ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Απ. Δημητρόπουλος: Τα όσα έγιναν και τα όσα δεν έγιναν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μέσα στο 2022

Η μεγαλύτερη αδυναμία του νέου νόμου, το μοντέλο διοίκησης των πανεπιστημίων
Δημοσίευση: 31/12/2022
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Απ. Δημητρόπουλος, πρώην Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης του υπ. Παιδείας

Συνέβησαν πολλά σε όλους μας μέσα στο 2022. Για μένα ξεχωρίζουν η ψήφιση του νέου νόμου για τα πανεπιστήμια και η αποχώρησή μου από τη ΓΓ Ανώτατης Εκπαίδευσης, ύστερα από 3 δημιουργικά χρόνια. Αποχώρησα με ανάμικτα, οπωσδήποτε, συναισθήματα. Περήφανος για όσα πετύχαμε, μα και απογοητευμένος για όσα δεν έγιναν ή δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν.

Από όσα έγιναν στα 3 αυτά χρόνια ξεχωρίζουν:

  • η ίδρυση ξενόγλωσσων προγραμμάτων, οι διεθνείς πρωτοβουλίες για τη διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων και η στήριξη και εξέλιξη του Study in Greece σε εταιρία για τη διεθνή προβολή των πανεπιστημίων
  • η θεσμοθέτηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής στα πανεπιστήμια
  • η σύνδεση του 20% της ετήσιας χρηματοδότησης με τα αποτελέσματα της λειτουργίας των πανεπιστημίων
  • η στήριξη της λειτουργίας νέων μονάδων, δομών και υπηρεσιών στα πανεπιστήμια (Στρατηγικού Σχεδιασμού, Διδασκαλίας και Μάθησης, Διασύνδεσης με την Αγορά Εργασίας, Επιχειρηματικότητας, Προσβασιμότητας Αναπήρων)
  • ο σχεδιασμός του νέου ΕΣΠΑ 2021-2027
  • ο σχεδιασμός του Ταμείου Ανάκαμψης
  • η αλλαγή του νόμου ΔΟΑΤΑΠ
  • τα έργα αναβάθμισης ψηφιακών υπηρεσιών των πανεπιστημίων (ΑΠΕΛΑ, ΑΤΛΑΣ, ΕΥΔΟΞΟΣ, Ακαδημαϊκή Ταυτότητα, Στεγαστικό Επίδομα) και των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών
  • και, φυσικά, η επιτυχής διαχείριση της πανδημίας.

Στα πιο θετικά του νέου νόμου για τα πανεπιστήμια ξεχωρίζει, οπωσδήποτε, η ενίσχυση της αυτονομίας των ιδρυμάτων και ιδίως η ελευθερία που εκχώρησε στα Τμήματα να ιδρύουν νέα προπτυχιακά προγράμματα, μόνα τους ή σε συνεργασία με άλλα, καθώς και οργανωτικές δομές έρευνας.

Η μεγαλύτερη αδυναμία του νέου νόμου, το μοντέλο διοίκησης των πανεπιστημίων που -χωρίς όμοιό του διεθνώς- διατηρεί τις εξαρτήσεις της εκλογής των διοικούντων από τους διοικούμενους, χωρίς ανεξάρτητο έλεγχο και ισχυρή λογοδοσία. Ένα μοντέλο διοίκησης που, θεωρώ, πως δεν αποτελεί κατάλληλο και επαρκές αντίβαρο για τις ελευθερίες που παραχωρήθηκαν στα ιδρύματα. Ένα μοντέλο που στα πρώτα βήματα της εφαρμογής του έδειξε κιόλας τις αδυναμίες του (π.χ. αναπαραγωγή κλειστών ομάδων εξουσίας, χωρίς τις αξιόλογες προσωπικότητες που είχαμε δει στα Συμβούλια του νόμου 4009).

Πολλά όμως είναι και όσα δεν έγιναν αυτά τα 3 χρόνια. Ξεχωρίζουν σε αυτά:

  • η διατήρηση των Τμημάτων (αντί των Σχολών με προγράμματα) ως βασικών οργανωτικών μονάδων που δεν παρέχει την αναγκαία ευελιξία στα ιδρύματα, ώστε να μπορέσουν να εξελιχθούν και να αλλάξουν, ακολουθώντας τις εξελίξεις, ιδιώς της ανάπτυξης της διεπιστημονικότητας
  • η απουσία τακτικής αξιολόγησης των μόνιμων καθηγητών
  • η μη επανασύσταση του τεχνολογικού τομέα των ΑΕΙ, με τη θεσμική διάκριση των πρώην ΤΕΙ ως "Πανεπιστημίων/Σχολών Εφαρμοσμένων Επιστημών", που δεν ευνοεί τη σύνδεση της ανώτατης εκπάιδευσης με την αγορά εργασίας
  • η διατήρηση της απόκλισης της διάρκειας των σπουδών από τον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης, όπου επικρατούν τα τριετή προγράμματα, ενώ σε μας επεκτείνονται τα πενταετή, παρά τα ανησυχητικά χαμηλά ποσοστά ολοκλήρωσης των σπουδών,
  •  η μη αναδιάρθρωση του χάρτη των ΑΕΙ, παρά την ύπαρξη πολλών Τμημάτων με κενές θέσεις, χωρίς προσωπικό και χωρίς προοπτική-ούτε η χάραξη μιας πιο μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την αναδιάρθρωση αυτή
  • η απουσία συγκριτικής αξιολόγησης ιδρυμάτων και ομοειδών Σχολών/Τμημάτων
  • η μη σύσταση Σχολής Μεταπτυχιακών Σπουδών, για το συντονισμό και τον εξορθολογισμό της λειτουργίας τους
  • η μη καθιέρωση της παιδαγωγικής επάρκειας ως κύκλου σπουδών αποκλειστικά για πτυχιούχους,
  • η διατήρηση του καθεστώτος διοίκησης και χρηματοδότησης των φοιτητικών εστιών, παρά την προφανή αποτυχία τους
  • η μη θεσμοθέτηση των ηλεκτρονικών συγγραμμάτων
  • η μη στήριξη των οικονομικά αδύναμων φοιτητών και με δάνεια διευκόλυνσης τους
  • η διατήρηση ξεχωριστών υπηρεσιών για την επαγγελματική αναγνώριση τίτλων αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ-ΑΤΕΕΝ),
  • η μη κύρωση της Συμβασης της Λισσαβόνας
  • η έλλειψη ενός σχεδίου για τη λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των υποδομών των πανεπιστημίων,
  • η μη στήριξη της ίδρυσης και λειτουργίας νέων καινοτόμων προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων σε τομείς αιχμής των επιστημών και των νέων τεχνολογιών ή με μεγάλες ελλείψεις στην αγορά εργασίας (π.χ. ρομποτική, πληροφορική, conversion courses, κλπ)
  • η μη ολοκλήρωση της ανάδειξης Κέντρων Αριστείας στην Ανώτατη Εκπαίδευση, ύστερα από αξιολόγηση, κλπ κλπ

Όσα έγιναν, δεν είναι λίγα, ούτε ασήμαντα. Ούτε οι συνθήκες ήταν εύκολες. Χρειάζεται όμως να γίνουν πολλά περισσότερα ακόμα. Και να εφαρμοστούν όσα καλά ψηφίστηκαν (όπως π.χ. η πανεπιστημιακή αστυνομία)! Και να υλοποιηθούν όσα σχεδιάστηκαν (όπως το νέο ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης).

Όσα δεν έγιναν δεν είναι μαξιμαλιστικά. Έπρεπε και μπορούσαν να έχουν γίνει. Χρειάζονταν καλή στρατηγική! Προσπάθησα όσο μπορούσα. Όμως δεν έπεισα.

Πρέπει να τρέξουμε! Πολύτιμος χρόνος έχει σίγουρα χαθεί. Η ευκαιρία όμως δεν χάθηκε οριστικά. Όσο στο τιμόνι της χώρας βρίσκεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης συνολικά και της ανώτατης εκπαίδευσης ειδικότερα, θα παραμένει προτεραιότητα και θα συνεχιστεί με μεγαλύτερη τόλμη και αποφασιστικότητα.

Όσα δεν έγιναν την πρώτη τετραετία, μπορούν να προχωρήσουν στη δεύτερη τετραετία της διακυβέρνησης. Και όσα δεν έγιναν σωστά, μπορούν να διορθωθούν. Η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει, άλλωστε, αποδείξει ότι αναγνωρίζει λάθη και διορθώνει, όταν χρειάζεται.

Όλοι γνωρίζουμε ότι οι αλλαγές στην εκπαίδευση δεν είναι υπόθεση μιας ή δύο τετραετιών, αλλά μια διαρκής προσπάθεια.

Εύχομαι σε όλους μια ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ. ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ 2023!

Και φυσικά στις εκλογές που έρχονται @ΜετονΚυριάκο!

Σχόλια (6)

 
@Με τι μισθούς τα ζητάς όλα αυτά?
07 Ιαν 2023 22:34

Για καθηγητή πρώτης βαθμίδας με 18 χρόνια υπηρεσίας : περίπου 2000 (είναι αυτά που βλέπεις) - 500 ευρώ από τις δόσεις του extra φόρου (γιατί δεν μπορούμε να κλέψουμε από την εφορία ) = 1500 Ευρώ.
Αν σκεφτείς ότι ο κατώτατος μισθός είναι 700Ευρώ είμαστε πολύ καλά. Έρευνα-Εκπαίδευση-Διεθνοποίηση - Αξιολόγηση - Διοίκηση δεν είναι και σοβαρή δουλειά για να θες και παραπάνω :)
Για να προλάβω τους υπερασπιστές του συστήματος τα 500 ευρώ ήταν κάτι καθυστερούμενα από ερευνητικά προγράμματα 3 χρόνων τα οποία πήρα μαζεμένα.

Από αυτά τώρα που εν τέλει καταλήγουν στην τράπεζα πας να αγοράσεις κάτι και πληρώνεις 20% ΦΠΑ (όπως όλοι).

Τελικά, για να μη λέμε πολλά από τα 100 ευρώ που σου δίνει τα 70 επιστρέφουν άμεσα στο κράτος. Και είναι κινούμενη άμμος. Όσο ποιο πολύ κινείσαι τόσο περισσότερο βουλιάζεις. Γι αυτό καλύτερα που δεν έγιναν τα παραπάνω γιατί τα 70 θα γινότανε 90 :)

 
Με τι μισθούς τα ζητάς όλα αυτά?
02 Ιαν 2023 13:30

Οι μισθοί είναι πετσοκομμένοι από τα μνημόνια και καθηλωμένοι σε απαράδεκτα χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με άλλες χώρες που εφαρμόζουν όλα τα αναφερόμενα στην λίστα.
Με αυτά που πληρώνει το κράτος για τους μισθούς τους, οι καθηγητές υπερβαίνουν κατά πολλή την υπεραξία.
Με "πο...δές δεν βάφονται αυγά".

 
Polar_Fish
02 Ιαν 2023 04:10

Το λάθος που έγινε απο την Κεραμέως ήταν οτι ενα σοβαρό νομοσχέδιο ψηφιστηκε προς το τέλος της θητείας της Κυβέρνησης. Τα θετικά στοιχεία θα φανούν σε βάθος χρόνου, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι στο παρελθον δεν είχαμε καλύτερη νομοθέσια σε διάφορα ζητήματα που απλά χωρίς λογο καταργήθηκε.

 
Κώστας - Μέλος ΔΕΠ
01 Ιαν 2023 17:28

Έτσι όπως τα περιγράφει ο κ. Δημητρόπουλος, αυτά που δεν έγιναν είναι σαφώς περισσότερα και ουσιαστικότερα από αυτά που έγιναν. Επίσης είναι ξεκάθαρη η διάσταση απόψεων με την κ. Κεραμέως, η οποία προφανώς είναι και η βασική αιτία της απομάκρυνσης του.
Από αυτά που δεν έγιναν αποδεικνύεται ακόμα μια φορά αυτό που ισχύει δεκαετίες τώρα: ο φόβος για το πολιτικό κόστος υπερτερεί της παιδαγωγικής και ακαδημαϊκής προόδου.

 
Polar_Fish
01 Ιαν 2023 16:05

<<η μη στήριξη της ίδρυσης και λειτουργίας νέων καινοτόμων προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων σε τομείς αιχμής των επιστημών και των νέων τεχνολογιών ή με μεγάλες ελλείψεις στην αγορά εργασίας (π.χ. ρομποτική, πληροφορική, conversion courses, κλπ>>

Ολα αυτά δεν καθοδηγούνται απο την κεντρικη διοίκηση. Στηρίζονται απο το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό και τις προκηρύξεις προγραμμάτων. Δείτε ένα απλό παράδειγμα. Το Μάρτιο 2022 έληξε η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για χρηματοδοτηση ΥΔ από το ΕΛΙΔΕΚ. Μέχρι σήμερα, παρά την ανακοίνωση πινάκων κατάταξης, δεν έχει αρχίσει η απονομή των υποτροφιών ενώ παράλληλα τρέχουν συνεχώς προθεσμίες για διάφορα προγράμματα.

 
Πιτσιφλής
31 Δεκ 2022 18:14

Και τι ''αποχώρηση''! Με βροντές και κεραυνούς, σείστηκε ο τρίτος όροφος!
Την έπαρση δεν μπορώ να καταλάβω...
@ΜετονΔάσκαλοκαιτονκαθηγητήτηςΤάξης!

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ