Ελληνική "πρωτιά" στην αναλογία φοιτητών ανά διδάσκοντα

11/02/2024

Ενημερώθηκε: 12/02/2024, 10:09

Άκουσε το άρθρο

Η Ελλάδα παραμένει η χώρα με τη μεγαλύτερη αναλογία φοιτητών ανά διδάσκοντα απέχοντας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά 34 μονάδες, σύμφωνα με τη  νέα έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης για το έτος 2022, η  οποία επιδόθηκε από τον πρόεδρο Περικλή Μήτκα στον υπουργό Παιδείας Κυριάκο Πιερρακάκη.

Η αναλογία αποβαίνει δυσμενής λόγω του σχετικά υπεράριθμου φοιτητικού πληθυσμού, ο οποίος περιλαμβάνει τους μη ενεργούς φοιτητές.

Επιπλέον, η Ελλάδα παρουσιάζει δυσμενή αναλογία ανδρών/γυναικών στο διδακτικό προσωπικό.

Το διδακτικό προσωπικό στα ΑΕΙ της Ελλάδας και της Ευρώπης

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 (Πίνακας 22), το σύνολο των διδασκόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ανερχόταν το 2021 σε 1.425.764. 

Η Γερμανία διέθετε τους περισσότερους διδάσκοντες, 472.418, το 33,13% του συνόλου. 

Ακολουθεί 

  • η Ισπανία με 179.661 διδάσκοντες (12,60% του συνόλου) και έπονται 
  • η Γαλλία με 116.360 διδάσκοντες (8,16% του συνόλου), 
  • η Ιταλία με 100.999 (7,08%) και 
  • η Πολωνία με 97.135 διδάσκοντες (6,81% του συνόλου).

Στην Ελλάδα, οι διδάσκοντες ανέρχονταν σε 17.968 (1,26% του συνόλου), αριθμός πολύ μικρότερος σε σχέση με χώρες παρόμοιου ή μικρότερου πληθυσμιακού μεγέθους, όπως

  •  η Αυστρία (62.834 διδάσκοντες, 4,41% του συνόλου), 
  • η Σουηδία (38.860 διδάσκοντες, 2,73% του συνόλου), 
  • η Πορτογαλία (36.473 διδάσκοντες, 2,56% του συνόλου) και το 
  • Βέλγιο (32.105 διδάσκοντες, 2,25% του συνόλου).

 Σε ορισμένες χώρες, σημαντικός αριθμός διδασκόντων απασχολήθηκε στα προγράμματα βραχείας ή διετούς διάρκειας.

 Στην Ισπανία οι διδάσκοντες στα προγράμματα διετούς φοίτησης υπολογίζονται σε 41.445, στη Γαλλία σε 25.487, στην Αυστρία σε 8.824, στη Γερμανία σε 2.935 και στην Κύπρο σε 541.

Επιπλέον, η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (0,69%) ως προς το ποσοστό του διδακτικού προσωπικού τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού στις ηλικίες 15-64 (0,40%).

Οι χώρες με την καλύτερη επίδοση ως προς το ποσοστό αυτό είναι η Αυστρία (1,39%), η Νορβηγία (1,32%), η Γερμανία (1,14%) και η Κροατία (1,01%).

Στον αντίποδα, οι χώρες με τη χαμηλότερη επίδοση είναι η Ρουμανία (0,32%), η Ιρλανδία και η Γαλλία (0,39%) και η Σερβία (0,40%).

Ως προς το ποσοστό του διδακτικού προσωπικού τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επί του συνολικού πληθυσμού, η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου (0,17% έναντι 0,32%). Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Αυστρία (0,70%), τη Νορβηγία (0,68%) και τη Γερμανία (0,57%), ενώ τα χαμηλότερα στη Ρουμανία (0,14%), την Ιταλία (0,17%), τη Γαλλία και τη Σερβία (0,18%).

Συγκριτικά με το 2020, προκύπτει ότι στην ΕΕ27 το ποσοστό των διδασκόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού (15-64) αυξήθηκε οριακά, ενώ και στην Ελλάδα καταγράφεται μικρή αύξηση του αντίστοιχου ποσοστού (από 0,38% το 2020 σε 0,40% το 2021) αλλά και αντίστοιχη αύξηση στο ποσοστό επί του συνολικού πληθυσμού (από 0,16% το 2020 σε 0,17% το 2021) (Πίνακας 23).

Διάρθρωση διδακτικού προσωπικού στην Ευρώπη με βάση το φύλο

Αναφορικά με το φύλο, στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2021, οι άνδρες διδάσκοντες υπερέχουν αριθμητικά των γυναικών κατά 172.322.51

 Η Ελλάδα εμφανίζει το τρίτο υψηλότερο ποσοστό ανδρών διδασκόντων (63,05%), αρκετά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος υπολογίζεται στο 56,04% (Σχήμα 32).

Στις υπόλοιπες χώρες, στις οποίες τα ποσοστά των ανδρών ξεπερνούν το 60%, είναι 

  • το Λουξεμβούργο (64,6%), 
  • η Ελβετία (63,46%), 
  • η Μάλτα (63,04%) και 
  • η Ιταλία (61,66%). 

Στο σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών, οι γυναίκες υπερτερούν αριθμητικά των ανδρών σε μόνο 5 χώρες, 

  • στη Λιθουανία (56,94%), 
  • τη Λετονία (55,01%), 
  • τη Φινλανδία (52,43%),
  •  τη Ρουμανία (52,18%),
  •  τη Βουλγαρία (51,19%) και 
  • την Κροατία (50,88%).


 

Το Σχήμα 33 παρουσιάζει τη μεταβολή του ποσοστού γυναικών οι οποίες διδάσκουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από το 2014 ως το 2021.

 Τόσο στην ΕΕ27 όσο και στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 2,65% και κατά 4,25% αντίστοιχα. 

Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά κινείται σταθερά προς τη σωστή κατεύθυνση για να καλύψει την απόσταση.

Διάρθρωση διδακτικού προσωπικού στην Ευρώπη με βάση την ηλικία

Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2021, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Σλοβενία είναι οι χώρες με τους περισσότερους διδάσκοντες ηλικίας άνω των 50 ετών (Πίνακας 24).

 Στην Ελλάδα αποτελούν το 52,61% του συνόλου, στην Ιταλία το 51,3% και στη Σλοβενία το 49,93%. 

Υψηλά ποσοστά στις ηλικίες άνω των 50 εμφανίζουν, επίσης, η Λετονία (49,39%), η Βουλγαρία (49,21%), η Ελβετία (48,91%), η Ισπανία (47,12%) και η Πορτογαλία (46,78%).

Σε επτά χώρες (Λετονία 15,17%, Σλοβακία 12,41%, Βουλγαρία 11,85%, Σλοβενία 11,32%, Εσθονία 11,16%, Πολωνία 10,37% και Ουγγαρία 10,12%), το ακαδημαϊκό προσωπικό άνω των 65 ετών ξεπερνά το 10% του συνόλου. 

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η γήρανση του ακαδημαϊκού προσωπικού συνοδεύεται και από αντίστοιχη μείωση στους διδάσκοντες κάτω των 35 ετών.

Η Ελλάδα (4,45%) μαζί με την Ιταλία (5,21%), την Ελβετία (8,40%), τη Σλοβενία (8,41%) και τη Ρουμανία (9,34%) συγκαταλέγονται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά στους διδάσκοντες ηλικίας κάτω των 35 ετών. 

Το υψηλότερο ποσοστό στην εν λόγω κατηγορία συγκεντρώνει το Λουξεμβούργο (53,06%) και ακολουθούν η Γερμανία (39,69%) και η Νορβηγία (35,03%).

Από τα ποσοστά που καταγράφονται για την Ελλάδα, ιδιαίτερα για τις νεότερες ηλικίες, προκύπτουν δύο ενδιαφέροντα συμπεράσματα. 

Πρώτον, γίνονται εμφανείς οι προσπάθειες για την αύξηση των προσλήψεων νέων επιστημόνων μετά από το πολυετές πάγωμα των προσλήψεων στα Ελληνικά Πανεπιστήμια και, 

Δεύτερον, η υπεροχή στα ποσοστά των γυναικών στις νεότερες ηλικίες ενισχύει την άποψη ότι η Ανώτατη Εκπαίδευση, με τις νέες προσλήψεις προσωπικού, προσπαθεί να καλύψει την υποεκπροσώπηση των γυναικών στην κατηγορία των μελών ΔΕΠ. 

Αναλογία φοιτητών/διδασκόντων στην Ευρώπη

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 202154, την καλύτερη αναλογία φοιτητών/διδασκόντων εμφανίζει το Λουξεμβούργο (5/1), η Μάλτα (9/1), η Νορβηγία και η Σουηδία (10/1) και η Ουγγαρία (11/1). 

Τις υψηλότερες αναλογίες εμφανίζουν η Κύπρος (26/1), το Βέλγιο και η Τουρκία (22/1), η Ρουμανία, η Σερβία και η Ιταλία (21/1). 

Στην Ελλάδα  αντιστοιχούν 47 φοιτητές ανά διδάσκοντα (Σχήμα 34).

Διαχρονικά από το 2015 η επίδοση της ΕΕ27 ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη εμφανίζει μικρή βελτίωση, αφού από τους 15 φοιτητές ανά διδάσκοντα το 2015, το 2021 αντιστοιχούσαν 13 φοιτητές ανά διδάσκοντα. 

Στη χώρα μας η αναλογία φοιτητών ανά διδάσκοντα το 2021 παρουσιάζει σημαντική απόκλιση (της τάξης των 34 μονάδων) από την ΕΕ27, καταγράφοντας τη χειρότερη επίδοση στον δείκτη αυτό από το 2015. Σχετικός είναι ο Πίνακας 25:
 

 

Σχόλια (6)

12ετιας
|

Για την άμεση βελτίωση του δείκτη είμαστε και εμείς με πολυετές αυτοδίδακτο έργο στα ΑΕΙ στη βαθμίδα του Επικουρου μάλιστα και πλέον μόνιμοι στο Υπ. Παιδείας (πληρωνόμαστε ήδη, έχουμε πίστωση, κάναμε το ίδιο έργο με ΔΕΠ και δεν φαινόμαστε στους δείκτες).

@@Φ. Κώστας
|

άρα μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα και να εκλεγούν σε θέση ΔΕΠ. Αρκετά με αυτή την καραμέλα.

ΆΜΕΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ
|

Ο δείκτης μπορεί να βελτιωθεί άμεσα κατά 20% με τη δυνατότητα τα μέλη ΕΔΙΠ/ΕΕΠ που υπηρετούν ήδη επί 7ετία με αυτοδύναμο διδακτικό έργο να έχουν τη δυνατότητα να προκηρύξουν τη θέση τους. Πληρώνονται ήδη, έχουν πίστωση, κάνουν το ίδιο έργο με τα μέλη ΔΕΠ και δεν φαίνονται στους δείκτες!!!

@Φ. Κώστας
|

Οι ΕΔΙΠ και οι ΕΕΠ δεν είναι προσωπικό με μειωμένες απαιτήσεις. Οι ΕΕΠ διδάσκουν ειδικά μαθήματα (π.χ. αγγλικά σε τμήμα χημικών). Οι ΕΔΙΠ μπορούν εκ του νόμου να κάνουν ό,τι και τα μέλη ΔΕΠ με την εξαίρεση επίβλεψης διδακτορικών και για κάποιους περίεργους λόγους δεν έχουν τη δυναότητα να προκηρύξουν το γνωστικό τους αντικείμενο σε θέση ΔΕΠ (ενώ έχουν πίστωση και πληρώνονται κανονικά), ενώ παλαιότερα υπήρχε αυτή η δυνατότητα. Δείτε τον αριθμό δημοσιεύσεων, Η--index κτλ. μελών ΔΕΠ και μελών ΕΔΙΠ στους ίδιους τομείς και τα αποτελέσματα θα σας εκπλήξουν!

Φ. Κώστας
|

Από τη μια έχουμε φοιτητές που δεν υπάρχουν οπότε τα νούμερα είναι πλασματικά.

Από την άλλη έχουμε βρεί τρόπους να προσλαμβανουμε προσωπικό με μειωμένες απαιτησεις (ΕΔΙΠ ΕΕΠ κλπ) για να κάνουν τη δουλειά των ΔΕΠ με λιγότερα λεφτά.

Ελληνικά φαινόμενα αυτά.

Γονέας πραγματικών φοιτητών
|

Η σύγκριση αναλογίας φοιτητών ανά διδάσκοντα των Ελληνικών Πανεπιστημίων με τα Ευρωπαϊκά είναι άστοχη και μη μετρήσιμη διότι η Ελλάδα αποτελεί μοναδική εξαίρεση μεταξύ όλων των άλλων χωρών καθόσον τουλάχιστον το 50% των φοιτητών της είναι ανενεργοί. Αυτό βεβαίως βολεύει για διαφορετικούς λόγους τους εκάστοτε κυβερνώντες καθώς και τους διδάσκοντες καθηγητές αλλά είναι οπισθοδρόμηση για τους ενεργούς φοιτητές που ενδιαφέρονται να σπουδάσουν καθώς και για τους Έλληνες Πολίτες που πληρώνουν για επαγγελματίες φοιτητές.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ