Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Η αβάσταχτη προχειρότητα του Εσωτερικού Κανονισμού

Το ΥΠΑΙΘ δεν ήταν ποτέ γνωστό για την οργανωτική του δεινότητα. Διαχρονικά, πολλά από τα σχέδιά του ξεκινάνε με μεγαλόστομες ανακοινώσεις αλλά, χωρίς ουσιαστική υποστήριξη και εποπτεία
Δημοσίευση: 15/03/2021
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

ΚΛΩΤΣΟΤΥΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Εκπαιδευτικός ΠΕ70

Εσωτερικοί κανονισμοί στα σχολεία θα έπρεπε να υπήρχαν εδώ και χρόνια. Όχι ως μετέωρες νομικά πρωτοβουλίες σχολείων, όπως γινόταν μέχρι σήμερα, αλλά με πλήρη θεσμική και διοικητική θωράκιση. Την ανάγκη για την νομοθετική κάλυψή τους, άλλωστε, έχει επισημάνει ο Συνήγορος του Παιδιού (στο εξής Σ.τ.Π.) ήδη από το 2009, καταθέτοντας και συγκεκριμένες προτάσεις/ οδηγίες*. Εκ μέρους του ΥΠΑΙΘ, η πρώτη ουσιαστική παρότρυνση για τη σύνταξη εσωτερικού κανονισμού έγινε στις αρχές της δεκαετίας του 2010, όταν προτάθηκε ως μία από τις δράσεις που θα μπορούσε να πραγματοποιήσει ένα σχολείο στο πλαίσιο τής τότε διαδικασίας αυτοαξιολόγησης. Το νομοθετικό κενό όμως παρέμεινε και το 2015 ο Σ.τ.Π. επανέρχεται, υπενθυμίζοντας την ανάγκη και εμπλουτίζοντας τον “διάλογο” με επιπλέον προτάσεις**.

Θα περίμενε λοιπόν κανείς, το ΥΠΑΙΘ, αξιοποιώντας και τις προτάσεις του Σ.τ.Π., να προχωρήσει, έστω και καθυστερημένα, σε μια τουλάχιστον λειτουργική νομοθετική ρύθμιση. Τα πράγματα όμως δείχνουν διαφορετικά. Το ΦΕΚ 491/τ.Β΄/2021 είναι πολύ κατώτερο των περιστάσεων:

•    Είναι κάτι μεταξύ γενικού πλαισίου και παραδείγματος κανονισμού χωρίς σαφή διαχωρισμό αυτών των δύο διαστάσεών του.

•    Αναφέρει επιγραμματικά τους συμμετέχοντες  στη σύνταξη του κανονισμού (Σύλλογος Διδασκόντων, Σύλλογος Γονέων, Δήμος) αλλά δεν καθορίζει σαφή όρια δικαιοδοσίας και διαδικασίες, αν και το είχε απαιτήσει ο Σ.τ.Π.

•    Αναφέρει κεντρικούς άξονες περιεχομένου χωρίς να αποσαφηνίζει αν είναι αποκλειστικοί. Επιπλέον ο άξονας 2 (Συμπεριφορά μαθητών/τριών - Παιδαγωγικός έλεγχος) αλληλοκαλύπτεται από τον άξονα 3 (Πρόληψη φαινομένων Βίας και Σχολικού εκφοβισμού).

•    Είναι προχειρογραμμένο, με διάσπαρτα συντακτικά λάθη, λεκτικές ακροβασίες και ασάφειες. Ενδεικτικά: “Το Σχολείο πρέπει να βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με την οικογένεια του μαθητή/της μαθήτριας, με τον Σύλλογο Γονέων/Κηδεμόνων και Φορέων, των οποίων  όμως ο ρόλος πρέπει να είναι διακριτός”, και λίγο παρακάτω: “Καθαροί και συντηρημένοι χώροι αιθουσών, εργαστηρίων, του αύλειου χώρου, της σχολικής περιουσίας, κ.λπ. διαμορφώνουν τον περιβάλλοντα χώρο μέσα στον οποίο είναι δυνατόν να καλλιεργηθεί η ψυχή του παιδιού.”

•    Διακατέχεται από την τάση να εστιάζει στις υποχρεώσεις όλων των άλλων εκτός των εκπαιδευτικών. Αυτό είναι μη δημοκρατικό/ ισορροπημένο και έρχεται σε αντίθεση με τις οδηγίες του Σ.τ.Π.

•    Η πρακτική της “απομόνωσης” του αργοπορημένου μαθητή, που εμμέσως πλην σαφώς προτείνει, αλλά και κάποιες λεκτικές επιλογές του (“παραπτώματα”, “παραβατική συμπεριφορά”) δε συνάδουν με την παιδαγωγική διάσταση της σχολικής καθημερινότητας.   

•    Εμπεριέχει ένα μη ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, αφού εκκινώντας από τον Μάρτιο, αναμένεται η σύνταξη του κανονισμού, η συζήτησή από τη σχολική κοινότητα και η έγκρισή του από τον/την Συντονιστή/τρια και τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Ιουνίου. Και όλα αυτά εν μέσω πανδημίας. Αν δεν θέλουμε κάτι διεκπεραιωτικό, αυτός ο χρόνος δεν αρκεί.

Τα παραπάνω δείχνουν μια προχειρότητα που αδικεί και τελικά μπορεί να υπονομεύσει τον -κατ’ αρχήν θετικό- στόχο της νομοθετικής ρύθμισης. Ο εσωτερικός κανονισμός θα μπορούσε να γίνει ευκαιρία για έναν ευρύ διάλογο εντός της σχολικής κοινότητας, με στόχο τη συνεχή βελτίωση των πρακτικών του σχολείου σε κάθε τομέα της δραστηριότητάς του. Σε έναν τέτοιο διάλογο θα μπορούσαν να συζητηθούν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις όλων (εκπαιδευτικών, μαθητών, γονέων), να καταγραφούν πολιτικές (κείμενα αρχών) αλλά και διαδικασίες (πρωτόκολλα ενεργειών) και να τεθούν οι βάσεις για ένα δημοκρατικό σχολείο που μαθαίνει και εξελίσσεται. Για να γίνει όμως ο κανονισμός αποτελεσματικό εργαλείο προόδου απαιτείται:

•    Σαφές πλαίσιο που καθορίζει επακριβώς τους στόχους, τις διαδικασίες και τα όρια κάθε εμπλεκόμενου,

•    Ισχυρή υποστήριξη με επιμόρφωση και κείμενα αναφοράς για διάφορα θέματα: διαχείριση κρίσεων, διαχείριση προβλημάτων συμπεριφοράς, σχολική βία και εκφοβισμός, ασφάλεια στο διαδίκτυο, σχέσεις σχολείου-γονέων, δημοκρατική και εξωστρεφής λειτουργία σχολείου, κ.ά.

•    Θεσμοθετημένες συνεργασίες μεταξύ σχολείων της ίδιας περιοχής ώστε να ανταλλάσσονται καλές πρακτικές και να αποφεύγονται έντονες τοπικές διαφοροποιήσεις.

•    Ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα τουλάχιστον ενός έτους προετοιμασίας και δοκιμαστικής εφαρμογής.

Το ΥΠΑΙΘ δεν ήταν ποτέ γνωστό για την οργανωτική του δεινότητα. Διαχρονικά, πολλά από τα σχέδιά του ξεκινάνε με μεγαλόστομες ανακοινώσεις αλλά, χωρίς ουσιαστική υποστήριξη και εποπτεία, δεν μετεξελίσσονται σε ποιοτικές εκπαιδευτικές πρακτικές (π.χ. μέθοδος πρότζεκτ, ευέλικτη ζώνη, ολοήμερο σχολείο, κ.ά.). Δυστυχώς, το τρέχον σχέδιο για σύνταξη εσωτερικών κανονισμών στα σχολεία δε φαίνεται να διαφέρει, αφού προωθείται βιαστικά και πρόχειρα. Θα ακούγεται ως μεγαλεπήβολη καινοτομία αλλά θα καταλήξει μια ανούσια διεκπεραιωτική γραφειοκρατική διαδικασία και θα ενισχύσει την κουλτούρα προχειρότητας που εμφανίζεται συχνά στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα. Αν υπάρξει επιμονή στο υπάρχον πλαίσιο και χρονοδιάγραμμα, τότε η οραματική προοπτική θα εκμηδενιστεί και άλλη μια χαμένη ευκαιρία θα προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες.

Παραπομπές
* Αρ.Πρωτ. 266/20.10.09/Συνήγορος του Παιδιού
** Αρ.Πρωτ.Φ.1500.2/18435/2015/Συνήγορος του Παιδιού

Σχόλια (10)

 
παραβατική συμπεριφορά
17 Μαρ 2021 16:36

Μια μόνο νομοθετικά είναι η έσχατη πειθαρχική ποινή στα Δημοτικά ''η αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος'' και αυτό βέβαια αν θέλει ο γονιός. Αν δεν θέλει πρέπει να υφίσταται ένα ολόκληρο σχολείο τους 2-3 που χαλάνε όλο το κλίμα του σχολείου. Αντί η ΔΟΕ να ζητήσει να αλλάξει το Π.Δ. και να απαλειφθεί η σύμφωνη γνώμη του γονέα εφόσον δεν είναι ειδικός σε θέματα παραβατικής συμπεριφοράς και συνήθως βλέπουμε ότι δεν υπάρχει βελτίωση της συμπεριφοράς του παιδιού του πάρα τα όσα παιδαγωγικά μέσα κι αν έχει χρησιμοποιήσει το σχολείο, έρχεται να ζητήσει να μην υπάρχουν πειθαρχικά θέματα ούτε στον κανονισμό λειτουργίας.
Μετά αναρωτιόμαστε γιατί είμαστε σε αυτό το χάλι σαν κοινωνία. Όταν από το Δημοτικό μαθαίνεις ότι κάνεις ότι γουστάρεις χωρίς να τιμωρείσαι! Εκτός αν συναινέσει και ο γονιός σου! Στη Δευτεροβάθμια έχουμε ελαχιστοποιήσει τις αποβολές γιατί δημιουργούν ψυχολογικά προβλήματα στους μαθητές! Και έτσι φτιάχνουμε τους πολίτες που μαθαίνουν ότι οι παραβάτες δεν τιμωρούνται ΠΟΤΕ!

 
Νίκος
16 Μαρ 2021 16:56

Ο αρθρογράφος κάνει μια σειρά επισημάνσεων και εμείς από κάτω ξεκινάμε ότι τα γραφόμενα δεν ευσταθούν (ας μας σημειώσει τότε ο "της απίστευτης ελαφρότητας" το τι ισχύει) ή το πώς θα χαρακτηρίσουμε την "παραβατική" συμπεριφορά, αγνοώντας όλον τον υπόλοιπο προβληματισμό που θέτει το δημοσίευμα και αφορά όχι μόνο στο περιεχόμενο αλλά και στις διαδικασίες. Δηλαδή, τελικά αυτοί που είναι όλη τη μέρα εφ' όπλου λόγχη δίπλα στο πληκτρολόγιό τους, κάτι θα βρουν να σχολιάσουν, λες και αλλιώς η μέρα τους θα πάει χαμένη. Αλλά τέτοιοι είμαστε...

 
Πρακτικολόγος?
16 Μαρ 2021 12:15

@Φ. Κώστας
"Θεωρητικολόγος" ο Συνήγορος του Παιδιού (δηλ. ο Συνήγορος του Πολίτη για παιδιά-ανήλικους)???
Και ο πρακτικολόγος ποιός είναι τότε? Ο Κατήγορος του Παιδιού μήπως?
Εάν εσείς έχετε.... πρακτικολογικές προτάσεις-απόψεις-θεωρίες, γιατί δεν τις διατυπώνετε επίσης στο φιλόξενο esos, όπως και το παρόν άρθρο? Με ενδιαφέρον θα τις διαβάσουμε.

 
Φ. Κώστας
16 Μαρ 2021 11:46

Εχουμε βαρεθεί όλους τους θεωρητικολογους παιδαγωγούς εδώ μεσα.

 
Γάτος
16 Μαρ 2021 07:57

Στη θεωρία όλα καλά. Η εφαρμογή θα χει πρόβλημα.

 
@Γάτος
16 Μαρ 2021 01:38

Όλες οι ερωτήσεις και οι προβληματισμοί σου, απαντώνται από τις προτάσεις/οδηγίες του Συνηγόρου του Παιδιού (και στις οποίες παραπέμπει ο αρθρογράφος στο τέλος του δημοσιεύματος). Αρκεί να τις διαβάσεις.
Φυσικά και ΔΕΝ θα σου πω, σε ποια παράγραφο και ποια γραμμή.... αφού είσαι και γάτος και ξέρεις και καλά ελληνικά.

 
@ Με πέταλα
15 Μαρ 2021 23:03

Για γίνε πιο σαφής. Νομίζω ξέρω καλά ελληνικά.

 
Με πέταλα?
15 Μαρ 2021 22:00

@Γάτος
Τις παραπομπές τις διαβάσατε? Εκτός κι εάν εσείς είστε, ποιο ειδικός....
* Αρ.Πρωτ. 266/20.10.09/Συνήγορος του Παιδιού
** Αρ.Πρωτ.Φ.1500.2/18435/2015/Συνήγορος του Παιδιού

 
Γάτος
15 Μαρ 2021 21:24

Την "παραβατική συμπεριφορά" πώς αλλιώς θα την πεις ; Άσε το άλλο με το "δημοκρατικό σχολείο" που ο καθένας μπορεί να το ερμηνεύσει όπως θέλει. Το μεγαλύτερο αγκάθι είναι η συμμετοχή των γονέων, διότι δεν έχουν την επιστημονική γνώση και επάρκεια για ένα τέτοιο ζήτημα. Αυτό πρέπει να οριοθετηθεί.

 
Η απίστευτη ελαφρότητα ....
15 Μαρ 2021 20:32

Αυτά ελάτε να τα πείτε σε Γενικά ή Επαγγελματικά Λύκεια για να διαπιστώσετε άμεσα ότι δεν ευσταθούν!

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.