Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Η «σισύφεια» πορεία της «αξιολόγησης» στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. (Εν αναμονή του Πολυνομοσχεδίου για την εκπαίδευση )

Δημοσίευση: 19/06/2021
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Του Δρ  Σκρέτα Δ. , ΣΕΕΠΕ70

Η λέξη αξιολόγηση (evaluation) στα Λατινικά σήμαινε αρχικά την ενδυνάμωση.  Σύμφωνα  με  το  λεξικό  «αξιολογώ»  σημαίνει  προσδιορίζω  την  αξία  προσώπου, αντικειμένου, επίδοσης, σχέσεως μεθόδου, τεχνικής με συγκεκριμένα κριτήρια (Μπαμπινιώτης, 1998). Άρα εκφέρω λόγο για την αξία κάποιου..  Αξιολόγηση, λοιπόν, είναι ο προσδιορισμός της αξίας κάποιου προσώπου-πράγματος ή η κατάταξη τους σύμφωνα με την αξία τους. Μήπως πρέπει να έλθουν άπαντες ,Πολιτική  Ηγεσία, Πολιτικά Κόμματα ,  Εκπαιδευτικοί και όλοι οι αρμόδιοι φορείς ,με πιο ξεκάθαρο τρόπο,  στην εννοιολογική θέση των Λατινικών? Άρα αξιολόγηση είναι μια διαυγής, έλλογη, ενδελεχής διαδικασία εκτίμησης ενός αντικειμένου, ενός προσώπου, μιας  απόδοσης,  μιας  συμπεριφοράς.

«Εκ των ων ουκ άνευ….»

Επειδή η ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα  εκφράζει από το 1982  ισχυρές ενστάσεις για την αξιολόγηση γενικότερα, δικαίως ή αδίκως , είναι απαραίτητη η  θέσπιση  κριτηρίων  , στόχων  με  βάση  των  οποίων  θα  πραγματοποιηθεί  και  θα  γίνει  δεκτή  η εκτίμηση  των  αξιολογούμενων  μεγεθών.  Έτσι,  λοιπόν,  για  κάθε  αξιολόγηση  απαιτείται  ο προσδιορισμός του υποκειμένου, του αντικειμένου και του στόχου (Ηλιού, 1993). Με άλλα λόγια θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο το ποιος αξιολογεί, τι ή ποιος αξιολογείται, πώς και γιατί αξιολογείται.  Στην Ελλάδα από το 1982, οπότε και καταργήθηκε ο θεσμός του Επιθεωρητή, μέχρι και σήμερα επικρατεί απουσία αξιολόγησης, παρόλο που κατά διαστήματα είχαν  ψηφιστεί Νόμοι οι οποίοι όμως  παρέμειναν  ανενεργοί ή εφαρμόσθηκαν  μερικώς. Η εφαρμογή ενός συστήματος εκπαιδευτικής αξιολόγησης αποτελεί ακόμα και στις μέρες μας αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Όσον αναφορά την εννοιολόγηση του όρου αξιολόγηση στην εκπαίδευση (εκπαιδευτική αξιολόγηση) η μελέτη της βιβλιογραφίας οδήγησε στη διαπίστωση ότι δεν υπάρχει ομοφωνία για την έννοια αυτή. Αν και οι στόχοι και το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής αξιολόγησης δεν είναι εύκολο να οριστούν με ενιαίο τρόπο και παρότι στην διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία εντοπίζουμε μεγάλη  ποικιλία  ορισμών (Δημητρόπουλος,  2002 ,  Hopkins,  1989 , Κασσωτάκης,  1981 , Κουτούζης  &  Χατζηευστρατίου,  1999  ,  Murphy  & Torrance,    1987   Norris,    1990, Παπακωνσταντίνου,  1993, Πασιαρδής,  1996 ,   Simons,   1987, Σολομών,  1999 ,  εντούτοις υπάρχει  μια  τάση  συμφωνίας  μεταξύ  αναλυτών  και  υπευθύνων  εκπαιδευτικής  πολιτικής σχετικά με τις λειτουργίες αξιολόγησης της εκπαίδευσης (Αθανασούλα-Ρέππα,2007). Μερικές  από  τις  προσεγγίσεις  που  έγιναν  για  την  εκπαιδευτική  αξιολόγηση χρησιμοποιούνται εδώ και μισό, περίπου, αιώνα. Αναφέρουμε αρχικά τον ορισμό του Tyler, που μάλλον ήταν ο πρώτος ο οποίος διατύπωσε την άποψη του για τη  αξιολόγηση στην εκπαίδευση, σύμφωνα με την οποία είναι «η μέθοδος του καθορισμού του βαθμού, στον οποίο τα αντικείμενα της εκπαίδευσης  αναγνωρίζονται (εντοπίζονται, συνειδητοποιούνται) σαφώς» (Tyler, 1950 σελ.69). Από  την  ανασκόπηση  της  ελληνικής  βιβλιογραφίας  για  την  εννοιολόγηση  της εκπαιδευτικής αξιολόγησης, ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι προσεγγίσεις των Μ. Κασσωτάκη, Ε. Δημητρόπουλου και Β. Κουλαϊδή. Κατά  τον Κασσωτάκη  (1995), ο οποίος  πρωτοστάτησε  στο να  τεθεί  η  αξιολόγηση  σε επιστημονική  βάση  στον  Ελλαδικό  χώρο,  ο  όρος  εκπαιδευτική  αξιολόγηση  είναι  γενικός, περιεκτικός  και  χρησιμοποιείται  συνήθως,  για  να  δηλώσει  τη  διαδικασία  ελέγχου  της καταλληλότητας,  λειτουργικότητας  ή  αποτελεσματικότητας  όλων  των  παραγόντων  της εκπαιδευτικής  διαδικασίας, των  προϊόντων  της  και  των  διασυνδέσεων  του  εκπαιδευτικού συστήματος με το ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό σύστημα. Επίσης  παρόμοιες  απόψεις  εκφράζουν  κατά  την  εννοιολόγηση  του  όρου  οι  Ε. Δημητρόπουλος και Β. Κουλαϊδής.  Ο Δημητρόπουλος (2002) ορίζει την αξιολόγηση στην εκπαίδευση  ως  τη  συστηματική  και  οργανωμένη  διαδικασία .   Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μαυρογιώργος (2003, σ. 26), για την αξιολόγηση : «περιφέρεται ως απειλή και ως φάντασμα». Στο διάστημα αυτό ψηφίστηκαν τρεις νόμοι, προτάθηκαν πάνω από 10 σχέδια Π.Δ.

Η πιο οργανωμένη  διαδικασία στο παρελθόν ,   έγινε πριν  δέκα έτη . Ήταν η «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ( ΑΕΕ ) της Σχολικής Μονάδας – Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης».
Διάρκεια έργου: Από 08-06-2010 μέχρι 31-12-2012. Το πιλοτικό - ερευνητικό έργο «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Η διαδικασία Αυτοαξιολόγησης» αποτελούσε  βασική προτεραιότητα των πολιτικών του ΥΠΑΙΘΠΑ προς την κατεύθυνση του «Νέου Σχολείου» και εντάχθηκε στις δράσεις του ΕΣΠΑ από τον Ιούνιο του 2010 («Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 – Οριζόντια Πράξη» με MIS295381).

Προσωπικά, ως Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ70,  έλαβα μέρος, πιλοτικά,  στην εν λόγω διαδικασία με συμμετοχή τεσσάρων Δημοτικών Σχολείων της εκπαιδευτικής μου περιφέρειας.

Έχοντας αρκετή εμπειρία στην εκπαίδευση, από τις θέσεις:  Υποδιευθυντή , Διευθυντή Δημοτικού Σχολείου , Σχολικού Συμβούλου και ΣΕΕ, ΠΕ70 , διέγνωσα πως ο εκπαιδευτικός κόσμος όταν αντιληφθεί το ενδιαφέρον του στελέχους εκπαίδευσης, συναινεί και ανταποκρίνεται στα «παιδαγωγικά κελεύσματά» του. Επίσης είναι σημαντικό το στέλεχος εκπαίδευσης να έχει μεγάλη καρδιά….και καθόλου εξουσιαστική διάθεση. Πράγματι  στη διαδικασία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης όλοι οι εκπαιδευτικοί χωρίς δεύτερη κουβέντα, ρίχτηκαν…..στον αγώνα, χωρίς να έχουν οι περισσότεροι  καμία προγενέστερη επιμόρφωση, γεγονός που πολλές φορές τόνισε η Πολιτική Ηγεσία του ΥΠΑΙΘ  μαζί με τις ευχαριστίες της στην εκπαιδευτική κοινότητα. Πιστεύω , πως ….αν κάποιος  παράγοντας του ΥΠΑΙΘ έθετε εκ των προτέρων ψήγματα …..κάποιων προαπαιτούμενων , με καλή διάθεση φυσικά, σε αυτή τη διαδικασία  δεν θα είχαμε αυτή την επιτυχία των εκπαιδευτικών.

Η προσπάθεια του ΥΠΑΙΘ  περί του θέματος της αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας , που ήδη ξεκίνησε με  λίγη συμμετοχή των εκπαιδευτικών, μας προβλημάτισε  όλους μας… Πρέπει να συνεχιστεί ο διάλογος, για να πεισθεί η εκπαιδευτική κοινότητα και αν χρειαστεί να γίνουν βελτιώσεις, τροποποιήσεις . Είναι δύσκολη υπόθεση, όταν για 40 έτη στην πατρίδα μας δεν υπάρχει η σχετική κουλτούρα αξιολόγησης. Οι ισχυρισμοί  κάποιων ,ευτυχώς λίγων,  ιδίως, στα ΜΜΕ περί «τεμπέληδων εκπαιδευτικών» ρίχνει νερό στο μύλο….της τυφλής σύγκρουσης εκπαιδευτικών και ΥΠΑΙΘ, πέραν του ότι είναι ένα μεγάλο ψέμα!! Χρειάζεται διάλογος και  χρόνος για ενημέρωση. Άκουσα με ικανοποίηση την Υπουργό ΠΑΙ.Θ. , κα Κεραμέως , πως το Φθινόπωρο του 2021 , θα αρχίσει καμπάνια τοπικής ενημέρωσης για το θέμα της εκπαιδευτικής επικαιρότητας.
Φυσικά χρειάζεται να ξεκινήσει η αξιολόγηση και σε  σε άλλους βασικούς τομείς της εκπαιδευτικής διαδικασίας πχ Προγράμματα Σπουδών , Σύγχρονες Μέθοδοι Διδασκαλίας , Βιβλία κλπ.

Εναλλακτικά θα πρότεινα για την αποφυγή εντάσεων , ως ΣΕΕΠΕ70,  λόγω της άρνησης για συμμετοχή στη διαδικασία αυτοαξιολόγησης των σχολικών  μονάδων ,   φυσικά μέσα στα πλαίσια της ισχύουσας υπηρεσιακής νομοθεσίας, οι σχολικές μονάδες να προτείνουν τις δικιές  τους  παιδαγωγικές προτάσεις… για την αυτοαξιολόγηση  κλπ. Στα προτεινόμενα του ΙΕΠ , σχετικά με τις «Λειτουργίες και τους Θεματικούς Άξονες», που είναι πολύ σημαντικά , νομίζω, πως θα μπορούσε να υπάρχει η δυνατότητα να ασχοληθούν οι εκπαιδευτικοί και για άλλους Θεματικούς Άξονες που τους προβληματίσουν στην παιδαγωγική καθημερινότητα.

Κακά τα ψέματα…το θέμα της αξιολόγησης ήταν το « παιδαγωγικό γεφύρι» της Άρτας.

Το «Δεν αξιολογώ, δεν αξιολογούμαι…» και η προηγούμενη Πολιτική Ηγεσία του ΥΠΑΙΘ δεν το υιοθέτησε, άσχετα με το τι έλεγε όταν ήταν στην Αντιπολίτευση , ειδικά στο θέμα της αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας. Είναι γεγονός πως η πλήρης άρνηση σε οποιαδήποτε πρόταση του ΥΠΑΙΘ , δεν προάγει το «εκπαιδευτικό γίγνεσθαι» . Κάποτε Εκπαιδευτικοί και Πολιτική Ηγεσία πρέπει να συναντηθούν για το καλό πρωτίστως των μαθητών/τριών.  Φυσικά τα προβλήματα στο χώρο της Εκπαίδευσης υπάρχουν από το παρελθόν και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς με πνεύμα συνεργασίας και κατανόησης να προσπαθήσουν να τα λύσουν .

Σημειώνεται πως η UNESKO έχει αποφανθεί …. πως μια Διδακτική Ώρα ενός εκπαιδευτικού είναι τέσσερις ώρες Γραφείου. Άρα το έργο των εκπαιδευτικών είναι «Λειτούργημα» και αναμένουμε από την Ελληνική Πολιτεία να δει θετικά και τις αμοιβές των εκπαιδευτικών, που πάντοτε και την εποχή των παχιών αγελάδων….ήταν στη θέση: 23 σε σύνολο 25.

Αντί επιλόγου  

«Να είσαι αυστηρός με τον εαυτό σου και ευγενικός όταν κρίνεις τους άλλους, και δεν θα έχεις εχθρούς.»  Κινέζικη παροιμία

«Η αποστολή του σύγχρονου εκπαιδευτικού δεν είναι να εκχερσώνει ζούγκλες, αλλά να αρδεύει ερήμους.» C.S. Lewis, 1898-1963, Ιρλανδός συγγραφέας.

Σχόλια (6)

 
Γιώργος Κ.
22 Ιουν 2021 19:54

Η αξιολόγηση είναι πάντα υποκειμενική. Στο δημόσιο φοβάμαι ότι θα υπάρξουν και κομματικά κριτήρια...

 
'Ερεβος
21 Ιουν 2021 01:32

1. "Σημειώνεται πως η UNESKO έχει αποφανθεί …. πως μια Διδακτική Ώρα ενός εκπαιδευτικού είναι τέσσερις ώρες Γραφείου" Πού ακριβώς αναφέρεται αυτό από την UNESKO (sic);
2. Παραπομπές χωρίς Βιβλιογραφικές Αναφορές;;; Πρωτότυπο.
3. «Να είσαι αυστηρός με τον εαυτό σου και ευγενικός όταν κρίνεις τους άλλους, και δεν θα έχεις εχθρούς.» Σκοπός της αξιολόγησης είναι να μην έχουμε εχθρούς;;;

 
ΠΑΠΑΣ
20 Ιουν 2021 13:55

Οι θεωρητικές προσεγγίσεις ....πάντα έχουν ενδιαφέρον.
Στη πράξη .....δυσκολεύουν τα πράγματα.
Σχόλιο πρώτο:
Κανένας δεν πρέπει να ξεχνάει τους λόγους κατάργησης της ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ πρίν σαράντα χρόνια και γιατί δεν επανήλθε.
Σχόλιο Δεύτερο:
Αξιολόγηση από όλο το δημόσιο μόνο στην εκπαίδευση;
Σχόλιο τρίτο:
Οι αμοιβές των εκπαιδευτικών είναι περίπου 15.000 το χρόνο.
Χωρίς ιδιαίτερο λόγο άλλοι δ.υπάλληλοι αμείβονται με 25.000 , 30.000 , 35.000 με διάφορα νομικά τερτίπια.
Η αδικία αυτή θα αλλάξει με την αξιολόγηση;
Σχόλιο τέταρτο:
Θέλουμε αξιολόγηση για τη βελτίωση ....Η τη χειραγώγηση....τον έλεγχο και τον κομματικό εναγκαλισμό;
Είδωμεν.....

 
Εκπαιδευτικός
19 Ιουν 2021 22:42

Σωστά τα επισημαίνει ο συνάδελφος!

 
Σωτήρης
19 Ιουν 2021 19:35

Μπορεί για την εκπαίδευση η αξιολόγηση να έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. Στο management όμως που όλοι μάχονται και σπιλώνουν με κάθε τρόπο η αξιολόγηση συνδέεται με τη βελτίωση , την αναβάθμιση και την ανάπτυξη των στόχων και των θέσεων ενός φορέα ή μιας ομάδας ανθρώπων (Κορρές 2015) . Λυπάμαι που τόσα χρόνια βλέπουμε ανθρώπους που μάχονται την αξιολόγηση και λοιδορούν τους managers να αξιολογούν άτυπα τους συναδέλφους τους και τυπικά τους μαθητές τους με τον πιο αυστηρό τρόπο και να δικαιολογούν τους εαυτούς τους. Ένας σύγχρονος manager που έχει όντως γνώσεις πάνω στο αντικείμενο δεν θα το έκανε ποτέ αυτό. Θα ήταν πολύ αυστηρός με τον εαυτό του αλλά όχι με τους άλλους και θα έβλεπε το τι πρέπει ο ίδιος να διορθώσει για να έχει καλύτερο αποτέλεσμα. Ευτυχώς το υπουργείο έχει managers!!!!

 
Ι.Κ.
19 Ιουν 2021 18:08

Θέλω να παρακαλέσω τον κ. ΣΕΕ να επιλέγει όταν γράφει ένα κείμενο, εάν αυτό έχει δημοσιογραφικό ή επιστημονικό χαρακτήρα. Δεν αποκτά επιστημονικότητα ένα κείμενο που περιέχει παραπομπές, μάλιστα με το σύστημα APA, όταν δεν συνοδεύεται από τις Βιβλιογραφικές Αναφορές στις οποίες παραπέμπει!
Και κάτι για την ουσία. Πριν επιχειρήσει την εφαρμογή αξιολόγησης εκπαιδευτικών το ΥΠΑΙΘ, θα πρέπει να σκεφτεί πως θα αντιδράσει στην βέβαιη αντίδραση της συντριπτικής πλειονότητας των εκπαιδευτικών που και αυτή τη φορά, ακολουθώντας τις οδηγίες της ΑΔΕΔΥ, θα κηρύξουν απεργία/αποχή από τη διαδικασία. Εάν η αυτοαξιολόγηση σχολικών μονάδων ναυάγησε, πόσο βεβαιότερο είναι ότι θα ναυαγήσει η αξιολόγηση εκπαιδευτικών. Εκτός κι αν τελικά η κυβέρνηση δίνει μια ακόμη μάχη ιδεολογιών γνωρίζοντας εξαρχής ότι θα ηττηθεί, χωρίς κατά βάθος να την πειράζει αυτή η ήττα. Τί, όχι;

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ