Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Περί των Συμβουλίων Διοίκησης των ΑΕΙ

(Επιστολή προς το Υπουργείο Παιδείας)
Δημοσίευση: 12/10/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Νικήτας Χιωτίνης

Στο ιδιαιτέρως ενημερωμένο και ενημερωτικό ΕΣΟΣ, πληροφορηθήκαμε πως σχεδιάζεται ένας νέος «νόμος πλαίσιο» για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Τα σημεία που το ΕΣΟΣ επισημαίνει περί αυτού, δείχνουν πως οι προθέσεις της σημερινής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας βρίσκονται στη σωστή κατεύθυνση. Επιτρέψτε μας όμως να σταθούμε σε ένα ζήτημα που θεωρούμε ιδιαιτέρως κρίσιμο: αυτό των Συμβουλίων Διοίκησης των ΑΕΙ.

Η σχεδιαζόμενη θεσμοθέτηση, εκ νέου, «Συμβουλίων Διοίκησης», είναι ζήτημα ιδιαιτέρως κρίσιμο, καθόσον αφορά στο δημόσιο χαρακτήρα των αποκαλούμενων σήμερα δημοσίων ΑΕΙ. Το λέμε αυτό γιατί τα σημερινά «δημόσια ΑΕΙ» δεν είναι και τόσο δημόσια: η δωρεάν, δηλαδή η δήθεν δωρεάν, εκπαίδευση σε αυτά, δεν τα καθιστά δημόσια. Τα σημερινά μας Πανεπιστήμια ούτε δωρεάν είναι, ούτε δημόσια είναι. Η εισαγωγή σε αυτά κοστίζει πολύ ακριβά στις οικογένειες, εξ αιτίας της σχεδόν υποχρεωτικής για τους υποψηφίους παραπαιδείας , αλλά και εξ αιτίας του κόστους  παρακολούθησης των σπουδών. Αλλά δεν είναι και δημόσια: δεν υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο, παρά ανήκουν, κυριολεκτικώς, σε ένα απολύτως εσωτερικό  σύστημα λειτουργίας. Σύστημα που αρνείται πεισματικά και την αξιολόγησή του, άρνηση που εμφανίζει ως συνδικαλιστικό αίτημα, διασύροντας το νόημα του συνδικαλισμού. Η δήθεν αριστερά, που δηλώνει πως κόπτεται περί δημοσίων Πανεπιστημίων, κόπτεται για την αυτονομία τους, δηλαδή για την αυτονόμησή  τους από τη δημόσια σφαίρα και έλεγχο, για την αυτονόμησή τους από την κοινωνία.  Προς τι λοιπόν συνίσταται ο δημόσιος χαρακτήρας τους; Από το ότι ο πλούσιος φοιτητής/τρια που παρακολουθεί πανάκριβα φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα, εισέρχεται στις καλλίτερες Σχολές και φοιτά δωρεάν; Εις βάρος των οικογενειών  που δεν μπορούν να κάνουν τέτοια έξοδα;  Ιδού ο θρίαμβος της δημαγωγικής υποκρισίας. (https://www.esos.gr/arthra/55101/dimosio-panepistimio-kai-ti-pragmatika-...)

Αφήνοντας κατά μέρος το ζήτημα της υποτιθέμενης «δωρεάν Παιδείας», εισερχόμεθα στο ζήτημα του δημόσιου χαρακτήρα της, επικεντρωνόμενοι στα ΑΕΙ. Αναφέραμε   πως η θεσμοθέτηση «Συμβουλίων Διοίκησης» μπορεί να βελτιώσει ή να επιδεινώσει το ζήτημα αυτό, ας το δούμε πιο καθαρά:  

Ο περασμένος «νόμος Διαμαντοπούλου» καταδήλως επιδείνωνε το πρόβλημα.  Αναφέροντας ψευδεπιγράφως πως επιδιώκει τη σύνδεση των Πανεπιστημίων με την κοινωνία, έκανε το ακριβώς αντίθετο (παλαιά έξις των κομματικών επιτελείων). Δημιούργησε μία ομάδα διοίκησης επιλεγμένη αποκλειστικώς από το εκπαιδευτικό προσωπικό των Ιδρυμάτων, δηλαδή από το κλειστό πανεπιστημιακό σύστημα. Δηλαδή  με τον τρόπο αυτό θα είχαμε δύο αυτοδιοικήσεις    των ΑΕΙ, που θα ενίσχυαν την «αυτο-ύπαρξή» τους : τη Σύγκλητο και τα Συμβούλια Διοίκησης. Η κοινωνία δηλαδή όχι μόνο δεν συμμετέχει, αλλά αποκλείεται έτι περαιτέρω. Το επιλεγέν από το «πανεπιστημιακό σύστημα» Συμβούλιο, θα διατείνεται πως εκπροσωπεί την κοινωνία. Την τελική αυτή εικόνα τη  θεωρούμε επιπέδου φάρσας. (https://www.esos.gr/arthra/45912/ta-symvoylia-ton-aei-enas-pseydepigrafo...)

Ας δούμε λοιπόν τι είχαμε προτείνει τότε και προτείνουμε και τώρα: τα Συμβούλια Διοίκησης να θεσμοθετηθούν μεν, αλλά να θεσμοθετηθούν ως κοινωνικός έλεγχος, προσδίδοντάς τους με τον τρόπο αυτόν πραγματικά δημόσιο χαρακτήρα. Προς τούτο, αντί τα μέλη των Συμβουλίων Διοίκησης να επιλέγονται από το «κλειστό πανεπιστημιακό σύστημα», να είναι πραγματικοί εκπρόσωποι της κοινωνίας. Να  ορίζονται από τα κατά τόπους

Επιστημονικά και Επαγγελματικά Επιμελητήρια, τα σχετιζόμενα με το γνωσιολογικό περιεχόμενο των Πανεπιστημίων και από τις Τοπικές Αυτοδιοικήσεις. Όλοι δε να είναι εκλεγμένοι και όχι διορισμένοι από κάποια πολιτική εξουσία.

Ελπίζουμε ακόμη πως και η ομάδα που θα επεξεργαστεί το «νέο νόμο πλαίσιο» για τα ΑΕΙ, θα αποτελείται από σχετικούς με αυτά τα ζητήματα -π.χ. καθηγητές, ερευνητές, εξειδικευμένους επιστήμονες- και όχι από μέλη που η μόνη τους σχέση με την Παιδεία   είναι ότι διορίστηκαν να έχουν σχέση με την Παιδεία……

 

Σχόλια (9)

 
η κλίκα της κλίκας
12 Οκτ 2020 10:45

Τα συμβούλια ήταν και θα είναι δομημένα μέσα από ένα πλαίσιο ιδιαίτερων σχέσεων μεταξύ γνωστών και φίλων, χωρίς ουσιαστικό απολογισμό και χωρίς ιδιαίτερες ευθύνες και έργο.
Θα είναι μια ευκαιρία να μπουν κάποιοι σε θέσεις κλειδιά, να αναδείξουν την κυριαρχία τους Πανελλαδικά, και να προσεκλύσουν και κάποιους από το εξωτερικό για ξεκάρφωμα.

Προφανώς είναι μια προσπάθεια να ξαναζεστάνουμε την σούπα, που κρατάμε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας μας ...όσοι προτείνουν....

 
Άσχετος
12 Οκτ 2020 11:29

Η τοποθέτηση δείχνει παντελή άγνοια του ρόλου των συμβουλίων ιδρύματος στα δημόσια πανεπιστήμια. Θα ήταν χρήσιμο να δει ο συγγραφέας ποιοι είναι στα συμβούλια ιδρύματος στα δημόσια πανεπιστήμια (ας πούμε των ΗΠΑ) και ποιες είναι οι αρμοδιότητες πριν (ξανα)τοποθετηθεί στο θέμα.

 
Βασίλης Κ.
12 Οκτ 2020 12:58

Καλά τα είπε, έθιξε σωστά σημεία τα οποία λίγοι τα γνωρίζουν. Ωστόσο, στο σημείο με τα επιμελητήρια πάλι θα υπάρχει το πρόβλημα της έκδοσης ΕΔ για τα πρώην ΤΕΙ μηχανικών.

 
Συμβούλια Ιδρύματος
12 Οκτ 2020 15:33

Είναι πολύ πιο λογικό κάθε Σχολή, ανάλογα με την ειδίκευσή της, να μπορεί να επιλέγει εξωτερικούς συνεργάτες (ακαδημαϊκούς ή ιδιώτες) χωρίς να χρειάζεται η εποπτεία σε ιδρυματικό επίπεδο. Αυτό θα εξασφάλιζε ότι δε είχαμε άλλο ένα κλειστό κύκλωμα διοίκησης αλλά αντιθέτως συμμετοχή σε διδασκαλία και έρευνα.

Στην Ελλάδα η μεταφορά αυτού του θεσμού (board of trustee) δεν είχε τύχη διότι δεν υπάρχει ανεπτυγμένη βιομηχανία με μεγάλες διεθνείς επιχειρήσεις (με προσωπικό άνω των 5.000-10.000 εργαζομένων). Επομένως, συντηρείται μια εσωστρέφεια μεταξύ των εσωτερικών μελών ΔΕΠ με προσκλήσεις μελών του ακαδημαϊκού χώρου από το εξωτερικό μονο και μόνο για την ονομαστική παρουσία.

Τα πανεπιστήμια χρειάζονται επανεκκίνηση και σταθερό οργανωτικό σχέδιο για την επόμενη δεκαετία, όχι ανεφάρμοστες εμπνεύσεις του παρελθόντος. Πρέπει να ολοκληρωθεί η συγχώνευση ιδρυμάτων σε κέντρο και περιφέρεια καθώς και η απορρόφηση των τμημάτων των πρώην ΤΕΙ από τα Πανεπιστήμια.

 
γνώθι σαυτόν
12 Οκτ 2020 20:15

Για τόσο σοβαρά ζητήματα, όπως το θέμα Συμβουλίων Διοίκησης, που είναι ζωτικής σημασίας για την διεθνή κατάταξη, το κύρος, και την χρηματοδότηση των πανεπιστημίων απαιτούν πολύ υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα και κριτήρια, και καλό είναι το επίπεδο των προτάσεων και συζητήσεων να περιοριστεί στο επίπεδο όσων διαθέτων διεθνώς ορατό επιστημονικό αποτύπωμα. Δεν κρίνεται ως ζήτημα ενός ανοικτού δημοκρατικού διαλόγου όπου ο κάθε πολίτης θα μπορούσε να θεωρήσει τον εαυτό του αρμόδιο να διατυπώνει δημοσίως την γνώμη του, πόσον μάλλον να θέτει και κριτήρια που θα τον καθιστούν και εν δυνάμει υποψήφιο για τόσο υψηλών ακαδημαϊκών προσόντων θέση.

 
Ινστιτούτο Ερευνών και Τεχνολογικό Πάρκο
12 Οκτ 2020 23:26

Το σωστό θα ήταν κάθε Πανεπιστήμιο να έχει Ινστιτούτο Ερευνών και Τεχνολογικό Πάρκο, ώστε μέσω αυτών να αναπτύσσονται ερευνητικές προσπάθειες και καινοτομικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, με διαφάνεια και λογοδοσία στην στόχευση και τη χρηματοδότηση.

Πρέπει πρωτίστως να αναμορφωθούν τα ΑΕΙ και να ανασυγκροτηθούν σε μεγαλύτερες βιώσιμες μονάδες, ειδικά στην περιφέρεια της Ελλάδας, αλλά και στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα.

Πολλές ιδέες στην πορεία εκφυλίζονται σε όχημα για συντεχνιακά συμφέροντα, επομένως ο ακαδημαϊκός χώρος δεν μπορεί να είναι υπεράνω κάθε εξωτερικής κριτικής. Εδώ και 40 χρόνια στον χώρο των ΑΕΙ πολλά σχέδια έχουν κατατεθεί, αμέτρητες μεταρρυθμίσεις έχουν εξαγγελθεί χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος. Τα παιδιά που γεννήθηκαν μετά το 2008, μέσα στην κρίση, σε πέντε χρόνια θα είναι πρωτοετείς σπουδαστές: πόσες και τι είδους σχολές θα υπάρχουν για αυτή τη νέα γενιά επιστημόνων;

 
Νικήτας Χιωτίνης
13 Οκτ 2020 00:19

αγαπητέ "γνώθι σαυτόν" (δηλαδή αγαπητέ "γνωρίζω τον εαυτό μου αλλά ουδείς άλλος να γνωρίζει εμένα"),
επειδή θεωρώ πως αναφέρεστε στο άτομό μου προφανώς και είμαι πολίτης, αποτελεί τίτλο τιμής για μένα και ως τέτοιος δικαιούμαι δια να ομιλώ, θυμηθείτε τη δημοκρατία των Αθηνών. Ταυτοχρόνως όμως τυγχάνει να είμαι σαράντα χρόνια εκπαιδευτικός , εκπαιδευτικός εκλεγμένος πολλαπλώς και με διοικητική εμπειρία άνω των 16 ετών, 5-6 φορές εκλεγμένος από συναδέλφους (πρόεδρος Τμήματος και Κοσμήτωρ - ικανοποιημένος με το έργο μου και "χορτασμένος". Άλλωστε τώρα ασχολούμαι με άλλα ζητήματα περισσότερο ενδιαφέροντα για μένα. Αλλά όπως διαβεβαίωνε ο Περικλής "..θεωρούμε ως αχρήστους τους μη ασχολούμενους με τα κοινά.." επιμένω να θεωρώ τον εαυτό μου πολίτη)
Νομίζω πως γι' αυτό φιλοξενούμαι στο φιλόξενο ΕΣΟΣ .Τουλάχιστον δημοσιεύει τα κείμενα πολίτη με όνομα και επώνυμο, αριθμό τηλεφώνου, διεύθυνση και βιογραφικό εύκολα προσβάσιμα .
Πάντως ευχαριστώ που με διαβάσατε. Δυσκολεύομαι όμως να σας στείλω ευχαριστήρια επιστολή. (Νομίζω πως δύσκολα βρίσκει κανείς τον "γνώθι σαυτόν" =δεν με ξέρει άλλος από εμένα -κάτι σαν σκοτεινός κουκουλοφόρος, που ότι και να πεί δεν τον ξέρει κανείς...).

 
κ. Χιωτίνη
13 Οκτ 2020 09:41

Το θέμα των Συμβουλίων Διοίκησης που επιλέξατε να κάνετε την τοποθέτηση σας, τόσο δημόσια όσο και προς το υπουργείο, δεν προσφέρεται για προσωπική αντιπαράθεση. Τονίζω λοιπόν ότι το επίπεδο δημόσιων τοποθετήσεων σε αυτό το ζήτημα προσφέρεται για όσους διαθέτουν "διεθνώς ορατό επιστημονικό αποτύπωμα" και όχι απλώς ορατό στο διαδίκτυο.
Έτσι το γνώθι σαυτόν αναφέρεται στο γεγονός ότι καλύτερα να κρίνουν δημοσίως αυτό το ζήτημα οι επαΐοντες με "διεθνώς ορατό επιστημονικό αποτύπωμα" (όπως συμβαίνει σε εκλεκτορικά σώματα ή επιτροπές κρίσεων σε επιστημονικά ζητήματα).
Εσείς επιλέξατε να εκτεθείτε δημοσίως (και στο υπουργείο) σε ένα ζήτημα που και εγώ που σας απαντώ (ως διαθέτων διεθνώς ορατό επιστημονικό αποτύπωμα) κρίνω ότι δεν προσφέρεται μόνον για όσους θέλουν να είναι ορατοί στο διαδίκτυο. Τα υπόλοιπα που γράφετε περί του εαυτού σας είναι αδιάφορα, και δεν προσφέρονται προς εκμετάλλευση με βάση τα τεκταινόμενα με "κουκούλες" αυτή την εποχή στην χώρο της εκπαίδευσης.
Το esos προσφέρει ελεύθερα και δημοκρατικά σε όλους ένα "Βήμα λόγου" για να εκφέρουν γνώμη και να δέχονται τον αντίλογο (επώνυμα ή ανώνυμα) με βάση (και μόνον αυτό) την επιχειρηματολογία τους, σε θέματα της εκπαίδευσης.

 
Elenatos
13 Οκτ 2020 15:29

εν Ελλάδι οι θεσμοί προσαρμόζονται στα τοπικά ήθη που έλκουν την καταγωγή τους από την Οθωμανική περίοδο.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ