Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Ήρθε η στιγμή να αναθεωρηθούν τα Προγράμματα Σπουδών των Παιδαγωγικών και Καθηγητικών Σχολών

Δημοσίευση: 22/11/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Μανόλης Γουάλλες, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Σε ένα καλά οργανωμένο κράτος ποτέ δεν θα χρειάζεται επιμόρφωση ευρείας κλίμακας για το σύνολο των εκπαιδευτικών. Οτιδήποτε θεωρούμε αρκετά σημαντικό για να είναι αντικείμενο κατάρτισης είναι επίσης αρκετά σημαντικό για να είναι αντικείμενο των βασικών σπουδών των Παιδαγωγικών και Καθηγητικών Σχολών

Με όχημα την τεχνολογία, ο κόσμος μας πλέον μεταβάλλεται συνεχώς και με γοργούς ρυθμούς με αποτέλεσμα οι δεξιότητες που απαιτούνται στον εργασιακό χώρο να διαφοροποιούνται από αυτές των προηγούμενων δεκαετιών. Ως απάντηση σε αυτή την πρόκληση έχουμε την δια βίου μάθηση, δηλαδή τη συνεχή κατάρτιση του προσωπικού στις νέες δεξιότητες που απαιτούνται κάθε φορά, χρησιμοποιώντας ως βάση τις εμπειρίες και τις δεξιότητες που ήδη κατέχει.

Αυτό ισχύει σε όλους σχεδόν τους τομείς και η εκπαίδευση δεν αποτελεί εξαίρεση. Με την εισαγωγή της τεχνολογίας στο σχολείο χρειάστηκε η κατάρτιση σε Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ). Με την περαιτέρω εξέλιξη της τεχνολογίας χρειάστηκε και δεύτερο επίπεδο κατάρτισης σε ΤΠΕ. Με την αλλαγή της φιλοσοφίας του σχολείου χρειάστηκε η κατάρτιση σε θέματα συμπερίληψης. Με την άνοδο φαινομένων σχολικού εκφοβισμού επίσης υπήρξαν οι αντίστοιχες καταρτίσεις. Κάθε φορά που αλλάζει κάποιο βιβλίο έχουμε τις ανάλογες επιμορφώσεις. Και ετούτες τις ημέρες ετοιμαζόμαστε να ξεκινήσουμε την κατάρτιση σε θέματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο που παρόμοιό του δεν έχουμε δει πουθενά στον κόσμο: είναι πρωτόγνωρο να προχωρά ένα κράτος στην ταυτόχρονη κατάρτιση του συνόλου του εκπαιδευτικού προσωπικού, ιδιωτικών και δημοσίων σχολείων, συνολικά περί των 180.000 ατόμων, σε μια νέα δεξιότητα. Και είναι σίγουρα αξιέπαινο, χρήσιμο και απαραίτητο.

Ας αναρωτηθούμε όμως, γιατί καμία άλλη χώρα δεν προχώρησε σε μια τέτοια δράση; Ποιος ο λόγος που ούτε καν οι χώρες που έχουν σημαντικά μεγαλύτερη οικονομική άνεση από τη δική μας και βαθμολογούνται σταθερά καλύτερα από εμάς στις εκπαιδευτικές επιδόσεις δεν βλέπουν την ανάγκη να προβούν σε αντίστοιχη κατάρτιση; Σίγουρα, δεν μπορεί να θεωρούν την κατάρτιση σε θέματα τεχνολογίας, συμπερίληψης, εξ αποστάσεως εκπαίδευσης κλπ. λιγότερο σημαντική από ό,τι τη θεωρούμε εμείς.

Ο λόγος είναι απλός. Τα περισσότερα "προηγμένα" κράτη δεν προχωρούν σε επιμορφώσεις ευρείας έκτασης γιατί δεν τις χρειάζονται. Και κανένα καλά οργανωμένο κράτος δεν θα πρέπει να τις χρειάζεται. Τις βασικές δεξιότητες που χρειάζονται οι εκπαιδευτικοί τις παίρνουν μέσα από τις βασικές σπουδές τους, όχι μέσα από ολιγόωρα επιμορφωτικά "μπαλώματα".

Ο σκοπός της δια βίου μάθησης είναι να προσφέρει στο παλαιό προσωπικό, που εκπαιδεύτηκε και εντάχθηκε στον εργασιακό βίο πριν από δεκαετίες, την ευκαιρία να αναπτύξει τις νέες δεξιότητες που απαιτούνται για να συνεχίσει να προσφέρει τα μέγιστα στις νέες συνθήκες. Και προϋποθέτει την μακρά εργασιακή εμπειρία, την οποία αξιοποιεί ως βάση για την ανάπτυξη των νέων δεξιοτήτων. Δεν αφορά όμως τους νέους εργαζόμενους.

Αυτοί, έχοντας ολοκληρώσει πιο πρόσφατα τις σπουδές τους, κατέχουν ήδη αυτές τις δεξιότητες. Επιπλέον, μην έχοντας ακόμη συγκεντρώσει σημαντική εργασιακή εμπειρία, δεν είναι έτοιμοι να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα κατάρτισης που απευθύνεται σε παλαιούς εκπαιδευτικούς, καθώς οι εμπειρίες τους είναι διαφορετικές.

Σε αυτό το σημείο φοβάμαι πως εμείς έχουμε παρανοήσει. Αντιμετωπίζουμε το πτυχίο ως μια πρώτη βάση και την επιμόρφωση ως το δεύτερο και απολύτως απαραίτητο βήμα για να μπορεί ο εκπαιδευτικός να κάνει καλά τη δουλειά του. Βλέπουμε, για παράδειγμα, προσκλήσεις για επιμόρφωση σε εισαγωγικά θέματα τεχνολογίας να απευθύνονται στο σύνολο των μόνιμων εκπαιδευτικών, ακόμη και σε αυτούς που μόλις διορίστηκαν. Και στις κρίσεις των εκπαιδευτικών, ως γνώστης ΤΠΕ θεωρείται μόνο όποιος έχει επιτυχώς ολοκληρώσει τη σχετική επιμόρφωση και έχει πιστοποιηθεί για αυτό, ανεξαρτήτως της ηλικίας του.

Εύλογα αναρωτιέται κανείς, πώς είναι δυνατό να έχει μόλις διοριστεί κάποιος που δεν κατέχει τις δεξιότητες για την εργασία για την οποία επιλέγεται; Γιατί χρειάζεται νέα πιστοποίηση, διαφορετική από το πτυχίο, για μια δεξιότητα που είναι βασική; Και κυρίως, πώς είναι δυνατό να μην κατέχει τις απαραίτητες δεξιότητες κάποιος που έχει μόλις επιτυχώς ολοκληρώσει τις σπουδές στο αντίστοιχο Πανεπιστημιακό Τμήμα;

Περνώντας στην πρακτική σκοπιά του θέματος, η συνεχής κατάρτιση του συνόλου του εκπαιδευτικού προσωπικού είναι ένα δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος. Και ακόμη και αν μπορούν να εξασφαλίζονται οι αντίστοιχοι πόροι, υπάρχουν και άλλες, μεγαλύτερες ανάγκες να καλυφθούν. Πολύ περισσότερο, είναι διαχειριστικά προβληματικό και χρονικά ασύμφορο οι νέοι πτυχιούχοι εκπαιδευτικοί να μην είναι έτοιμοι να επιτελέσουν σωστά το έργο τους από την πρώτη στιγμή ανάληψης των καθηκόντων τους.

Η λύση, ευτυχώς, είναι απλή. Οι νέοι εκπαιδευτικοί φοιτούν επί μία τετραετία στα Παιδαγωγικά και Καθηγητικά Τμήματα της χώρας, λαμβάνοντας τις γνώσεις που προβλέπονται στους αντίστοιχους Οδηγούς Σπουδών. Σε αυτούς περιλαμβάνονται θέματα παιδαγωγικά, διδακτικής των διαφορετικών μαθημάτων, ειδικής παιδαγωγικής, ψυχολογίας κλπ. Με μια φράση οι δεξιότητες που θεωρούνταν απαραίτητες - και επαρκείς - για το ρόλο του εκπαιδευτικού όταν σχεδιάστηκαν οι Οδηγοί Σπουδών. Αν πλέον οι δεξιότητες αυτές δεν αρκούν και απαιτείται πρόσθετη κατάρτιση, τότε οι Οδηγοί Σπουδών έχουν ξεπεραστεί. Η βιώσιμη λύση, με βλέμμα στο μέλλον, προφανώς δεν είναι η οργάνωση περισσότερων δράσεων επιμόρφωσης, αλλά η αντίστοιχη ενημέρωση των Οδηγών Σπουδών. Οτιδήποτε θεωρούμε αρκετά σημαντικό για να είναι αντικείμενο κατάρτισης είναι επίσης αρκετά σημαντικό για να είναι αντικείμενο των βασικών σπουδών των Παιδαγωγικών και Καθηγητικών Σχολών.

Είμαι ευτυχής που, έστω και αργά, έστω και υπό αυτές τις συνθήκες, έστω και βιαστικά, οργανώνεται τώρα η κατάρτιση των εκπαιδευτικών μας στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Και θεωρώ τιμή τη συμμετοχή μου σε αυτό το έργο. Καθώς όμως η εξ αποστάσεως εκπαίδευση ήρθε για να μείνει - όχι απαραίτητα σε καθολική μορφή, αλλά σίγουρα σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις - ελπίζω να τη δω, όπως και την ευρύτερη κατάρτιση σε θέματα τεχνολογίας και κάθε άλλη κατάρτιση που απευθύνεται στο σύνολο των εκπαιδευτικών, να ενσωματώνεται στους Οδηγούς Σπουδών των αντίστοιχων Σχολών. Και αντίστοιχα, ελπίζω να δω στο μέλλον τις διάφορες πιστοποιήσεις να αφορούν μόνο παλαιούς εκπαιδευτικούς και να θεωρούνται ήδη δεδομένες για τους νέους.

Γιατί, όσο και αν με χαροποιεί η συμμετοχή μου σε αυτό το έργο, θα με χαροποιούσε περισσότερο, αν το έργο συνολικά δεν ήταν απαραίτητο.

Σχόλια (10)

 
Observator
23 Νοε 2020 01:48

Αυτο που συμβαίνει στις άλλες χώρες ειναι απλά οτι η εκτεταμένη χρήση του ιντερνετ ξεκίνησε 20 χρόνια πριν. Και για να αντιμετωπιστεί το ψηφιακό χάσμα και να μην μείνει η κοινωνία πίσω ενεργοποιήθηκαν οι μονιμοι μηχανισμοι που υπάρχουν όχι μόνο για τους εκπαιδευτικούς αλλά και για τον ιδιο το λαό. Οι
σημερινοί πολιτες των 50-55 ετών δεν ειχαν τη δυνατότητα επαφής με τους υπολογιστές στις βασικές σπουδές τους και περιορισμένη επαφή στα πλαίσια των σπουδών τους επειδή τα πρώτα pc εμφανιστηκαν στην ελληνικη αγορά στα μέσα της δεκαετίας 80 με υψηλό μάλιστα κόστος. Το κλειδι στη διαδικασία επιμόρφωσης δεν ειναι να προσπαθήσεις να εκπαιδευσεις 100000 ατομα σε μερικές μέρες αλλά να εκπαιδευεις συνεχώς ομαδες ατόμων σε βάθος χρόνου διότι διαφοτερικά δεν θα έχεις εκπαιδευτές. Πέρα από όλα αυτα η χρήση των υπολογιστών και των νέων τεχνολογιών προυποθέτει την αποδοχή κάποιων προδιαγραφών. Τι σημαινει αυτό. Οτι στα πλαίσια των ΤΠΕ χρησιμοποιουμε ελευθερο λογισμικό και προσδιοριζουμε ποιο ειναι αυτο. Οριζουμε προδιαγραφές και ζητάμε απο τις εταιρείες να προσαρμόζονται.

 
Το πρόβλημα ταυτότητας των καθηγητικών σχολών
23 Νοε 2020 07:00

Δεν καταλαβαίνω ποιες ακριβώς είναι οι προτάσεις σας για τα Προγράμματα Σπουδών. Από την εμπειρία μου όλα τα προπτυχιακά ΠΣ των θετικών επιστημών (στις καθηγητικές σχολές) βρίσκονται σε μια διελκυστίνδα. Από τη μία οι επιστήμες εξελίσσονται με πολύ γρήγορο ρυθμό, σε σημείο που τα ΠΠΣ θεωρούνται από πολλούς ότι έχουν χάσει το τρένο προ πολλού. Από την άλλη, τα ΠΠΣ θεωρούνται ότι περιέχουν πάρα πολλά πολύ εξειδικευμένα μαθήματα και ότι πρέπει τα μαθήματα να λιγοστέψουν ακόμα περισσότερο. Τέλος, υπάρχει και υπαρξιακή κρίση μέσα στα ίδια τα Τμήματα, τα οποία ενώ κάποτε είχαν σαφή ταυτότητα (καθηγητική σχολή) και κοινωνικό προσανατολισμό, σήμερα που έχει αποσυνδεθεί το πτυχίο από το επάγγελμα, και οι διδάσκοντες δεν γνωρίζουν για ποιο λόγο διδάσκουν, και οι διδασκόμενοι δεν είναι βέβαιοι για την χρησιμότητα όλων αυτών των γνώσεων. Μία διέξοδος από αυτό το τριπλό δίλημμα θα ήταν να στραφούν τα ΠΠΣ από την διαχείριση γνώσεων στην απόκτηση δεξιοτήτων που εν δυνάμει είναι μεταφέρσιμες (transferable) σε ευρύ φάσμα εφαρμογών, και τις μεθοδολογίες επίλυσης πρακτικών προβλημάτων στο πνεύμα των μηχανικών (engineering). Οι ΤΠΕ ανήκουν σε αυτό το φάσμα δεξιοτήτων και άρα έχουν θέση στα ΠΠΣ. Συνεπώς, η εκπαίδευση πρέπει να αλλάξει όχι μόνο ποσοτικά (π.χ. αριθμός μαθημάτων) αλλά κυρίως ποιοτικά (απόκτηση δεξιοτήτων), γιατί ο κόσμος αλλάζει διαρκώς και πολύ πιο γρήγορα από όσο ένας συνήθης 'εκσυγχρονισμός' των ΠΠΣ επιτρέπει και προβλέπει.

 
Πέτρος
23 Νοε 2020 09:54

Μανόλη Γουάλλες εξηγήστε μας σας παρακαλώ ποια είναι η σχέση σας με την Παιδαγωγική;;; Πως εκφέρετε άποψη για ΠΣ Παιδαγωγικών Τμημάτων χωρίς να γνωρίζετε βασικές έννοιες;;;

 
Εκπαιδευτικός σε πειραματικό
23 Νοε 2020 10:12

Μια ζωή τα ίδια!
Άτομα που δεν έχουν μπει ούτε μισή ώρα σε τάξη σχολείου θα έρθουν να μας επιμορφώσουν. Ο κύριος που τα γράφει αυτά ας μας πει πόσες ώρες τηλεκπαίδευσης έχει κάνει στην δευτεροβάθμια ή πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Πως είναι δυνατόν να επιμορφωνόμαστε από πανεπιστημιακούς που δεν έχουν ιδέα από σχολική τάξη?

 
αντιδραστικός
23 Νοε 2020 10:59

τόσο ηλεκτρονικό μελάνι μόνο και μόνο για να μας πείτε ότι ετοιμάζετε το εμβληματικό έργο ΕΣΠΑ. Καλή σας επιτυχία, αλλά από ότι βλέπω ιδιαίτερη σχέση με την μέση εκπαίδευση το τμήμα σας και εσείς δεν πρέπει να έχετε... Άλλωστε δεν είναι καθηγητική σχολή...

 
Μανόλης Γουάλλες
23 Νοε 2020 12:02

Το άρθρο απευθύνεται πρώτιστα στον εαυτό μου και στο δικό μου Τμήμα. Δεν εργάζομαι σε κάποιο Παιδαγωγικό Τμήμα, διδάσκω όμως σε Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών με γνωστικό αντικείμενο "Πολιτισμική και εκπαιδευτική πληροφορική" και προεδρεύω σε Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων. Πρόκειται για Καθηγητικά Τμήματα, καθώς οι απόφοιτοί μας έχουν το δικαίωμα να απασχολούνται ως καθηγητές πληροφορικής.

Προφανώς δεν λείπουν από τους αποφοίτους μας οι ψηφιακές δεξιότητες, κάθε άλλο. Στην προετοιμασία τους, όμως, για την ενδεχόμενη παρουσία τους στο σχολείο εντοπίζονται κενά. Κενά που επιβεβαιώνουν και οι ίδιοι, όταν επικοινωνούν μαζί μας κάποιες φορές μετά από χρόνια και μας μεταφέρουν πόσο ανέτοιμοι ήταν για να βρεθούν σε τάξη και πώς χρειάστηκε να τα μάθουν όλα "στη δουλειά". Αυτό, λοιπόν, εκτιμώ πως είναι λάθος του Πανεπιστημίου και όχι του Σχολείου.

Ενδεικτικά, στα μαθήματα παιδαγωγικής κατεύθυνσης που προσφέρουμε στο δικό μου Τμήμα ως σήμερα δεν περιλαμβάνεται κάποιο που να εξετάζει σοβαρά τη χρήση της τεχνολογίας στην εκπαίδευση. Ομοίως, δεν περιλαμβάνεται κάποιο που να εξηγεί τι είναι σχέδιο μαθήματος, τι είναι αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, πώς λειτουργεί ένα σχολείο, και πολλά άλλα. Θεωρώ πως αυτές οι δεξιότητες, και άλλες που θα μας υποδείξουν το Υπουργείο Παιδείας, το ΙΕΠ και άλλοι αρμοδιότεροι από εμένα, οφείλουν να ενταχθούν σε κάθε Οδηγό Σπουδών που οδηγεί σε πτυχίο με επαγγελματικά δικαιώματα σχετιζόμενα με εκπαίδευση. Διαφορετικά, ποιο το νόημα να έχουν τα πτυχία μας τέτοια επαγγελματικά δικαιώματα;

Όσο για τη διελκυστίνδα και το υπαρξιακό πρόβλημα που αναφέρθηκε για τα Τμήματα της θετικής κατεύθυνσης, δεν βλέπω σε τι επηρεάζει τον καθηγητικό τους χαρακτήρα. Το ποιο θα είναι το περιεχόμενο των 4 παιδαγωγικών μαθημάτων, γιατί ακριβώς τόσα είναι, δεν επηρεάζει σε τίποτα το πώς θα χειριστεί το Τμήμα τα υπόλοιπα μαθήματά του.

Τέλος, για το σχόλιο σχετικά με το ποιος θα έπρεπε να κάνει την επιμόρφωση για την τηλεκπαίδευση, αυτή ήταν επιλογή του Υπουργείου που απηύθυνε τη σχετική πρόσκληση προς τα Ανώτατα Εκπαιδευτικα Ιδρύματα της χώρας. Αλλά αυτό δεν σχετίζεται με τη θεματολογία του συγκεκριμένου άρθρου.

 
ολιγόωρα μπαλώματα
23 Νοε 2020 12:07

κάποιοι δεν είχαμε καν υπολογιστή ως φοιτητές αλλά μάθαμε πολύ γρήγορα και από μόνοι μας και ΚΥΡΙΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ με αντίξοες συνθήκες. οι ολιγόωρες επιμορφώσεις μπορούσαν να είναι καλά οργανωμένες , πολύωρες και σοβαρές και όχι ευρωβόρες για να φαίνονται απορροφήσεις . ντροπή να τα λέτε αυτά, ουσία θέλουν οι εκπαιδευτικοί και συνεχή επιμόρφωση. γιατί όχι ένα ολόκληρο εξάμηνο ή έτος εκτός εργασίας στα 10-15 χρόνια πχ; πουθενά δεν γίνονται αυτά;

 
Observator
23 Νοε 2020 12:08

Δεν υπαρχουν καθηγητικες σχολες αλλα σχολες ή τμηματα βασικων επιστημων. Και οι σχολες αυτες τουλαχιστων των θετικων επιστημων εχουν απο κοντα τα τπε κσι τις ψηφιακες δεξιοτητες. Ομως αν ο κοσμος αλλαζει γρηγορα ενω επι της ουσιας δεν αλλαζει πως ξερουμε οτι αυτο που ειναι δεξιοτητα σημερα αυριο θα εχει απαξιωθει? Για ποιο λογο οι πσνεπιστημιακες σπουδες να αναλωνονται σε δηθεν δεξιοτητες ενω αυτες δεν ειναι καταγεγραμμενες και πθοστοποιημενες? Σε μια χωρα με τοσα τμηματα μηχανικων ποιος μη μηχανικος μπορει να λυνει προβληματα και για ποιον? Ας μην αναπαραγουμε ξυλινες εκφρασεις.

 
Observator
23 Νοε 2020 12:40

Αυτο που χρειαζεται το τμημα ειναι ενα οργανωμενο προγραμμα απονομης πιστοποιητικου παιδαγωγικης και διδακτικης επαρκειας. Αρκετα ΠΠΣ εχουν τετοια προγραμματα, προσλαμβανουν προσωπικο με αντικειμενο διδακτικη επιστημων και κανουν πρακτικη ασκηση στα σχολεια. Αναμεσα στα μαθηματα μπορεις να εχεις ενα μαθημα με αντικειμενο νεες τεχνολογιες στην εκπαιδευση. Εκει βλεπεις οτι χρειαζεσαι προδιαγραφες. Δεν ειμαστε πισω. Το προβλημα ειναι οτι αυτο το πιστοποιητικο απαιτει χρονο σπουδων ενος εξαμηνου γιαυτο πολλα τμηματα δισταζουν να το ενσωματωσουν στις σπουδες τους.

 
Dario Moutso
23 Νοε 2020 15:03

@Μανόλης Γουάλλες

Κ. Γουάλλες,

Γράψατε
""Είμαι ευτυχής που, έστω και αργά, έστω και υπό αυτές τις συνθήκες, έστω και βιαστικά, οργανώνεται τώρα η κατάρτιση των εκπαιδευτικών μας στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Και θεωρώ τιμή τη συμμετοχή μου σε αυτό το έργο. ""
Ένα από τα μεγάλα προβλήματα της χώρας μας είναι ότι κάνουμε βιαστικά τις περισσότερες δουλειές, με αντίθετα αποτελέσματα από τα προσδοκώμενα.

Κατάρτιση εκπαιδευτικών.... ΕΣΠΑ; κάποιο πρόγραμμα; απ' ευθείας ανάθεση από το υπουργείο; κάτι άλλο; Θα ήταν ενδιαφέρον να μάθουμε εκτός του ότι είναι τιμή σας όπως γράφετε και την "τὴν τιμήν τοῦ τετιμημένου" (αυτό ονομάζεται κοινωνική λογοδοσία, να μάθουμε και μεις επιτέλους τι "κοστίζουμε" για να γίνουμε "ανθρωποι")

Τώρα αναφορικά με θέματα παιδαγωγικής γιατί τα ΑΕΙ και όχι η δευτεροβάθμια κλπ κλπ, ο καθένας έχει την άποψή του. Δεν θα κάνω κάποιο σχόλιο, απλά θα παραθέσω ένα απόφθεγμα

Καθηγητές τρεις κι εχάθη η πατρίς!.... (Drei Professoren, Vaterland verloren), Ότο Φον Μπίσμαρκ (1815 - 1898)

Αλλά τι μπορώ να ξέρω εγώ; ένας απλός καθηγητής τάξης είμαι.......

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ