Placeholder

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ

Θέσεις της Ένωσης Ελλήνων Ερευνητών

Eπί του σχεδίου νόμου: «Στρατηγικές επενδύσεις και βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος μέσω της επιτάχυνσης διαδικασιών στις ιδιωτικές και στρατηγικές επενδύσεις και δημιουργία πλαισίου για τις εταιρείες τεχνοβλαστούς»
Δημοσίευση: 29/11/2021
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Η Ένωση Ελλήνων Ερευνητών (ΕΕΕ) έχει επανειλημμένα υποστηρίξει και επιχειρηματολογήσει για την ανάγκη αναδιοργάνωσης του Εθνικού Ερευνητικού Συστήματος και τη διασύνδεσή του με την Ανώτατη Εκπαίδευση και την Καινοτομία, που προϋποθέτει την υλοποίηση των παρακάτω[1]:

  • Ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για όλα τα Ερευνητικά Κέντρα (ΕΚ) των διαφόρων Υπουργείων, ώστε να είναι συμβατά με το καθεστώς λειτουργίας των ΕΚ που υπάγονται στη ΓΓΕΚ.
  • Θεσμική δημιουργία του Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας & Τεχνολογίας.
  • Αμφίδρομη κινητικότητα μεταξύ ΑΕΙ και ΕΚ και θεσμική/ουσιαστική εξομοίωση μελών ΔΕΠ και Ερευνητών.
  • Επαρκή ετήσια χρηματοδότηση για την κάλυψη του μισθολογικού κόστους (και των λειτουργικών δαπανών των ΕΚ και ΑΕΙ, καθώς και την υποστήριξη των ερευνητικών υποδομών.
  • Συστηματική αξιολόγηση όλων των φορέων διαχείρισης και υλοποίησης της έρευνας από διεθνείς επιστημονικές επιτροπές.
  • Εξορθολογισμό του πλαισίου διαχείρισης και υλοποίησης των ερευνητικών δραστηριοτήτων (δημόσιο λογιστικό, γραφειοκρατία).
  • Εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου των πνευματικών δικαιωμάτων, των τεχνοβλαστών και των νεοφυών επιχειρήσεων, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη μεταφορά τεχνογνωσίας από τα Πανεπιστήμια και τα ΕΚ προς τον παραγωγικό ιστό της χώρας και η ενίσχυση των καινοτόμων πρωτοβουλιών Ερευνητών και μελών ΔΕΠ.
  • Θεσμοθέτηση κινήτρων για επιχειρήσεις με σκοπό τη διασύνδεσή τους με ΑΕΙ και ΕΚ και τη χρηματοδότηση στοχοθετημένων ερευνητικών δράσεων.

Δυστυχώς, με το παρόν σ/ν, η πολιτική ηγεσία προχωρά στην αποσπασματική νομοθέτηση με σκοπό τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για τους τεχνοβλαστούς, χωρίς, προηγουμένως, να έχει προχωρήσει στην αναθεώρηση και τον εκσυγχρονισμό του πεπαλαιωμένου, πλέον, βασικού νόμου 2121/1993 για την πνευματική ιδιοκτησία, γεγονός που θα δημιουργήσει  ποικίλα θεσμικά και διαχειριστικά προβλήματα κατά τη λειτουργία των τεχνοβλαστών σε ΕΚ και ΑΕΙ.

Επίσης, είναι έκδηλο στο σ/ν, όπου προβλέπονται διαφορετικές ρυθμίσεις για τα ΕΚ και τα ΑΕΙ, ότι οι θεσμικές διαφορές που διέπουν τη λειτουργία των ΕΚ και των ΑΕΙ, καθώς και το διαφορετικό επαγγελματικό καθεστώς μεταξύ των Ερευνητών και των μελών ΔΕΠ δυσχεραίνουν τη συνεργασία ΑΕΙ και ΕΚ και κυρίως την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και την προώθηση της καινοτομίας.

Ως ΕΕΕ θεωρούμε ότι η διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών για την αξιοποίηση της παραγόμενης γνώσης προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας απαιτεί ισοσκελισμένη ενίσχυση της βασικής και της εφαρμοσμένης έρευνας. Χωρίς πρόοδο στη βασική έρευνα, που αναζητά τις θεμελιώδεις αρχές των φαινομένων, δεν είναι δυνατόν να αναπτυχθεί η εφαρμοσμένη έρευνα. Χωρίς πρόοδο στην εφαρμοσμένη έρευνα δεν είναι δυνατόν να αναπτυχθούν καινοτόμες εφαρμογές και νέα τεχνολογικά προϊόντα που θα μπορούν να δώσουν νέα ώθηση στην οικονομία.

Να τονίσουμε ότι παρ’ όλο που η ΕΕΕ έχει πολλές φορές αναφερθεί στην αναγκαιότητα αναθεώρησης του θεσμικού πλαισίου για τους τεχνοβλαστούς, δυστυχώς, για μία ακόμη φορά, δεν προσκλήθηκε στην αρμόδια Επιτροπή της  Βουλής για να παρουσιάσει τις θέσεις της ερευνητικής κοινότητας.   

Στη βάση των προαναφερθέντων καταθέτουμε τις κύριες επισημάνσεις και τις προτάσεις μας για το καταταθέν ν/σ, καθώς θεωρούμε ότι είναι αναγκαίο να γίνουν νομοτεχνικές βελτιώσεις ή/και τροπολογίες:

i. Ορθή χρήση όρων σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο

Στα άρθρα 51 και 52 του σ/ν είναι ευδιάκριτη η έλλειψη γνώσης του νομοθετικού πλαισίου που διέπει την έρευνα και τα ΕΚ (Ν. 4310/2014, όπως ισχύει) και εμφανής η σύγχυση σε όρους που εισάγονται.

Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι το ποιος φέρει τον τίτλο του «Ερευνητή» ορίζεται με σαφήνεια στο Ν. 4310/2014, στην παρ. 2 του άρθρου 18, (όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει), όπου και ορίζεται ότι:  «Οι ερευνητές είναι επιστήμονες υψηλής επιστημονικής εμπειρίας και κατάρτισης, κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος. Εργάζονται αυτοτελώς και ανεξάρτητα για την παραγωγή ή βελτίωση γνώσεων και την εφαρμογή τους για την παραγωγή προϊόντων, διατάξεων, διαδικασιών, μεθόδων και συστημάτων. Μπορούν να παρέχουν και εκπαιδευτικό και διοικητικό έργο. Τον τίτλο του ερευνητή φέρουν αποκλειστικά οι επιστήμονες ερευνητικών κέντρων, οι οποίοι έχουν εκλεγεί σε βαθμίδα ανάλογη των προσόντων και της εμπειρίας τους που απαιτούνται και οι οποίοι επιβλέπουν ερευνητικές εργασίες, έργα και ομάδες κατά τις πολιτικές έρευνας του κάθε ερευνητικού κέντρου και της ΓΓΕΤ. Ανάλογα με το ερευνητικό έργο τους, τη διεθνή αναγνώρισή τους και τη συμβολή τους στην εκμετάλλευση των επιστημονικών και τεχνολογικών γνώσεων και κατ’ αντιστοιχία με αυτές των καθηγητών Α.Ε.Ι., όπως αυτές περιγράφονται στο άρθρο 16 του ν. 4009/2011 (Α΄ 195), οι ερευνητές κατατάσσονται σε τρεις βαθμίδες (Α΄, Β΄ και Γ΄), οι οποίες είναι ανεξάρτητες και αυτοτελείς».

Συνεπώς, προς αποφυγή σύγχυσης, αλλά και νομοθετικής απαξίωσης των Ερευνητών, θα πρέπει να αντικατασταθεί ο όρος Ερευνητής για όλες τις κατηγορίες προσωπικού που αναφέρονται για τα ΑΕΙ και τα ΕΚ με άλλον κατάλληλο όρο (π.χ. επιστήμονες).

Επιπλέον, στα ΕΚ οι Ειδικοί Λειτουργικοί Επιστήμονες αποτελούν μέρος του ερευνητικού προσωπικού συνεπώς η ακόλουθη αναφορά στο άρθρο 52: «γβ) Οι ερευνητές κάθε βαθμίδας και τα μέλη ερευνητικού προσωπικού των ερευνητικών κέντρων με ερευνητική δραστηριότητα όπως ορίζονται στον ν. 4310/2014 (Α’ 258) και ειδικοί λειτουργικοί επιστήμονες των Ερευνητικών Κέντρων» χρήζει άμεσης διόρθωσης.

Τέλος, ο όρος «Ερευνητικός οργανισμός» προς αποφυγή εισαγωγής νέων όρων και πρόκληση σύγχυσης μπορεί να αντικατασταθεί από τον ήδη θεσμοθετημένο όρο (Ν. 4310/2014)  «ερευνητικός φορέας»: Το νομικό πρόσωπο δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου που έχει ως κύριο σκοπό την επιστημονική και τεχνολογική έρευνα, σε συνδυασμό με την πειραματική ανάπτυξη και επίδειξη, καθώς και τη διάδοση και την εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας, μέσω των επιστημονικών δημοσιεύσεων και της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων.

ii. Συμμετοχή Ερευνητών σε εταιρεία-τεχνοβλαστό

Στο άρθρο 57 αναφέρεται ότι οι Ερευνητές μπορούν να συμμετέχουν στους τεχνοβλαστούς χωρίς άδεια από το ΔΣ του ΕΚ και χωρίς καμία προϋπόθεση όπως προτείνεται για τους Καθηγητές στα ΑΕΙ : «ερευνητής δύναται να αφιερώνει μέρος του χρόνου άσκησης των καθηκόντων του στην υποστήριξη του έργου εταιρείας-τεχνοβλαστού, χωρίς να απαιτείται να λαμβάνει άδεια από το αρμόδιο όργανο του ερευνητικού οργανισμού. Ειδικώς οι ερευνητές που έχουν την ιδιότητα μέλους Δ.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π., Ε.Ε.Π. ή Ε.Τ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. δύνανται να αφιερώνουν μέρος του χρόνου άσκησης των καθηκόντων τους στην υποστήριξη του έργου εταιρείας-τεχνοβλαστού, χωρίς να απαιτείται η λήψη άδειας, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν το ελάχιστο όριο των ωρών διδακτικού έργου, όπως αυτό ανατίθεται από τη Συνέλευση του Τμήματος.».

Θεωρούμε ότι θα πρέπει και για τους Ερευνητές να υπάρχει η προϋπόθεση της τήρησης του ελάχιστου χρόνου παρουσίας στο ΕΚ,  όπως προβλέπεται στον Ν. 4310/2014 άρθρο 18, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

Επίσης θεωρηθούμε απαραίτητο να νομοθετηθεί και για τους Ερευνητές η δυνατότητα υπό προϋποθέσεις της μερικούς απασχόλησης, κατ’ αντιστοιχία με ότι ισχύει για  τα μέλη ΔΕΠ (Ν. 4009/2011, άρθρο 23 όπως ισχύει), γεγονός που θα διευκολύνει όσους Ερευνητές συμμετέχουν σε εταιρείες-τεχνοβλαστούς χωρίς να δημιουργούνται δυσλειτουργίες στα ΕΚ.

iii. Συνεκτίμηση της συμμετοχής του Ερευνητή σε εταιρεία-τεχνοβλαστό στο πλαίσιο αξιολόγησης του ερευνητικού του έργου

Στην παράγραφο 3 του άρθρου 57 αναφέρεται: «Η συμμετοχή του ερευνητή σε εταιρεία-τεχνοβλαστό με την ιδιότητα του εταίρου ή μέλους διοίκησης, συνυπολογίζεται στην εκλογή ή εξέλιξη στις βαθμίδες. Ειδικώς κατά τη διαδικασία  εκλογής ή εξέλιξης των μελών Δ.Ε.Π., η συμμετοχή ερευνητή σε Εταιρία-τεχνοβλαστό συνεκτιμάται στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ερευνητικού έργου κάθε υποψηφίου».

Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την έρευνα «Ο ερευνητής οφείλει να έχει αποδεδειγμένη ικανότητα να αναπτύσσει την έρευνα και τις εφαρμογές της σε νέους τομείς, να συντονίζει δραστηριότητες σε ευρύτερα πεδία έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, να συμβάλλει στη χάραξη ερευνητικής και τεχνολογικής πολιτικής και την ανάπτυξη ερευνητικών οργανισμών με την προσέλκυση εξωτερικών χρηματοδοτήσεων, να έχει αναγνωριστεί διεθνώς για τη συμβολή του σε επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς της ειδικότητάς του, να έχει συμβάλει στη διάδοση και εφαρμογή της παραγόμενης από την έρευνα γνώσης, να έχει πλούσιο συγγραφικό έργο σε μονογραφίες ή δημοσιεύσεις σε περιοδικά διεθνώς αναγνωρισμένου κύρους ή και σημαντικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας και να έχει τύχει αναγνώρισης από άλλους ερευνητές η συμβολή του στην πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας».

Κατά συνέπεια, η συμμετοχή του Ερευνητή σε εταιρεία-τεχνοβλαστό θα πρέπει να συνεκτιμάται στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ερευνητικού έργου όπως αναφέρεται ορθά και για μέλη ΔΕΠ. Σε διαφορετική περίπτωση η εμπλοκή της συμμετοχής σε τεχνοβλαστούς στα προσόντα εκλογής και εξέλιξης των Ερευνητών ανεξαρτήτως των θεματικών πεδίων έρευνας και σε εποχές οικονομικής ένδειας για την έρευνα, ενέχει τον κίνδυνο  της απομάκρυνσης από τον κύριο σκοπό των ΕΚ που είναι η Έρευνα ως αναζήτηση, δημιουργία και προαγωγή νέας γνώσης,.

Όσον αφορά στα άρθρα 58-60 θεωρούμε σημαντικό για την ίδρυση του τεχνοβλαστού να υπάρξει και η σύμφωνη γνώμη της θεσμοθετημένης Επιτροπής Ηθικής και Δεοντολογίας και στα ΕΚ και στα ΑΕΙ. Επιπλέον οι προϋποθέσεις  χρήσης των υποδομών των ΕΚ και των ΑΕΙ θα πρέπει να περιγράφονται σαφώς στον εσωτερικό κανονισμό των ΕΚ και ΑΕΙ, ώστε να αποφευχθεί η οποιαδήποτε στρέβλωση.

Τέλος ως ΕΕΕ θεωρούμε ότι για την επίτευξη των στόχων των τεχνοβλαστών, όπως και για την βέλτιστη διαχείριση των κονδυλίων έρευνας και την αύξηση της απορρόφησης και αξιοποίησης των ερευνητικών πόρων, είναι απαραίτητο να απαγκιστρωθεί η Έρευνα από τις γραφειοκρατικές  αγκυλώσεις που τέθηκαν με την υπαγωγή των ΕΛΚΕ ΑΕΙ και ΕΚ στο δημόσιο λογιστικό με τον Ν. 4485/2017. Είναι πλέον σαφές ότι η εξαιρετικά χρονοβόρα, περίπλοκη, γραφειοκρατική λειτουργία του Δημόσιου Λογιστικού, πλήττει ανεπανόρθωτα την ελληνική Έρευνα, έναν από τους λίγους παραγωγικούς, αναπτυξιακούς τομείς στους οποίους η χώρα παρουσιάζει ανοδικής πορείας επιδόσεις.

Για την Ένωση Ελλήνων Ερευνητών

Η Πρόεδρος     Η Γενική Γραμματέας

Μαρία A. Κωνσταντοπούλου  Γεωργία Κ. Τσιροπούλα

 

[1] https://www.eee-researchers.gr/theseis-kai-protaseis-tis-eee-gia-ti-diak...

Σχόλια (1)

 
Polar_Fish
29 Νοε 2021 23:31

H δημιουργία εννιαιου χώρου ερευνας και τεχνολογίας δεν εχει νόημα όταν στην ουσία οι ερευνητές θα έχουν πρόσβαση στα ΑΕΙ αλλά οχι το αντιστροφο.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ