Placeholder

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ

Γνωμοδότηση του ΝΣΚ για τις αμοιβές των μελών ΔΕΠ των Πανεπιστημίων

Ύστερα από ερώτημα του υπουργείου Οικονομικών
Δημοσίευση: 29/10/2017
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Α. Οι αμοιβές των μελών ΔΕΠ των Πανεπιστημίων ,που προέρχονται από συμμετοχή τους σε κάθε είδους προγράμματα των Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. και χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους, δεν αποτελούν αμοιβές από κατοχή δεύτερης θέσεως και δεν υπόκεινται σε ανώτατο όριο .

Β. Οι συγκεκριμένες δε διατάξεις, που προβλέπουν τη συμμετοχή των μελών ΔΕΠ στα προγράμματα αυτά και καθορίζουν τις εν λόγω αμοιβές , των οποίων ζητήθηκε η ερμηνεία από το Ν.Σ.Κ ( παρ. 6 όρθρου 6 του ν.3086/ 2002 , Α 324 ), δεν θέτουν προϋποθέσεις για την εξαίρεσή τους από το ανώτατο όριο αμοιβών.

Τη Γνωμοδότηση αυτή εξέδωσε το Α τμήμα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ύστερα απο το ακόλουθο ερώτημα του υπουργείου Οικονομικών:

“Αν οι αμοιβές των μελών του Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π. ) των Πανεπιστημίων, που προέρχονται από συμμετοχή τους σε κάθε είδους προγράμματα των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) και χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους, υπόκεινται σε ισχύον ανώτατο όριο αμοιβών και συγκεκριμένα, στο προβλεπόμενο από το άρθρο 104 παρ.2 του Συντάγματος ανώτατο όριο πρόσθετων αποδοχών ή απολαβών ή στο όριο των αποδοχών του Προέδρου του Αρείου Πάγου . Σε αποφατική περίπτωση, εάν η τυχόν εξαίρεση των εν λόγω αμοιβών από το προαναφερόμενο όριο συντελείται αυτοδικαίως (εκ του νόμου) ή πρέπει να έχει προηγηθεί η εκ μέρους του μέλους του Δ.E.Π. έναρξη επιτηδεύματος στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία”.

Ιστορικό

Με το υπ ́αριθ. πρωτ. 2/30907/ΔΕΠ/13.4.2017 έγγραφο του Πρυτάνεως του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών προς το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ζητήθηκε η άποψη της υπηρεσίας αυτής σχετικά με το ανώτατο όριο αμοιβών που μπορούν να λάβουν τα μέλη ΔΕΠ, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, από κάθε είδους προγράμματα και έργα (ερευνητικά, παροχής υπηρεσιών, για τιμητικές αμοιβές [honorarium]), που διαχειρίζονται οι ΕΛΚΕ των ΑΕΙ και χρηματοδοτούνται από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους.

Το σκεπτικό της Γνωμοδότησης

1. Στις διατάξεις του άρθρου 104 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος ορίζονται τα εξής:

« 1. Κανένας από τους υπαλλήλους που αναφέρονται στο προηγούμενο άρθρο1 δεν μπορεί να διοριστεί σε άλλη θέση δημόσιας υπηρεσίας ή οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή δημόσιας επιχείρησης ή οργανισμού κοινής ωφέλειας. Κατ` εξαίρεση μπορεί να επιτραπεί με ειδικό νόμο ο διορισμός και σε δεύτερη θέση, εφόσον τηρούνται οι διατάξεις της επόμενης παραγράφου. 2. Οι κάθε είδους πρόσθετες αποδοχές ή απολαβές των υπαλλήλων του προηγούμενου άρθρου δεν μπορεί να είναι κατά μήνα ανώτερες από το σύνολο των αποδοχών της οργανικής τους θέσης.»

2. Στο άρθρο 1 του π.δ. 432/1981Περί συστάσεως Ειδικών Λογαριασμών κλπ ( Α` 118), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 18 του ν.706/1977 και στη συνέχεια αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 της υπ ́αριθ. ΚΑ/679/22.8.96 κ.α. των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ( Β`826), κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 50 του ν.2413/1996 , ορίζονται τα εξής:

«1Συνιστάται σε καθένα από τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ), καθώς και τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΤΕΙ) της χώρας Ειδικός Λογαριασμός για την αξιοποίηση των κονδυλίων επιστημονικής έρευνας, εκπαίδευσης, κατάρτισης, τεχνολογικής ανάπτυξης και παροχής σχετικών υπηρεσιών, ο οποίος αναφέρεται παρακάτω ως "Λογαριασμός". 2. Σκοπός του Λογαριασμού είναι η διάθεση και διαχείριση κονδυλίων που προέρχονται από οποιαδήποτε πηγή και προορίζονται για την κάλυψη δαπανών, οποιουδήποτε είδους, που είναι απαραίτητες για τις ανάγκες ερευνητικών, εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών, αναπτυξιακών καθώς και έργων συνεχιζόμενης κατάρτισης και έργων για την παροχή επιστημονικών,τεχνολογικών και καλλιτεχνικών υπηρεσιών,......... που συμβάλλουν στη σύνδεση της εκπαίδευσης και της έρευνας με την παραγωγή και εκτελούνται ή παρέχονται από το επιστημονικό προσωπικό των ΑΕΙ ή ΤΕΙ ή και με τη συνεργασία άλλων ειδικών επιστημόνων.»

3. Στο άρθρο 23 του ν. 4009/2011 Δομή ,λειτουργία κλπ των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων » ( Α` 195) ,όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 24 του ν. 4386/2016 και το άρθρο 27 παρ.1 του ν.4415/2016 ορίζονται τα εξής :

«1. Οι Καθηγητές εκλέγονται ως πλήρους απασχόλησης. Μετά τη συμπλήρωση τριετούς πραγματικής άσκησης καθηκόντων στη βαθμίδα του πρώτου διορισμού τους, μπορούν να ενταχθούν στην κατηγορία της μερικής απασχόλησης, οπότε και λαμβάνουν το 35% των τακτικών αποδοχών τους. 2. Οι Καθηγητές πλήρους απασχόλησης.....μπορούν:α) να αμείβονται από χρηματοδοτούμενα έργα που διαχειρίζεται ο Ειδικός Λογαριασμός ΚονδυλίωνΈρευνας (ΕΛΚΕ), ή και το Ν.Π.Ι.Δ. οποιουδήποτε Α.Ε.Ι., το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 58, ή οποιοδήποτε ερευνητικό ινστιτούτο ή κέντρο που εποπτεύεται από οποιοδήποτε Υπουργείο...... γ) Να ασκούν με ή χωρίς αμοιβή, καθώς και με αποζημίωση κατ` αποκοπήν, κάθε είδους έργο ή δραστηριότητα, πλην εκείνων που προσδίδουν την εμπορική ιδιότητα, .........θ. Να ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα με την επιφύλαξη των περιορισμών που προβλέπονται στην περίπτωση γ` της παρούσας παραγράφου και ύστερα από ενημέρωση του Κοσμήτορα της Σχολής στην οποία ανήκουν. ...................3.Οι αμοιβές των καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης της περίπτωσης α` της προηγούμενης παραγράφου εισπράττονται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας του ιδρύματος, όπου υπηρετούν και υπόκεινται σε παρακράτηση πέντε τοις εκατό (5%) επί του ακαθάριστου ποσού. Η ανωτέρω παρακράτηση αποτελεί πόρο του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας του οικείου Α.Ε.Ι.. Οι καθηγητές και υπηρετούντες λέκτορες πλήρους απασχόλησης υποχρεούνται να
αποδίδουν στον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Α.Ε.Ι., όπου υπηρετούν, ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) επί του ακαθάριστου εισοδήματος που υπάγεται στην περίπτωση θ` της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου. Το ανωτέρω αποδιδόμενο ποσό αποτελεί πόρο του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας. 4.Καθηγητές μερικής απασχόλησης είναι υποχρεωτικά όσοι κατέχουν θέση πλήρους απασχόλησης στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα. 5. Οι Καθηγητές που επιθυμούν να υπηρετήσουν κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος ως μερικής απασχόλησης υποβάλουν στη σχολή στην οποία υπηρετούν αίτηση, στην οποία δηλώνουν την παράλληλη απασχόληση που επιθυμούν να ασκήσουν.......».

4. Στα άρθρα 93 και 99 του ν. 4310/2014«Έρευνα Τεχνολογική Ανάπτυξη κλπ » ( Α` 258), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 24 του ν 4386/2016«Ρυθμίσεις για την έρευνα κλπ » ( Α` 83)ορίζονται τα εξής :

«Άρθρο 93 Οι ερευνητικοί και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13α, οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) των Α.Ε.Ι. και τα Ερευνητικά Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα (Ε.Π.Ι.) που ιδρύθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 17 του ν. 2083/1992 μπορεί, για την εκτέλεση των προγραμμάτων ή των έργων τους
που χρηματοδοτούνται, εν όλω ή εν μέρει, από ενωσιακούς, διεθνείς, ίδιους πόρους ή ιδιωτικά κονδύλια, να απασχολούν ερευνητικό, τεχνικό, ειδικό επιστημονικό και εν γένει προσωπικό, με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου.

Οι εν λόγω συμβάσεις συνάπτονται και παρατείνονται με αποφάσεις του ΔΣ του ερευνητικού κέντρου ή του τεχνολογικού φορέα ή του αυτοτελούς ινστιτούτου ή της Επιτροπής Ερευνών του ΕΛΚΕ των Α.Ε.Ι. χωρίς περιορισμό, μέχρι τη λήξη των έργων για την εκτέλεση των οποίων συνήφθηκαν, και εντός των εγκεκριμένων ορίων του προϋπολογισμού του εκάστοτε έργου ή προγράμματος, ενώ παράλληλα οι εν λόγω συμβάσεις συνδέονται με το παραγόμενο αποτέλεσμα του έργου για το οποίο συνάπτονται, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 2190/1994, της παρ. 8 του άρθρου 9 του ν. 3812/2009 και της ΠΥΣ 33/2006, εφόσον η σχετική δαπάνη τους καλύπτεται από τα προγράμματα ή τα έργα για τις ανάγκες των οποίων έχουν συναφθεί. Αποκλείεται σε κάθε περίπτωση η αναγνώρισή τους ως συμβάσεις αορίστου χρόνου.»

«Άρθρο 99 Στην άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος, κατά την έννοια της παρ. 2 στοιχείο θ ́ του άρθρου 23 του ν. 4009/ 2011 (Α ́ 195), για όσους Καθηγητές και υπηρετούντες Λέκτορες σε ΑΕΙ υπάγονται στην ανωτέρω διάταξη, περιλαμβάνεται και η συμμετοχή σε κάθε είδους προγράμματα, τα οποία χρηματοδοτούνται από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους, των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) των Α.Ε.Ι., των Ειδικών Νομικών Προσώπων για την Αξιοποίηση και Διαχείριση της Περιουσίας των Α.Ε.Ι., που ιδρύονται κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 7 του άρθρου 41 του ν.2413/1996 (Α ́ 124) και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου για τη διαχείριση της περιουσίας των κονδυλίων έρευνας των Α.Ε.Ι., που συστήνονται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 58 του ν. 4009/2011, υπό την προϋπόθεση ότι θα εκτελούν τα διδακτικά και λοιπά τους καθήκοντα, όπως αυτά ορίζονται στις διατάξεις του ν. 4009/2011 και από τα κατά περίπτωση αρμόδια όργανα των Α.Ε.Ι. »

5.Στο άρθρο 2 του ν3833/2010,Προστασία της Εθνικής Οικονομίας κλπ ( Α`40) , όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 36 παρ.2 του ν.3848/2010, ( Α`71) και με την παράγραφο 1 του άρθρου 27 του ν.4024/2011, ( Α`226) ορίζονται τα εξής:

« 1. Οι πάσης φύσεως αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές ή σύνταξη που καταβάλλονται στους λειτουργούς ή υπαλλήλους ή μισθωτούς με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου,των Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α.,....... απαγορεύεται να υπερβαίνουν τις αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, όπως αυτές κάθε φορά καθορίζονται, ........ Στο ανωτέρω όριο δεν συνυπολογίζεται ..... όπως και οι αμοιβές από κάθε είδους προγράμματα χρηματοδοτούμενα από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους των ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων που επιχορηγούνται και εποπτεύονται από το Κράτος, καθώς και των Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι.. ».

6.Στο άρθρο 28 παρ. 1 του ν. 4354/2015,Διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων κλπ ( Α`176) όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 3 του ν. 4386/2016, ορίζονται τα ακόλουθα:

«1. Οι πάσης φύσεως αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές ή απολαβές ή σύνταξη, που καταβάλλονται στους λειτουργούς ή υπαλλήλους ή μισθωτούς με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου .........., απαγορεύεται να υπερβαίνουν τις εκάστοτε αποδοχές Γενικού Γραμματέα Υπουργείου.Στο ανωτέρω όριο δεν συνυπολογίζεται ........ καθώς και οι αμοιβές από κάθε είδους προγράμματα χρηματοδοτούμενα από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους των ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων που επιχορηγούνται και εποπτεύονται από το κράτος, καθώς και των Ε.Λ.Κ.Ε των Α.Ε.Ι».
Ερμηνεία και εφαρμογή διατάξεων

7. Καθ’ ερμηνεία των σχετικών διατάξεων των άρθρων 103 και 104§1 του Συντάγματος, γίνεται δεκτό ότι στην έννοια της δεύτερης θέσεως εμπίπτει ο διορισμός και η πρόσληψη σε άλλη δημόσια υπηρεσία ή ν.π.δ.δ.ή δημόσιες επιχειρήσεις κλπ. τόσο με σχέση δημοσίου δικαίου όσο και στο πλαίσιο συμβάσεως ιδιωτικού δικαίου σε οργανική θέση 2.Η δεύτερη θέση αναφέρεται σε άλλη υπηρεσία και όχι στην ίδια3 . Επομένως, και η παρεχόμενη εξουσιοδότηση στον κοινό νομοθέτη να καθορίσει εξαιρέσεις από την απαγόρευση, δηλαδή περιπτώσεις επιτρεπτού καταλήψεως δεύτερης θέσεως, καθώς και να καθορίσει ανώτατο όριο προσθέτων απολαβών από το δημόσιο ταμείο αφορούν, κατ’ αρχήν, σε θέσεις υπό την προεκτεθείσα έννοια4.

Ο Άρειος Πάγος και το Συμβούλιο της Επικρατείας με σειρά αποφάσεών τους5 έχουν κρίνει ότι «πρόσθετες αποδοχές ή απολαβές» στις οποίες αναφέρεται η παράγραφος 2 του άρθρου 104 του Συντάγματος, η οποία τελεί σε συνάφεια με την παρ. 1 του ιδίου άρθρου, νοούνται μόνο οι αποδοχές από τη δεύτερη θέση, την οποία τυχόν κατέχει ο υπάλληλος υπό τις προϋποθέσεις της εν λόγω παραγράφου 1, και όχι αποδοχές καταβαλλόμενες σ' αυτόν ως αμοιβή για εργασία παρεχόμενη στα πλαίσια της κύριας οργανικής του θέσεως, ανεξαρτήτως του ειδικότερου χαρακτηρισμού τους6.

8.Τα κονδύλια του Ειδικού Λογαριασμού περιέρχονται μεν κατ ́ ανάγκην στην περιουσία του αντίστοιχου ΑΕΙ, αποτελούν όμως ιδιαίτερο κεφάλαιο αυτοτελούς διαχειρίσεως, 7 που διακρίνεται οικονομικώς και διαχειριστικώς, αλλά και εξ απόψεως δημοσιονομικής μεταχείρισης.8Εξ απόψεως δημοσίου δικαίου γίνεται δεκτό ότι «......οι εν λόγω Ειδικοί Λογαριασμοί συνιστούν όργανα των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων9» ή ότι «... οι εν λόγω λογαριασμοί αποτελούν ειδικές υπηρεσίες των Ν.Π.Δ.Δ., στα πλαίσια των οποίων ιδρύθηκαν και λειτουργούν10 ».

9.Σύμφωνα με το άρθρο 99 του ν. 4310/2014 η συμμετοχή σε κάθε είδους προγράμματα, τα οποία χρηματοδοτούνται από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους, των Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι., περιλαμβάνεται στην άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος, κατά την έννοια της παρ. 2 στοιχείο θ' του άρθρου 23 του ν. 4009/ 2011, για όσους καθηγητές πλήρους απασχόλησης και υπηρετούντες λέκτορες σε ΑΕΙ υπάγονται στην ανωτέρω διάταξη.

10.Εκ των ανωτέρω και της νομολογίας, συνάγεται ότι η συμμετοχή των καθηγητών και των υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, σε προγράμματα των Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. , που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους, δεν συνιστά κατοχή δεύτερης θέσεως11 κατά την έννοια του άρθρου 104 παρ.1 του Συντάγματος, αλλά παρεχόμενη, επιτρεπτή άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος,στο πλαίσιο της κύριας οργανικής τους θέσεως .Ως εκ τούτου οι αμοιβές από τα προγράμματα αυτά δεν εμπίπτουν στο όριο πρόσθετων απολαβών δεύτερης θέσεως , καταβαλλόμενων από το δημόσιο ταμείο,που θεσπίζεται με το άρθρο 104 παρ. 2 του Συντάγματος για λόγους δημοσιονομικής ισότητας και εξασφάλισης κοινωνικής δικαιοσύνης.

11.Τέλος , με την παράγραφο 1 εδ. β’ του άρθρου 2 του ν.3833/2010 και του άρθρου 28 παρ. 1 του ν. 4354/2015, ως ισχύουν, ρητά πλέον εξαιρούνται από το ανώτατο όριο αποδοχών οι αμοιβές από κάθε είδους προγράμματα χρηματοδοτούμενα από διεθνείς ή ιδιωτικούς πόρους των Ε.Λ.Κ.Ε των Α.Ε.Ι. (Γν. Ν.Σ.Κ.86/2011).

 

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.