Placeholder

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ

Ζητούν νομοθετική κατοχύρωση των ειδικοτήτων της ψυχολογίας

Δημοσίευση: 26/01/2021
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Την   ανάγκη νομοθετικής κατοχύρωσης των ειδικοτήτων της ψυχολογίας, μεταξύ των οποίων είναι και η Ψυχολογία της Υγείας (health psychology), τονίζουν 131 Πανεπιστημιακοί και επαγγελματίες  ψυχολόγοι , με επιστολή προς τον Καθηγητή   Α. Στριγγάρη , Πρόεδρο της Επιτροπής Ψυχικής Υγείας του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας.

“Στη χώρα μας, παρότι υπάρχει νομοθεσία που διέπει την άσκηση του επαγγέλματος  του ψυχολόγου (Ν. 991/1979) αλλά και την επαγγελματική δεοντολογία (ΦΕΚ 2344/ 2019), δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα νομοθετικά κατοχυρωμένες ειδικότητες (όπως είναι η κλινική ψυχολογία, η σχολική ψυχολογία, η συμβουλευτική ψυχολογία, η ψυχολογία της υγείας)σημειώνουν.   

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Αξιότιμε κύριε Στριγγάρη,

Σε συνέχεια της επιστολής των συναδέλφων, φοιτητών και αποφοίτων των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών ορισμένων ειδικοτήτων Ψυχολογίας στη χώρα μας και της ευρύτερης κινητοποίησης υπέρ της αναγνώρισης των ειδικοτήτων στον χώρο της Ψυχολογίας, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι είμαστε μια ομάδα ειδικών, μελών ΔΕΠ σε ΑΕΙ, επαγγελματιών, και αποφοίτων Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών με ειδίκευση στην Ψυχολογία της Υγείας (health psychology), οι οποίοι θα θέλαμε να σας εκθέσουμε την άποψή μας και το αίτημά μας για την αναγνώριση της ειδικότητας αυτής.

Η Ψυχολογία της Υγείας, σε πολύ γενικές γραμμές, εστιάζει στη βαθύτερη κατανόηση των ψυχολογικών παραγόντων και διεργασιών που αφορούν στη σωματική υγεία και ασθένεια, την πρόληψη προβλημάτων υγείας και την τροποποίηση συμπεριφορών υγείας, στην αλληλεπίδραση βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων, καθώς και στην ανάπτυξη προγραμμάτων παρέμβασης για τη βελτίωση της υγείας των ασθενών και της προσαρμογής στην ασθένεια (www.ehps.net, https://www.apa.org/about/division/div38). Αποτελεί μια εξαιρετικά δυναμική ειδικότητα της Ψυχολογίας, σε χώρες όπως η Μεγ. Βρετανία, η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες και οι Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία απαιτεί συστηματική εκπαίδευση σε μεταπτυχιακό (ή και διδακτορικό) επίπεδο, επαρκή κλινική εμπειρία και ένα μεγάλο εύρος ειδικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων (https://www.apa.org/about/division/div38, https://www.bps.org.uk/member-microsites/division-health-psychology).

Η θεσμοθέτηση ειδικοτήτων στην Ψυχολογία, γενικά, αποτελεί αδήριτη ανάγκη. Στο παρελθόν, στην χώρα μας, έχουν γίνει πολλές προσπάθειες να κατοχυρωθούν ειδικότητες στην Ψυχολογία. Δυστυχώς, οι προσπάθειες αυτές απέβησαν άκαρπες, παρά την ισχυρή επιστημονική τους βάση.

Μερικοί από τους λόγους που επιβάλλουν τη θεσμοθέτηση αυτή είναι οι παρακάτω:

1.    Η παροχή ειδικών υπηρεσιών εφαρμοσμένης Ψυχολογίας (τόσο όσον αφορά στην Ψυχολογία της Υγείας, όσο και τις λοιπές ειδικότητες) από επαγγελματίες που έχουν εξειδικευτεί σε αυτήν, ώστε να εξασφαλίζεται η ποιοτική και δεοντολογική άσκηση του επαγγέλματος, προς όφελος των ληπτών.

2.    Η Ελλάδα αποτελεί μια από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχει κατοχυρωμένες τις ειδικότητες στην επιστήμη της Ψυχολογίας, παρά τις υψηλές προδιαγραφές των προσφερόμενων πανεπιστημιακών Προγραμμάτων Σπουδών.

3.    Στη χώρα μας, δεν υφίσταται αρμόδιο δημόσιο όργανο (πχ. επιμελητήριο, Ν.Π.Δ.Δ.) που να διασφαλίζει τις αρμοδιότητες, τα καθήκοντα και τα προσόντα, ελέγχοντας τη δεοντολογική άσκηση του επαγγέλματος από τους ψυχολόγους των διαφόρων ειδικοτήτων.

Επιπρόσθετα, σε ό,τι αφορά ειδικά στην ειδικότητα της Ψυχολογίας της Υγείας, η θεσμοθέτησή της επιβάλλεται και για τους εξής επιπλέον λόγους:

1.    Το εφαρμοσμένο, αλλά και το ερευνητικό έργο των Ψυχολόγων Υγείας αφορά πρωτίστως σε χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες (π.χ., νεοπλασίες, αυτοόανοσα νοσήματα, μακροχρόνια αποκατάσταση μετά από σοβαρά προβλήματα υγείας ή τραυματισμούς κλπ.) και τις περισσότερες φορές εξασκείται σε δομές υγείας (π.χ., ογκολογικές κλινικές, γενικά και ειδικά μη ψυχιατρικά νοσοκομεία, όπως νοσοκομεία νοσημάτων θώρακος, γυναικολογικά- μαιευτικά νοσοκομεία, νοσοκομεία δερματικών παθήσεων, παιδιατρικά νοσοκομεία, καρδιοχειρουργικά κέντρα, διεπιστημονικές ομάδες ανακουφιστικής φροντίδας κ.ά.). Μεγάλος αριθμός ψυχολόγων στη χώρα μας, ήδη εργάζεται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σε μη ψυχιατρικά νοσοκομεία της Αττικής. Επίσης ψυχολόγοι εργάζονται σε πολλά νοσοκομεία του ΕΣΥ στην περιφέρεια της χώρας, καθώς και σε Στρατιωτικά Νοσοκομεία και σε φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η παροχή υπηρεσιών από αυτούς τους ψυχολόγους σε πληθυσμούς χρόνιων ασθενών, αλλά και στους εργαζόμενους επαγγελματίες υγείας απαιτεί εξειδίκευση, λόγω της ευαλωτότητας των πληθυσμών αυτών. Οι ψυχολόγοι που αναλαμβάνουν τέτοιες ευθύνες ψυχολογικής υποστήριξης των ασθενών και του οικογενειακού περιβάλλοντός τους, αλλά και του προσωπικού των νοσοκομείων  θα πρέπει να διαθέτουν την κατάλληλη άδεια άσκησης της ειδικότητας.

2.    Το εφαρμοσμένο έργο των Ψυχολόγων Υγείας επεκτείνεται σε ζητήματα πρόληψης των ασθενειών και τροποποίησης της συμπεριφοράς, ειδικά σε ό,τι αφορά σε ζητήματα υγείας. Για παράδειγμα, είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος των ψυχολόγων υγείας σε προγράμματα πρόληψης (π.χ. πρόληψη καρκίνου του μαστού μέσω εφαρμογής της μαστογραφίας, πρόληψη του μελανώματος μέσω λήψης κατάλληλων μέτρων προφύλαξης, πρόληψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας μέσω εφαρμογής του Pap τεστ και του εμβολίου για τον ιό HPV, κ.ά). Η ενεργός και επιτυχής συμμετοχή Ψυχολόγων Υγείας στις προσπάθειες διαχείρισης της τρέχουσας πανδημίας COVID-19 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί ένα άλλο σημαντικό παράδειγμα. Στη χώρα μας, η μη αναγνώριση ειδικοτήτων έχει συχνά ως παρενέργεια να ακούγονται ερμηνείες και «οδηγίες» γύρω από τις προληπτικές συμπεριφορές υγείας (π.χ., συστηματική χρήση της μάσκας, τήρηση αποστάσεων, εμβολιασμός) που δεν εδράζονται σε σύγχρονες επιστημονικές θεωρίες και εμπειρικά δεδομένα της Ψυχολογίας της Υγείας (ενώ, αρκετές φορές, μπορούν να χαρακτηριστούν ως ακόμα και παραπλανητικές).

3.    Η έλλειψη αναγνώρισης της ειδικότητας στερεί από τους ψυχολόγους υγείας ευκαιρίες ανάπτυξης σε νέες θέσεις στο ΕΣΥ και προγράμματα εξειδίκευσης, όπως και σημαντικές ερευνητικές ευκαιρίες. Διεθνώς, όμως, η Ψυχολογία της Υγείας αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κλάδους της εφαρμοσμένης Ψυχολογίας, ενώ η παροχή ανάλογων υπηρεσιών σε αναπτυγμένα συστήματα υγείας είναι πλέον επιβεβλημένη.

Η θεσμοθέτηση των ειδικοτήτων ψυχολογίας, η οποία θα είναι εποπτευόμενη από κρατικούς φορείς, εγγυάται την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και τη διασφάλιση του κύρους της Ψυχολογίας ως επιστήμης.

Επιπροσθέτως, προτείνουμε και εμείς να κληθούν προς γνωμοδότηση στις διαβουλεύσεις του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.) και του Υπουργείου Υγείας σχετικά με το ζήτημα της θεσμικής κατοχύρωσης της Ψυχολογίας της Υγείας ως ειδικότητα της Ψυχολογίας (όπως και των λοιπών ειδικοτήτων) οι κάτωθι επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς της επιστήμης της Ψυχολογίας στην Ελλάδα:

●    Tα Τμήματα Ψυχολογίας της ημεδαπής (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας).

●    Εκπρόσωποι της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας (ΕΛ.Ψ.Ε.) και της Ψυχολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος (Ψ.Ε.Β.Ε.) ως οι επιστημονικοί φορείς της Ψυχολογίας και κατεξοχήν φορείς εκπροσώπησης των ακαδημαϊκών ψυχολόγων στην Ελλάδα.

●    Εκπρόσωποι των επαγγελματικών συλλόγων των ψυχολόγων στην Ελλάδα.

Κατόπιν των ανωτέρω, αιτούμαστε την επανέναρξη και ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων από τους αρμόδιους θεσμούς για τη θεσμοθέτηση της ειδικότητας του Ψυχολόγου της Υγείας και των λοιπών εφαρμοσμένων κλάδων στην Ψυχολογία, συνθήκη που αποτελεί επιτακτική επιστημονική και επαγγελματική ανάγκη, καθώς και αναγκαιότητα για τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση και ευελπιστούμε στη θετική ανταπόκρισή σας στο αίτημά μας.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.