ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ

Το έργο της Κεντρικής Επιστημονικής Επιτροπής για την αντιμετώπισης τωνφαινομένων Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού

Δημοσίευση: 03/03/2022
Υπουργείο παιδείας
Alt Text: 
Υπουργείο παιδείας
Title Text: 
Υπουργείο παιδείας
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Με αφορμή τα πρόσφατα φαινόμενα bullying,  παρατίθενται, συνοπτικά, στοιχεία για τις δράσεις και τα έργα που υλοποιήθηκαν από το Υπουργείο Παιδείας υπό την εποπτεία και επιστημονική καθοδήγηση της «Κεντρικής Επιστημονικής Επιτροπής» για θέματα λειτουργίας δικτύου πρόληψης και αντιμετώπισης φαινομένων σχολικής βίας και εκφοβισμού στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.  

Με στόχο την αντιμετώπιση της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού (ΣΒΕ) στο ελληνικό σχολείο, η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ  του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων υλοποίησε, κατά τα έτη 2013-2015, την Πράξη «Ανάπτυξη και Λειτουργία Δικτύου Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Φαινομένων Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού» του Ε.Π. «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ 2007-2013.

Οι  βασικές δράσεις της Πράξης ήταν οι ακόλουθες:

1.     Η συγκρότηση μιας υποστηρικτικής δομής – Δικτύου, για την προώθηση εξειδικευμένων δράσεων πρόληψης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε θέματα σχολικής βίας και εκφοβισμού (υπ.αρ. 448/18.02.2016 Εγκύκλιος του ΥΠ.Π.Ε.Θ.)

Δημιουργήθηκε δίκτυο πρόληψης και αντιμετώπισης, το οποίο είναι σε λειτουργία μέχρι και σήμερα με την ακόλουθη δομή:

Α) Κεντρική Επιστημονική Επιτροπή (ΚΕΕ)

Η ΚΕΕ συστάθηκε με Υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 7/τ.Γ’/13-01-2016) και αποτελείται από επιφανείς ακαδημαϊκούς με πλούσιο σχετικό ερευνητικό/επιστημονικό έργο καθώς και στελέχη εκπαίδευσης με πολυετή εμπειρία στην υλοποίηση έργων εκπαίδευσης.

Σύνθεση:

  • Αρτινοπούλου Βασιλική, Καθηγήτρια Εγκληματολογίας, π. Αντιπρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου, (πρόεδρος).
  • Νικολόπουλος Βασίλειος, Διδάκτωρ, Εκπαιδευτικός κλάδου ΠΕ03 (μέλος).  
  • Μπαμπάλης Θωμάς, Αν. Καθηγητής του Π.Τ.Δ.Ε., Ε.Κ.Π.Α., (μέλος).
  • Καραγιάννη Ελένη, Εισηγήτρια του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, (μέλος).
  • Κουτσούκου Ηλέκτρα, Δικηγόρος, επιστημονικός συνεργάτης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, (μέλος).

Αρμοδιότητες:

•    Εποπτεύει και συντονίζει τη λειτουργία του δικτύου πρόληψης και αντιμετώπισης σε θέματα σχολικής βίας, εκφοβισμού, ξενοφοβίας, ρατσισμού, χουλιγκανισμού, ομοφοβίας, δικαιωμάτων του Παιδιού και γενικότερα οργάνωσης ενός σύγχρονου Σχολείου (Ε.ΣΥ.Δ.Π., Π.Ο.Δ.Π. και Ο.Δ.Π.).

•    Εισηγείται τη λήψη αποφάσεων για την εφαρμογή της μεθοδολογίας υλοποίησης του έργου και πραγματοποιεί επιτόπιες επισκέψεις σε περιφερειακά σημεία όλης της χώρας, προκειμένου προτείνει βελτιωτικές αλλαγές.

•    Παράγει επιστημονικό έργο όπως:

➢    καταγραφή και μελέτη του φαινομένου της σχολικής βίας και του εκφοβισμού
➢    εκπόνηση επιμορφωτικού & ενημερωτικού υλικού
➢    οργάνωση βιωματικών θεματικών εργαστηρίων
➢    διενέργεια σχολικών διαγωνισμών καλών πρακτικών

•    Εκπροσωπεί το ΥΠ.Π.Ε.Θ. σε ημερίδες και συνέδρια επιστημονικού ενδιαφέροντος.

•    Εισηγείται τα κριτήρια στελέχωσης του ανθρώπινου δυναμικού του Δικτύου, όπως, των Επιτροπών Συντονισμού Δράσεων Πρόληψης, των Περιφερειακών Ομάδων Δράσεων Πρόληψης (Σχολικοί Σύμβουλοι, Στελέχη Εκπαίδευσης κ.α.).

•    Εισηγείται τη διαμόρφωση του περιεχόμενου και των λειτουργιών της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Δικτύου.

•    Συνεργάζεται με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για τη συντονισμένη αντιμετώπιση των φαινομένων καθώς και την σφαιρική ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων των εμπλεκομένων.

Β) Επιτροπές Συντονιστών Δράσεων Πρόληψης (Ε.ΣΥ.Δ.Π.)

Σε κάθε Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης έχει οριστεί μια ομάδα εργασίας «Επιτροπή Συντονιστών Δράσεων Πρόληψης» με Υπουργική

Απόφαση (ΦΕΚ 416/ΥΟΔΔ/16-07-2014), με την ακόλουθη σύνθεση:

α) τον Περιφερειακό Δ/ντή Εκπαίδευσης,
β) τον Συντονιστή Δράσεων Πρόληψης των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης,
γ) τον γραμματέα.

Αρμοδιότητες:

•    Συντονίζουν και εποπτεύουν όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την πρόληψη και αντιμετώπιση φαινομένων ΣΒΕ στις σχολικές μονάδες της περιοχής ευθύνης τους,

•    Προωθούν στις σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης την εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων πρόληψης ενάντια στη ΣΒΕ στο πλαίσιο του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών, της Ευέλικτης Ζώνης, των διαθεματικών δραστηριοτήτων (ερευνητικές εργασίες/ Project) καθώς και των προγραμμάτων Αγωγής Υγείας, Σχολικών Δραστηριοτήτων και Συμβουλευτικών Σταθμών Νέων,

•    Επιδιώκουν την ανάπτυξη συνεργασιών για κοινές δράσεις με άλλους εμπλεκόμενους φορείς (Σχολικές Επιτροπές και Γραφεία Παιδείας των Ο.Τ.Α., Συνήγορο του Παιδιού, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε., Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Διεθνή Αμνηστία κ.λ.π.),

•    Οργανώνουν συναντήσεις, εκδηλώσεις και επιμορφώσεις για τη μαθητική και εκπαιδευτική κοινότητα,

•    Συλλέγουν στοιχεία για την καταγραφή περιστατικών σχολικής βίας και εκφοβισμού.

•    Συγκεντρώνουν και αναδεικνύουν τις «καλές πρακτικές» από τις σχολικές μονάδες της χώρας.

Γ) Περιφερειακές Ομάδες Δράσεων Πρόληψης (Π.Ο.Δ.Π.)

Οι Περιφερειακές Ομάδες Δράσεων Πρόληψης Π.Ο.Δ.Π. έχουν οριστεί σε επίπεδο Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης από τον Περιφερειακό Διευθυντή.

Μέλη της Π.Ο.Δ.Π είναι: Προϊστάμενοι Επιστημονικής & Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Π.Ε. & Δ.Ε., Σχολικοί Σύμβουλοι Α/θμιας και Β/θμιας Εκπ/σης που έχουν την παιδαγωγική ευθύνη των σχολικών μονάδων, Διευθυντές Π.Ε. & Δ.Ε καθώς και εκπαιδευτικοί. Το κάθε μέλος της Π.Ο.Δ.Π. έχει στην αρμοδιότητά του μια ομάδα σχολείων της περιοχής ευθύνης του.

Συνολικά, τα μέλη των Π.Ο.Δ.Π. είναι 381 και για τις 13 εκπαιδευτικές περιφέρειες. Οι αποφάσεις ορισμού τους τηρούνται στο αρχείο της υπηρεσίας μας και είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα των Πράξεων (www.stop-bullying.gr).

Αρμοδιότητες :

•    Υποστηρίζουν τον σχεδιασμό δράσεων πρόληψης μέσα από την καταγραφή και διαβίβαση στοιχείων (εκθέσεις, προτάσεις) παρακολούθησης του φαινομένου ΣΒΕ στις σχολικές μονάδες της περιφέρειας,

•    Συνεργάζονται και υποστηρίζουν τις σχολικές μονάδες στο πλαίσιο ανάληψης δράσεων πρόληψης και διοχέτευσης προς διαχείριση σε πιστοποιημένους φορείς περιστατικών,

•    Ενημερώνουν τους εκπαιδευτικούς, διενεργούν επιτόπιες επισκέψεις στις σχολικές μονάδες, προκειμένου να συμμετέχουν ενεργά στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων των εμπλεκομένων, λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστές και

•    Επιμορφώνουν εξ’ αποστάσεως τους εκπαιδευτικούς (Ο.Δ.Π.), μέσω ειδικής πλατφόρμας, την οποία διαχειρίζεται το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ, και πιστοποιούν την ολοκλήρωσή της επιμόρφωσης.

Δ) Ομάδες Δράσεων Πρόληψης (Ο.Δ.Π.)

Σε κάθε σχολική μονάδα Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης έχει συσταθεί μία Ομάδα Δράσεων Πρόληψης (Ο.Δ.Π.), με μέλη τον Δ/ντή της σχολικής μονάδας και ένα μόνιμο εκπαιδευτικό, η οποία έχει και την ευθύνη εφαρμογής δράσεων σε επίπεδο σχολικής μονάδας.

Αρμοδιότητες:

•    Συνεργάζονται με την Ε.ΣΥ.Δ.Π. και την Π.Ο.Δ.Π. και έχουν την ευθύνη εφαρμογής των δράσεων πρόληψης στις σχολικές μονάδες,

•    Διεξάγουν συστηματικές εκτιμήσεις σε επίπεδο σχολικής μονάδας για τον καθορισμό της συχνότητας του φαινόμενου της σχολικής βίας, του τρόπου και του τόπου εμφάνισής του, του τρόπου αλληλεπίδρασης των μαθητών και των ενηλίκων (εκπαιδευτικοί, γονείς) και την αποτίμηση των αποτελεσμάτων του,

•    Υλοποιούν σχέδια δράσης (Project),

•    Επιμορφώνονται εξ’ αποστάσεως, μέσω ειδικής πλατφόρμας εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης, που διαχειρίζεται το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ, υπό την εποπτεία των Π.Ο.Δ.Π.,

•    Ενημερώνουν και επιμορφώνουν τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς της σχολικής μονάδας και διοργανώνουν δραστηριότητες (ενδεικτικά ομιλίες, διαλέξεις, προβολή ταινιών κλπ.) με στόχο την ευαισθητοποίηση όλων των εμπλεκομένων – γονέων, μαθητών, σχολικής/τοπικής κοινότητας κλπ.

Όλα τα μέλη του Δικτύου (Ε.ΣΥ.Δ.Π., Π.Ο.Δ.Π., Ο.Δ.Π.) έχουν καταχωριστεί σε ειδική ηλεκτρονική φόρμα (http://stop-bullying.sch.gr/admin) που διαχειρίζεται το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ».

2.      Εκπόνηση εκπαιδευτικού υλικού

Κατόπιν Εθνικού Διαγωνισμού αναδείχθηκε ανάδοχος που ανέλαβε το έργο της συλλογής-δημιουργίας ενημερωτικού και εκπαιδευτικού υλικού για τη σχολική βία και τον εκφοβισμό, με την επιστημονική επίβλεψη και καθοδήγηση της ΚΕΕ. Το εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο αφορά στελέχη εκπαίδευσης, εκπαιδευτικούς, μαθητές Αθμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης και γονείς αναπτύχθηκε γύρω από τις ακόλουθες  θεματικές ενότητες:

•    Ενδοσχολικός Εκφοβισμός, Σχολική Βία (ορισμός, μορφές, αίτια κ.λ.π.)
•    Ειρηνική Επίλυση Συγκρούσεων  / Επανορθωτική Δικαιοσύνη
•    Αθλητική βία - Χουλιγκανισμός
•    Ευάλωτες κοινωνικά ομάδες  / Κοινωνικές ανισότητες και κοινωνικός αποκλεισμός
•    Προκαταλήψεις, στερεοτυπικές αντιλήψεις / Ξενοφοβία, Ρατσισμός, Πολυπολιτισμικότητα
•    Ανάδειξη της μοναδικότητας και της διαφορετικότητας ατόμων και ομάδων
•    Αντικοινωνική συμπεριφορά  / Παραβατικότητα ανηλίκων
•    Δικαιώματα του παιδιού
•    Ανάπτυξη και ενίσχυση συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων
•    Αντιμετώπιση έλλειψης κινήτρων των παιδιών – Θετική υποκίνηση
•    Ο ρόλος και οι δυνατότητες του σχολείου - Σχολική Διαμεσολάβηση
•    Ο ρόλος της οικογένειας και οι δυνατότητες αξιοποίησης του οικογενειακού περιβάλλοντος
•    Ο ρόλος και οι δυνατότητες ευαισθητοποίησης και ενεργοποίησης της τοπικής κοινότητας

Το εκπαιδευτικό υλικό είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα  www.stop‐bullying.gr.

3.     Επιμόρφωση της εκπαιδευτικής κοινότητας

Με το υλικό του αναδόχου και με την επιστημονική επίβλεψη και καθοδήγηση της ΚΕΕ επιμορφώθηκαν, για πρώτη φορά, σε θέματα ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού, αρχικά 450 στελέχη εκπαίδευσης και στη συνέχεια 14.085 Εκπαιδευτικοί.

Συγκεκριμένα:

1. Πραγματοποιήθηκε Επιμορφωτική διημερίδα για τα μέλη ΕΣΥΔΠ και ΠΟΔΠ. (Αθήνα, 23-24 Απριλίου 2015). Συμμετείχαν 450 άτομα.

2. Έγινε επιμόρφωση εξ αποστάσεως σε στελέχη εκπαίδευσης και εκπαιδευτικούς, μέσω της πλατφόρμας του ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ». Η επιμόρφωση πραγματοποιήθηκε σε δύο κύκλους:

Α΄ κύκλος: Για τα μέλη ΕΣΥΔΠ και ΠΟΔΠ διάρκειας 50 ώρες. (Από 15-06-2015 έως 15-07- 2015). Επιμορφώθηκαν και πιστοποιήθηκαν 450 στελέχη εκπαίδευσης

Β΄ κύκλος: Για τα μέλη ΟΔΠ διάρκειας 50 ώρες. (Από 01-09-2015 μέχρι τις 30-09-2015. Εγγράφηκαν 14.084 εκπαιδευτικοί και επιμορφώθηκαν – πιστοποιήθηκαν 11.000).

Στόχος της επιμόρφωσης ήταν η δημιουργία πιστοποιημένων επιμορφωμένων στελεχών εκπαίδευσης και εκπαιδευτικών για την αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου στο σχολικό περιβάλλον.

4.     Η παρακολούθηση και καταγραφή του φαινομένου στο ελληνικό σχολείο

Στο πλαίσιο της Πράξης και ύστερα από αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας, εκπονήθηκε Πανελλήνια Έρευνα για την Ενδοσχολική Βία και τον Εκφοβισμό στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Μάρτιος 2016), η οποία συμπεριλαμβάνει στοιχεία έως και τον Φεβρουάριο 2016 και αποτελεί την πρώτη συστηματική ερευνητική καταγραφή του φαινομένου της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στη χώρα μας. Η έρευνα εκπονήθηκε από τα μέλη της ΚΕΕ, Καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου (Πρόεδρος ΚΕΕ), Αν.Καθηγητή κ. Θωμά Μπαμπάλη (μέλος ΚΕΕ), και Δρ. Βασίλη Νικολόπουλο (μέλος ΚΕΕ).

5.    Η ενημέρωση-προβολή-δημοσιότητα

Η εκστρατεία ευαισθητοποίησης περιλάμβανε:

-    Πρόδρομες δράσεις – ενημερωτικές ημερίδες σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο.
-    Δελτία Τύπου, εγκύκλιοι, τηλεοπτικά σποτ, δημοσιεύσεις, έντυπο υλικό για κάθε σχολική μονάδα.
-    Απολογιστικό Συνέδριο των δράσεων.

6.    Η συνέργεια/συνεργασία με εξειδικευμένους φορείς από την Ελλάδα με την ενεργό συμμετοχή όλων των μελών της σχολικής κοινότητας για την από κοινού υλοποίηση στοχευμένων δράσεων.

Στο πλαίσιο της συνέργειας με άλλους φορείς υπεγράφησαν τα ακόλουθα μνημόνια-σύμφωνα συνεργασίας:

1.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων  και του συλλόγου «Το Χαμόγελο του Παιδιού»  -  www.hamogelo.gr
2.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών (Ο.ΚΑ.ΝΑ.)  -  www.okana.gr
3.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων  και της Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.), Β’ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» -  www.youth-health.gr
4.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων  και του σωματείου Ελίζα - εταιρία κατά της κακοποίησης του παιδιού.  -   eliza.org.gr
5.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων  και του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.)  -  www.keelpno.gr
6.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και του Κέντρου Μέριμνας, Οικογένειας και Παιδιού (ΚΜΟΠ). - www.kmop.gr
7.    Μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ). - www.kethea.gr

Για τη συνέχιση υλοποίησης της  Πράξης υπήρξε  Πρόταση της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού6, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με το υπ.αρ. 1231/26.04.2016 έγγραφο υποβολής.

Αποτίμηση του έργου

Οι  Πράξεις «Ανάπτυξη και Λειτουργία Δικτύου Πρόληψης και Αντιμετώπισης φαινομένων της Σχολικής Βίας και Εκφοβισμού (ΣΒΕ)» μετά την περάτωση τους  άφησαν στην Εκπαίδευση:

1.    Περίπου 14.000 επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς, κατανεμημένους σε όλη την  Επικράτεια,
2.    Έγκυρο και σύγχρονο επιστημονικό υλικό για εκπαιδευτικούς, γονείς, μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης (Α’ Βάθμια και Β’ Βαθμια),
3.    Ευαισθητοποιημένους Μαθητές, Εκπαιδευτικούς και Γονείς και
4.    Μια λειτουργική δομή για διάγνωση, πρόληψη και αντιμετώπιση φαινομένων Σχολικής Βίας στις Σχολικές Μονάδες όλης της χώρας.

Στη χώρα μας σχεδιάσθηκε και υλοποιήθηκε μια κεντρική πολιτική για την πρόληψη της βίας και του εκφοβισμού, υιοθετώντας μια ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση, με τα χαρακτηριστικά ενός σύγχρονου σχολείου και με σεβασμό προς όλους τους παράγοντες της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Η συνέχιση αυτής της εθνικής πολιτικής και ο ανασχεδιασμός θα πρέπει να περιλαμβάνει την αξιοποίηση της εμπειρίας, τις ανάγκες που προέκυψαν από την αξιολόγηση του έργου, καθώς και τα νέα κοινωνικά και εκπαιδευτικά δεδομένα.

Σε αυτή την κατεύθυνση προτείνουμε:

Α. Τη συστηματική καταγραφή των υφιστάμενων πρακτικών πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου με στόχο την ανάδειξη καλών πρακτικών, μέσα από την αξιολόγηση και την εκτίμηση της επίδρασης σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς,

Β. Με άξονα πάντα την πρόληψη του φαινομένου, επικέντρωση των δράσεων και πρωτοβουλιών εκτός από τους μαθητές, σε εκπαιδευτικούς, γονείς και τοπική κοινωνία,

Γ.  Πιστοποίηση των βέλτιστων πρακτικών για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου,

Δ. Θεσμική συνεργασία και δικτύωση σε εθνικό (διυπουργικό επίπεδο), περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για τις δράσεις πρόληψης του φαινομένου. Ειδικά για το cyberbullying προτείνεται η ενεργή συμμετοχή του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, και

Ε. Επιστημονική επίβλεψη, παρακολούθηση και αξιολόγηση των δράσεων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου από κεντρική επιτελική ομάδα του Υπουργείου.
   
Υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων που διαμορφώνονται στην εκπαίδευση στις σύγχρονες και διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, επισημαίνεται ότι η Κ.Ε.Ε διαθέτει στην πλειοψηφία της σημαντική  εμπειρία και τεχνογνωσία, όπως αποδεικνύεται και από τα προαναφερθέντα και ως εκ τούτου η αξιοποίησή της στους νέους σχεδιασμούς του ΥΠΑΙΘ  στα ιδιαίτερα ευαίσθητα θέματα που αφορούν όλο το εύρος των πτυχών που άπτονται της σχολικής βίας και του εκφοβισμού, που εμποδίζουν και περιορίζουν την ελεύθερη και δημοκρατική συνύπαρξη, αλληλεπίδραση και επικοινωνία απ΄ όπου και αν αντλούν την αφετηρία και προέλευσή τους θα ήταν δόκιμη και επωφελής με την προϋπόθεση της απαραίτητης επικαιροποίησης, προσαρμογής  και ενίσχυσης του ρόλου της.

Dr   Βασιλική Αρτινοπούλου
             Καθηγήτρια Εγκληματολογίας,
Dr   Βασίλειος I. Νικολόπουλος
                 Εκπαιδευτικός ΠΕ03

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ