά λύπης μου και με αυτοκριτική διάθεση διαπιστώνω ότι οι πλείστοι των συνάδελφων λειτούργησαν με αντανακλαστικά γραφειοκράτη βάζοντας και τη δική τους υπογραφή σε μια αποτυχία που μόνο αποτυχία του μαθητή δεν ήταν. Υπήρξαν, βέβαια, και οι φωτεινές εξαιρέσεις των φιλολόγων που άρθρωσαν υπηρεσιακά τον αντίλογό τους και προκάλεσαν τις διορθωτικές οδηγίες της ΚΕΕ κατά την έβδομη ημέρα βαθμολόγησης, οι οποίες ωστόσο αντί να εξομαλύνουν την κατάσταση, την έκαναν ακόμη χειρότερη, γιατί ως γνωστόν ποτέ ένα σφάλμα δεν διορθώνεται με ένα νέο λάθος. Οι μαθητές των οποίων τα γραπτά είχαν διορθωθεί πριν την αποστολή των διορθωτικών οδηγιών θεωρητικά τουλάχιστον και σίγουρα δεοντολογικά αδικούνται εν συγκρίσει με εκείνους τα γραπτά των οποίων αξιολογήθηκαν ακολούθως. Ποτέ στο παρελθόν δεν θυμάμαι να έχει προκληθεί τέτοιας έκτασης και επίπτωσης αλαλούμ!

10)    Τέλος, το ακόμη πιο εξοργιστικό για τους μαθητές, που υπέστησαν εκτός από τη βάσανο της εξέτασης και την οδύνη της αποτυχίας, όπως και για τους γονείς τους που συμπάσχουν, είναι το γεγονός ότι τρεις εβδομάδες σχεδόν μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων κανένας αξιωματούχος της εκπαίδευσης δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να απολογηθεί εκ μέρους της πολιτείας, πράγμα που σημαίνει ότι οι πιθανότητες βελτίωσης του συστήματος και προστασίας των μελλοντικών υποψηφίων στις εισαγωγικές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση εξετάσεις από ανάλογα φαινόμενα καθίστανται μηδαμινές.

Οι συνέπειες:

1.    Τίθεται εν αμφιβόλω η διακηρυγμένη τόσο από το επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα και τα σχολικά εγχειρίδια όσο και από τους διδάσκοντες δημιουργική διάσταση του μαθήματος, καθώς το μήνυμα που λαμβάνουν οι μαθητές από τις οδηγίες αξιολόγησης που η ίδια η ΚΕΕ απέστειλε στα βαθμολογικά κέντρα είναι ότι ακόμα και το πιο ελεύθερο φαινομενικά ερώτημα είναι επιδεκτικό μίας και μόνο απάντησης, αυτής που επέλεξαν ως ιδανική τα μέλη της επιτροπής και αυτό χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το επίπεδο τεκμηρίωσης των θέσεων του μαθητή, η δομική αρτιότητα του κειμένου του, η εκφραστική του επάρκεια και όλα τα άλλα κριτήρια με τα οποία αξιολογούνταν τα γραπτά όλα αυτά τα χρόνια με τις αποκλίσεις μεταξύ των βαθμολογητών να υφίστανται μεν, αλλά ποτέ να μην εγείρουν ζητήματα αδικιών που να υπερβαίνουν μεσοσταθμικά τις 2 μονάδες συν πλην στις κλίμακα 1-20 για ένα μικρό αριθμό μαθητών. Οι αποκλίσεις που σημειώθηκαν φέτος δεν έχουν προηγούμενο στην ιστορία των Πανελληνίων εξετάσεων.

2.     Η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών έμεινε με το πικρό αίσθημα της αποτυχίας ακόμη και στις περιπτώσεις αριστούχων μαθητών που ενώ διέπρεψαν σε όλα τα άλλα μαθήματα ήρθαν αντιμέτωπα με την οδυνηρή έκπληξη του ακατανόητα χαμηλού βαθμού στο μάθημα της Γλώσσας, κόντρα στις προσδοκίες τους, στις εκτιμήσεις των δασκάλων τους και στις υποδείξεις της κοινής λογικής. Μοιραία, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, σπανίζουν φέτος οι ελληνικές οικογένειες που χάρηκαν τα αποτελέσματα, ενώ θα περάσουν ένα ολόκληρο καλοκαίρι μέσα στην αγωνία, για να δουν αν θα πέσουν οι βάσεις και πόσο και αν το παιδί τους θα πιάσει τελικά την πρώτη, τη δεύτερη ή την τρίτη του επιλογή, αν θα σπουδάσει στον τόπο του ή κάπου αλλού και πάει λέγοντας.

3.    Κλονίστηκε η αξιοπιστία ενός θεσμού που με όρους επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς, διδακτικούς και παιδαγωγικούς μπορεί κανείς να τον ελέγξει για πολλά, αλλά εδώ και τέσσερις δεκαετίες αποτελούσε σημείο αναφοράς για το υψηλό επίπεδο οργάνωσης, τη διαφάνεια, την αντικειμενικότητα στη διόρθωση των γραπτών, την ποιότητα των διαδικασιών του και φυσικά τον περιλάλητο αδιάβλητο χαρακτήρα του.

4.    Τα κλαδικά όργανα (Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, Ένωση Ελλήνων Φιλολόγων, Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος  κλπ) εκτέθηκαν ανεπανόρθωτα, καθώς έσπευσαν να επιβεβαιώσουν παρασυρμένα από το νόμο της αδράνειας τη βατότητα των θεμάτων και την ευρυθμία των διαδικασιών τη στιγμή που και ένας στοιχειωδώς έμπειρος συνάδελφος, αν δεν έβλεπε, σίγουρα ψυχανεμιζόταν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά.  

5.    Οι διορθωτές φιλόλογοι έδωσαν την στείρα και μίζερη εικόνα διεκπεραιωτών, απεμπολώντας τη γνώση και την κρίση τους υπό την πίεση μια πενιχρής αμοιβής και στο όνομα μια άσκεφτης νομιμοφροσύνης, όταν από τους μαθητές τους στις τάξεις ζητούν ακριβώς τα αντίθετα, να ακονίζουν δηλαδή την κριτική τους ικανότητα και να εκφράζονται ελεύθερα.

6.    Οι διδάσκοντες φιλόλογοι των δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων διαψεύστηκαν οικτρά στις συνειδήσεις των μαθητών και των γονιών τους, γιατί δούλεψαν μαζί τους φιλότιμα για έναν κοινό στόχο, εκτίμησαν ότι αυτός επετεύχθη και η πρόβλεψη – υπόσχεσή τους πόρρω απείχε από την πραγματικότητα των αποτελεσμάτων.

7.    Σε ακόμη πιο δεινή θέση περιήλθαν οι καθηγητές των φροντιστηρίων ανά τη χώρα, οι οποίοι βρέθηκαν να απολογούνται για ένα αποτέλεσμα που δεν αντιστοιχούσε ούτε στη δική τους δουλειά ούτε στον κόπο και το χρόνο που οι μαθητές κατέβαλαν μαζί τους ούτε στα χρήματα που οι γονείς πλήρωσαν για να λάβουν τις υπηρεσίες τους.  

8.    Προκαλείται σοβαρή σύγχυση σχετικά με το πώς πρέπει να διδαχθεί το μάθημα κατά την προσεχή σχολική χρονιά, έτσι ώστε οι υποψήφιοι του 2021 να είναι σε θέση να ανταποκριθούν με μεγαλύτερη επιτυχία στο μάθημα.

9.    Πλήττεται το κύρος ενός μαθήματος του οποίου η αξία ξεπερνάει κατά πολύ τον ορίζοντα της εξέτασης και συνοδεύει τον μαθητή σε όλη την ενήλικη ζωή του. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι δεν απουσιάζει από κανένα πρόγραμμα σπουδών των σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ανά τον κόσμο όπως και από καμία εισαγωγική εξέταση. Είναι το μάθημα που μυεί το νέο στο λόγο, τον μαθαίνει να οργανώνει τη σκέψη του και να την εκφράζει ελεύθερα και ολοκληρωμένα, προκειμένου να διεκδικεί από τη ζωή ό,τι του αναλογεί σε όλα της τα πεδία.

10.    Τέλος, ήρθε να προστεθεί ως ένα ακόμη τραύμα σε μια γενιά νέων που έχει σχεδόν εθιστεί στη διάψευση και στην απογοήτευση ενισχύοντας στο θυμικό της το δίκαιο κυνισμό της εκεί, όπου κανονικά θα έπρεπε να βασιλεύει ο ενθουσιασμός, η αθωότητα και ο ατόφιος οπτιμισμός, εκείνος που αυθόρμητα υπόσχεται ότι όλα μπορούν να αλλάξουν και να αγγίξουν το ιδανικό χωρίς εκπτώσεις.  

Δημοσιεύω αυτό το κείμενο με εδραιωμένη την αίσθηση πως ποτέ δεν είναι αργά για τα κλαδικά όργανα, γιατί όχι και για τα συνδικαλιστικά – ας κάνουν επιτέλους και κάτι χρήσιμο - να πάρουν θέση στο όνομα της γλωσσικής μας παιδείας, της λογοτεχνικής μας παράδοσης, του μέλλοντος των παιδιών μας.

Σχόλια (15)

 
Αγγελική
30 Ιουλ 2020 10:20

Συμφωνώ απόλυτα μαζί σας! Κυρίως οι φιλόλογοι-διορθωτές αποδείχθηκαν μίζεροι διεκπεραιωτές, καθώς οι βαθμολογίες τους σε καμία περίπτωση δεν συνάδουν με τις οδηγίες που δόθηκαν στα βαθμολογικά κέντρα από την ΚΕΕ. Γιατί άραγε η ΚΕΕ δεν παρουσιάζει ενδεικτικές απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα για να γνωρίζουν μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς, τί ακριβώς έπρεπε να γράψουν οι υποψήφιοι φοιτητές; Λυπάμαι για τον κλάδο....

 
Ματινα
30 Ιουλ 2020 12:50

Μη στενοχωριέστε. Θα εισαχθούν υποψήφιοι σε ΑΕΙ πρώτης γραμμής με 6&7 βαθμολογία. Μαθηματικοί με 7 μαθηματικά, φιλόλογοι με 7 γλώσσα λογοτεχνία. Τέτοια κατάντια! Μήπως να κλείσουν κάποιες σχολές για καναδυό Χρονια ; Να εφαρμοστεί για όλες τις σχολές .

 
Αναστασία
30 Ιουλ 2020 13:17

κε Κάλιοση μπράβο σας που τολμάτε να υψώσετε λόγο σε όλους αυτούς που κωφεύουν!!!

 
Νικόλαος
30 Ιουλ 2020 14:06

@ Αγγελική,
Μίζερη αποδεικνύεστε εσείς και όσοι επιτίθενται στους βαθμολογητές που δίνουν την ψυχή τους για πάρα πολλές μέρες για ψίχουλα. Γνωρίζετε εσείς πόσες ώρες συζητούσαμε τα θέματα; Γνωρίζετε αν εφαρμόστηκαν οι οδηγίες; Με ποιο δικαίωμα επιτίθεστε συλλήβδην και ουσιαστικά υβρίζετε ανθρώπους που τόσο μοχθούν. Η γνωστή ελληνική συνήθεια! Επίθεση στον πιο αδύναμο!
Όσο για το κείμενο του συναδέλφου, λυπάμαι για αυτά που γράφει. Θλιβερή επίθεση εναντίον συναδέλφων που δεν τους γνωρίζει. Ενώ έγραψε τόσα πολλά πράγματα, φλυαρώντας γενικά, δεν έγραψε για το μεγαλύτερο πρόβλημα, που απλώς έχει αντίκτυπο στην τρίτη Λυκείου. ΚΑΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΝ ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ξυπνήστε, επιτέλους, και σταματήστε να χτυπάτε το σαμάρι, όταν φταίει ο γάιδαρος!

 
@Αγγελική
30 Ιουλ 2020 15:02

Μια χαρά συνάδουν οι βαθμολογίες με τις απαράδεκτα ελλιπείς και τραγικά λανθασμένες οδηγίες της ΚΕΕ. Δεν έχει προηγούμενο αυτό που συνέβη φέτος. Μόνο οι συνάδελφοι που λειτούργησαν κατά συνείδηση τόλμησαν άλλες βαθμολογίες που οδήγησαν σε αναβαθμολογήσεις. Αλλά ούτε η ΚΕΕ και το Υπουργείο ανέλαβαν κάποια ευθύνη ζητώντας επίσημα συγνώμη ούτε ο κλάδος των φιλολόγων ήρθη στο ύψος των δύσκολων περιστάσεων, είτε λόγω αδράνειας είτε λόγω μεμψίμοιρης δημοσιοϋπαλληλικής νοοτροπίας. Πολύ φοβάμαι πως είναι το δεύτερο. Κρίμα...

 
ενδιαφέρουσα παρέμβαση
30 Ιουλ 2020 16:19

κάτι σκόρπιες σκέψεις (αναγκαστικά) :
-φαίνεται γραφίδα ανθρώπου γνώστη , που νοιάζεται και σκέφτεται πάνω στην κακοδαιμονία του μαθήματος, του κλάδου και της απαράδεκτης αντιμετώπισης από την πολιτεία
-όποιος έχει να καταθέσει έντιμα γνώμη/προτάσεις είναι παραπάνω από ευπρόσδεκτος (στα ώτα τουλάχιστον)
-το θέμα της κατάργησης επιτέλους της λογοτεχνίας τονίστηκε αλλά δεν εισακούεται, καταντά φαιδρό και ευτελίζει (παράλογο να το λένε εκπαιδευτικοί αλλά έτσι είναι) το μάθημα , την ουσία της λογοτεχνίας και την όλη εξεταστική διαδικασία : ένα ρημαδοκείμενο - δοκίμιο με συγκροτημένο λόγο θέλουμε να δούμε να συντάσσουν όλοι όσοι θα πάνε σε πανεπιστήμιο
-θα περίμενα από ένα στέλεχος των ΣΔΕ (δεν ξέρω αν υπηρέτησε-τεί μόνο ως στέλεχος για τη διοικητική δόξα/ το κοινωνικό πρόσημο, που συνήθως υπερτονίζεται στις δομές αυτές ή αν έχει εργαστεί μάχιμα ως εκπαιδευτής) να τοποθετηθεί πρωτίστως για τις στρεβλώσεις στα ίδια τα ΣΔΕ (σε όλα τα επίπεδα, στο γλωσσικό λίγο παραπάνω).

 
Μητερα
30 Ιουλ 2020 17:23

Η κόρη μου σ αυτό το μάθημα είχε διαφορά 20μ ο ένας της έβαλε 64 και ο άλλος 84 πηγε ανά βαθμολόγηση και πηρε14. 8 δεν ξέρω αν ευνοήθηκε στην ανά βαθμολόγηση η όχι όμως είναι απαράδεκτες τέτοιες διάφορες βέβαια και τα θέματα ήταν ασαφή εκτός υλης γ λυκείου από τη Β λυκείου ίσως η έκθεση γενικά πανωλεθρια απ ότι διαπιστώσαμε όλοι καθηγητές γονείς μαθητές στη βαθμολογία μετά! Η γλώσσα πρεπει να καταργηθεί από τις πανελληνιες να δίνεται ενδοσχολικα για το απολυτήριο χρόνια τώρα καίει τους καλους μαθητές δυσκολη απόφαση για την πολιτικη ηγεσία του υπουργείου Παιδείας αλλά πρεπει να τολμήσει κάποιος κάποτε! Οχι μονο τα ιδιαίτερα των φιλολόγων να κοιτάμε αλλά το συμφέρον των μαθητών και των γονιών τους!

 
Πάνος Λ.
30 Ιουλ 2020 17:46

Εκτίμησή μου είναι πως η συνεξέταση σε αναλογία 85/15 είναι μία άριστη επιλογή. Το πρόβλημα που προέκυψε σχετίζεται άμεσα και αποκλειστικά με τους χειρισμούς της ΚΕΕ, προς την οποία θα είχε να προσάψει κανείς τα εξής:
1. Κακή επιλογή θέματος παραγωγής λόγου
2. Επιπόλαιη κ ασαφέστατη διατύπωση των ζητημάτων
3. Λανθασμένες (αν είναι δυνατόν!) οδηγίες προς τα ΒΚ.
Ορισμένες προτάσεις: α. Στελέχωση της ΚΕΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ από έμπειρους στο συγκεκριμένο αντικείμενο κ μάχιμους εκπ/κούς , β. εξορθολογισμός της έκτασης των θεμάτων και του χρόνου εξέτασης. Είναι απαράδεκτο να επιδίδονται οι μαθητές σε αγώνα δρόμου, και γ. αποκλεισμός, δια βίου, των μελών της συγκεκριμένης επιτροπής από μελλοντικές εξετάσεις.
Τέλος, φρονώ πως, ειδικά σ αυτό το μάθημα κ για ευνόητους λόγους, ένας βασικός στόχος της εξέτασης, όσο και αν ακούγεται ουτοπικό, είναι οι μαθητές να χαίρονται και να ικανοποιούνται με την προσπάθεια που καταβάλλουν. Από τον μέτριας επίδοσης ως τον άριστο. Ευχαριστλω για τη φιλοξενία.

 
Εκπαιδευτικός
30 Ιουλ 2020 18:49

Αγαπητέ συνάδεφε, κύριε Κάλιοση,
1ον: Απολογούμαι που δεν είμαι ο Τσε Γκεβάρα των βαθμολογητών.
2ον: Παρά τα προβλήματα στη διατύπωση των θεμάτων και στις οδηγίες της ΚΕΕ, όταν ο μαθητής σου γράφει τη "συνταγή" που έχει αποστηθίσει και όχι αυτό που ζητά η ερώτηση (αναφέρομαι στο θέμα Δ), δεν είναι εύλογο να βαθμολογηθεί χαμηλά; Γιατί αυτό ακριβώς έκαναν οι περισσότεροι μαθητές. Δηλαδή όταν σου ζητάνε να γράψεις σε 300 λέξεις (3-4 παραγράφους) ποια είναι Η ΔΙΚΗ ΣΟΥ σχέση με το βιβλίο και εσύ γράφεις ποια είναι η σημασία της φιλαναγνωσίας για τον άνθρωπο (έτσι γενικά, χωρίς προσδιορισμό τόπου, χρόνου, προϋποθέσεων), φταίει το σχολείο, η ΚΕΕ, "το σύστημα"; ή εσύ;

 
Νεοελληνική γλώσσα
30 Ιουλ 2020 19:22

Η επαφή με τον γραπτό λόγο, μέσα από βιβλία και όχι αποκλειστικά από διαδικτυακές πηγές, είναι απαραίτητη. Η εξέταση στην έκθεση πρέπει να είναι απλή και σαφής, να εξετάζει τη δυνατότητα παραγωγής και πύκνωσης λόγου, με απλά ερωτήματα.

Δεν δικαιολογείται το υψηλό ποσοστό αποτυχίας σε ένα βασικό μάθημα εξέτασης γλωσσικής έκφρασης - ένα 12 στα 20 έπρεπε να μπορούν να γράφουν σχεδόν όλοι οι τελειόφοιτοι Λυκείου.

ΥΓ. Το ένα κείμενο που προήλθε από εφημερίδα είναι προβληματικό και δεν έπρεπε να επιλεγεί.

 
ΤΑΣΟΣ ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ
30 Ιουλ 2020 20:25

Με την τριπλή ιδιότητα του μάχιμου Φιλολόγου/βαθμολογητή επί σειρά ετών, του Οργανωτικού Γραμματέα της ΠΕΦ αλλά και του πατέρα υποψηφίου στις φετινές εξετάσεις, έχω να επισημάνω πολύ κωδικοποιημένα τα εξής: 1) η εξέταση της Λογοτεχνίας σε πανελλαδικό επίπεδο για όλους τους αυριανούς ακαδημαϊκούς πολίτες είναι καταρχήν ορθή, ο τρόπος εξέτασής της, όμως, μπορεί και πρέπει να αλλάξει. Δεν σημειώθηκαν στο Γ΄θέμα οι περισσότερες αστοχίες. 2) Οι βαθμολογητές, παρότι και ο γιος μου είχε σχετικά χαμηλή βαθμολογία στο μάθημα αυτό, έπραξαν το καθήκον τους ευσυνείδητα. Οι χαρακτηρισμοί που τους αποδίδονται είναι πέρα για πέρα ανοίκειοι κι είναι, τουλάχιστον άδικο, να ζητείται να ... παραιτηθούν! Δηλαδή, να μη γινόταν η διόρθωση; Κι όμως υπήρξαν και περιπτώσεις συναδέλφων που παραιτήθηκαν και τους γνωρίζω προσωπικά. Στην πλειοψηφία τους ζήτησαν επανειλημμένα διευκρινίσεις, διαμαρτυρήθηκαν, διεκδίκησαν, υπερασπίστηκαν την αξιοπρέπεια της δουλειάς τους όλη τη χρονιά και το κύρος των εξετάσεων με ευαισθησία απέναντι στους υποψηφίους και καθόλου δεν στάθηκαν στον τύπο! 3) Τα λάθη της ΚΕΕ ήταν αδικαιολόγητα και έχουν επισημανθεί και από την ΠΕΦ που κι αυτή κατηγορείται εδώ (παραπέμπω σε παρεμβάσεις μας στα ΜΜΕ), 4) Με την ευκαιρία, να πω ότι η κριτική στην ΠΕΦ είναι πάντοτε καλοδεχούμενη και συμβάλλει στη βελτίωση του έργου και των παρεμβάσεών της. Εάν όμως θέλουμε να έχουμε μία ισχυρή φωνή που να ικανοποιεί την ανάγκη συλλογικής μας έκφρασης και διεκδίκησης των αιτημάτων μας, θα πρέπει, εκτός από την κριτική, να έχουμε και ουσιαστική συμμετοχή όπως σε κάθε αντίστοιχο όργανο. Το ότι πάντως δεν ήταν "ηχηρή" η παρέμβαση της ΠΕΦ στο συγκεκριμένο μάθημα είναι σωστό και δικαίως επισημαίνεται.
5) Τέλος, οι επιδόσεις των μαθητών στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας δεν εξαρτώνται μόνον από τον τρόπο εξέτασης ή τα θέματα των εξετάσεων αλλά από το συνολικό μορφωτικό κεφάλαιο που έχει αποκτηθεί εξ απαλών ονύχων. Επομένως, πρέπει να δοθεί βάρος στην ποιοτική αναβάθμιση της γλωσσικής εκπαίδευσης, στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, στην αγάπη για τα γράμματα και την πλούσια λογοτεχνική μας παράδοση από μικρή ηλικία, στην αντιμετώπιση της γλώσσας όχι ως ένα ξερό επικοινωνιακό εργαλείο αλλά ως ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του πολιτισμού και της ταυτότητάς μας. Διαφορετικά και με τα καλύτερα "συστήματα", η συγκομιδή θα είναι το ίδιο φτωχή και απογοητευτική. Ας δώσουμε στα παιδιά μας την ευκαιρία να ταξιδέψουν στην "πανδέγμονα θάλασσα" της λογοτεχνίας μας και θα τα κάνουμε σίγουρα "πλούσια με όσα κέρδισαν στον δρόμο" κι αυτό θα είναι ωφέλιμο και για τα ίδια ως άτομα και για τον τόπο μας! Ευχαριστώ για την ευκαιρία της συμμετοχής σε μία γόνιμη συζήτηση για τη βελτίωση της γλωσσικής διδασκαλίας.

 
Ευάγγελος Κάλιοσης
30 Ιουλ 2020 20:25

Απάντηση στο σχόλιο του Εκπαιδευτικού:
1ον: Είναι αλήθεια πως ένας "Τσε Γκεβάρα" των βαθμολογητών δεν θα τοποθετούταν ποτέ ανώνυμα.
2ον: Πολύ καλά κάνετε και αισθάνεστε την ανάγκη να απολογηθείτε. Προφανώς, πλέον, κάτι θα έχετε αρχίσει να ψυχανεμίζεστε ότι δεν πήγε καλά. Πώς είναι δυνατόν αλήθεια να χρεώνετε γενικά τους μαθητές για τυποποιημένες "συνταγογραφούμενες" απαντήσεις σε ένα ερώτημα τον προβληματικό χαρακτήρα του οποίου έχουν επισημάνει όλοι οι σοβαροί συνάδελφοι που έχουν τοποθετηθεί δημόσια και επώνυμα. Ακόμη και αν δεχτούμε όμως ότι εσείς σταθήκατε άτυχος και σας προέκυψαν πακέτα γραπτών με τυποποιημένες και άστοχες απαντήσεις στο συγκεκριμένο ερώτημα, αυτό δεν αντιστοιχεί παρά στο 15% της συνολικής αξιολόγησης του μαθητή. Με ποια λογική ακριβώς το χρίζετε καθοριστικό για τη συνολική του απόδοση. Και, τέλος, μερικά ερωτήματα κοινής λογικής: φέτος ξαφνικά τυποποιήθηκε η σκέψη των μαθητών και έγινε ό,τι έγινε; ή ήταν πάντα έτσι και τα προηγούμενα χρόνια αξιολογούνταν με επιείκεια; εσείς ως βαθμολογητής δεν είστε και διδάσκων; να υποθέσω ότι απολογείστε και για την τυποποίηση της σκέψης των μαθητών σας;
Υ.Γ. Καλό είναι τέτοιου είδους καθολικά φαινόμενα να μην τα παίρνει κανείς προσωπικά, γιατί εκτίθεται.

 
ένας ταλαιπωρημένος μαθηματικός
30 Ιουλ 2020 22:40

το γεγονός πως οι μαθητές είναι όλη μέρα στο facebook, instagram, tiktok, κ.τ.λ. πιστεύετε πως δεν επηρεάζει την απόδοσή τους?

 
Μανος
31 Ιουλ 2020 16:38

Μια χαρά ήταν τα θέματα. Οι μαθητές γράφουν καθοδηγημένα χωρίς το προσωπικό στοιχείο η άποψη φοβούμενοι το μη αρεστό. Όταν δε διαβάζεις λογοτεχνία πως θα αναπτύξεις τέτοια θέματα. Αποστηθίσεις του φροντιστηρίου. Καρμπόν !

 
Observator
01 Αυγ 2020 15:36

Aυτή το μάθημα τι ακριβώς εξετάζει? 6 χρόνια στη μέση εκπαίδευση τι ακριβώς μαθαίνουν οι μαθητές? Πόσες εκθέσεις γράφουν το χρόνο? Ποιό ειναι το υπόδειγμα? Ποιος είπε ότι η χρήση της γλώσσας είναι μόνο φιλολογική, λογοτεχνική και φιλοσοφική? Οταν η γλώσσα ειναι διεπιστημονική είναι αναγκαίο οι φιλόλογοι να έχουν διεπιστημονική προσέγγιση.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ