Placeholder

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΑΠΟΨΗ

Περί αξιολόγησης και άλλων, εξ αποστάσεως δαιμονίων: Όταν ένα πρόβλημα μετατρέπεται σε ευκαιρία…

Δημοσίευση: 29/11/2020
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ESOS

Του Μανόλη Κουσλόγλου, Φυσικού, υποδιευθυντή 3ου Γυμνασίου Καβάλας

Μέσα σε ένα παραμορφωμένο πλαίσιο διεξαγωγής της εκπαιδευτικής διαδικασίας λόγω του κορωνοϊού, για άλλη μία φορά οι εκπαιδευτικοί καλούνται να λάβουν μια πολύ σημαντική και εξαιρετικά δύσκολη πρόκληση, που αφορά την αξιολόγηση των μαθητών, κυρίως στη Β’θμια εκπαίδευση. Μήπως όμως το πρόβλημα αυτό μπορεί να προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία;

Το πρόβλημα

Η πρόκληση γύρω από την αξιολόγηση των μαθητών προέκυψε από την απόφαση για υποχρεωτική συμμετοχή στην σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ως συνέχεια και εξέλιξη της δια ζώσης. Μια απόφαση που μπορεί να δικαιολογηθεί, αν ανατρέξουμε στην πρώτη περίοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, όπου η προαιρετική συμμετοχή των μαθητών στην μαθησιακή διαδικασία οδήγησε σε φαινόμενα διάλυσης της εκπαίδευσης. Ωστόσο, η απόφαση αυτή, χωρίς να έχει εξασφαλιστεί πρώτα η ισότητα  συμμετοχής των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία σε τεχνικό τουλάχιστο επίπεδο, μετέτρεψε ένα λυμένο, κακήν κακώς συνήθως, πρόβλημα σε άλυτο.

Υπάρχει η τεχνική διάσταση του προβλήματος: Προσφέρονται  πολλά εργαλεία στους εκπαιδευτικούς για να αξιολογήσουν τους μαθητές τους, όπως με google form, edpuzzle και τόσα άλλα λογισμικά ΤΠΕ. Ωστόσο, αυτές οι λύσεις βολεύουν τους εκπαιδευτικούς που είναι εξοικειωμένοι τόσο με τη χρήση ΤΠΕ, όσο και με τις επιπλέον θυσίες σε κόπο και χρόνο που αυτές απαιτούν.

Τίθεται θέμα αξιοπιστίας: Όταν η εξέταση γίνεται απροειδοποίητα και σε περιορισμένο χρόνο, τα περιθώρια στενεύουν σημαντικά για τους επίδοξους «παραβάτες» μαθητές. Ωστόσο, οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να ελέγξουν αν οι μαθητές απαντούν μόνοι τους τις ερωτήσεις ενός τεστ ή αν δέχονται έξωθεν βοήθεια, είτε με παρεμβάσεις δια ζώσης είτε… εξ αποστάσεως.

Ωστόσο, η ηθική διάσταση είναι αυτή που αποτελεί τη βασική πηγή προβληματισμού. Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν η εξέταση και η αξιολόγηση είναι εφικτές και εφαρμόσιμες, αλλά  αν είναι θεμιτές. Το ηθικό δίλημμα είναι τεράστιο, όταν μερίδα των μαθητών συχνά «μπαινοβγαίνει» στην εικονική τάξη λόγω τεχνικών προβλημάτων ή δεν ακούει ή παρακολουθεί μέσω μια οθόνης-μινιατούρας κατά τη σύγχρονη τηλεκπαίδευση ή το οικογενειακό τους περιβάλλον δεν διαθέτει τον απαραίτητο χρόνο και εξοπλισμό να τους υποστηρίξει σε τεχνικές θέματα, στην ασύγχρονη.

Πάνω σε όλα αυτά προστίθεται και η αναντίρρητη άποψη, ότι η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν αποτελεί απλά μια μεταφορά της πραγματικής τάξης στον εικονικό χώρο, ούτε υποκαθιστά τη δια ζώσης και προφανώς δεν ακολουθεί αυτούσιες της διαδικασίες που εφαρμόζονται στον σχολικό χώρο. Η βασική προτεραιότητα των εκπαιδευτικών είναι η ψυχική στήριξη των μαθητών τους. Μάλιστα, όσο μικρότεροι οι μαθητές τόσο μεγαλύτερη αυτή η ανάγκη.

Η ευκαιρία

Αν και το πρόβλημα είναι εξαιρετικά σοβαρό, όπως περιγράφηκε πιο πάνω, πρέπει να βρεθεί μία λύση όταν η εξ αποστάσεως εκπαίδευση διαρκεί πολύ χρόνο. Αλλιώς, κακά τα ψέματα, η πλειοψηφία των μαθητών θα παρατήσει κάθε προσπάθεια. Κάτι τέτοιο θα έχει αρνητικές συνέπειες, κυρίως για την τελευταία τάξη του Λυκείου, όπου το γνωστικό περιεχόμενο φέρει μεγάλη βαρύτητα λόγω των επερχόμενων Πανελλαδικών εξετάσεων.

Η καλύτερη λύση στο παραπάνω πρόβλημα, αν ζυγισθούν καλά όλες οι παράμετροί του, θα μπορούσε να είναι μια και είναι απλή: Η διαδραστική, μαθητοκεντρική διδασκαλία και η επικέντρωση των εκπαιδευτικών στην ενεργοποίηση των μαθητών. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αξιολογηθούν χαρακτηριστικά δεξιότητες, όπως η προσπάθεια, το ενδιαφέρον, η συμμετοχικότητα, η ομαδικότητα και η συνεργασία. Πρόκειται για χαρακτηριστικά, που έτσι κι αλλιώς αξιολογούνται και εκτιμώνται στη δια ζώσης διδασκαλία, αλλά πολύ συχνά όχι στον βαθμό που τους αξίζει. Άλλωστε, ο παραπάνω τρόπος αξιολόγησης είναι μάλλον απαραίτητος, αφού η εξ αποστάσεως διδασκαλία απαιτεί συχνές παρεμβάσεις από την πλευρά του εκπαιδευτικού, προκειμένου να διαπιστώνει την ενεργητική παρουσία των μαθητών του στην εικονική αίθουσα.

Εν κατακλείδι

Όταν αποφασιζόταν η υποχρέωση των μαθητών να συμμετέχουν στην σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ως συνέχεια της δια ζώσης, θα έπρεπε να είχε εξασφαλιστεί πρώτα η ίση πρόσβασή τους στο εικονικό δημόσιο σχολείο. Αυτό δεν συνέβη, με αποτέλεσμα οι εκπαιδευτικοί να βρεθούν μπροστά σε μεγάλα ηθικά διλήμματα, ένα εκ των οποίων είναι η αξιολόγηση των μαθητών. Ωστόσο, αυτή η πρόκληση μπορεί να μετατραπεί τελικά σε μία ευκαιρία, αν οι εκπαιδευτικοί επιλέξουν να επικεντρωθούν στην αξιολόγηση ποιοτικών χαρακτηριστικών που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι μιας σύγχρονης διδακτικής διαδικασίας.

Σχόλια (8)

 
Νίκος Σαλτερής
29 Νοε 2020 21:49

Η συγκεκριμένη πρόταση αποτελεί ταυτόχρονα λύση για την παρούσα κατάσταση και, παράλληλα, καλή πρακτική και για τη διαζώσης διδασκαλία. Το θέμα, βέβαια, όπως το θέτει ο καλός συνάδελφος, είναι η προσβαστιμότητα στα ψηφιακά εργαλεία για το σύνολο - και όταν λέμε σύνολο εννοούμε σύνολο - του μαθητικού πληθυσμού. Σε αυτό τόσο οι πολιτικές ηγεσίες του Υπουργείου, όσο και η Τοπική Αυτοδιοίκηση έδειξαν παραδειγματική ελαφρότητα εδώ και πολλά χρόνια. Να θυμίσουμε τις αστειότητες Γαβρόγλου, που λειτούργησαν ως "ιδεολογική" δικαιολογία για την εγκατάλειψη των πρώτων προσπαθειών που έγιναν το 2010-2012, όσο και την πρόσφατη στάση της παρούσας πολιτικής ηγεσίας από τον Μάϊο ως και το Σεπτέμβρη, που συμπεριφερόταν σαν να μην αναμενόταν το δεύτερο κύμα της πανδημίας. Αλγεινή εντύπωση προκαλούν επίσης Δήμαρχοι που βγαίνουν και κλαψουρίζουν στην τηλεόραση, ενώ δεν έχουν κάνει ΤΙΠΟΤΑ για να υπάρξει μια καλή εγκατάσταση ελεύθερα προσβάσιμης γραμμής σε συγκεκριμένα χωρία και τουλάχιστον μερικοί Η/Υ σε ολιγοθέσια ΔΣ. Όπως είναι αστείο να γίνονται εκκλήσεις και "συνεννοήσεις" σε πρωινές εκπομπές για το πόσα tablet έχει ανάγκη το τάδε ή το δείνα χωριό. Αν το Μάρτη ήδη είχε δοθεί ένα voucher στους γονείς η μια επιστροφή χρημάτων μέσω taxisnet και μια έξτρα χρηματοδότηση στα σχολεία, θα είχε λυθεί με ελάχιστο κόστος σχεδόν για το σύνολο των προβλημάτων. Εμείς όμως ακολουθούμε πάντα τον πιο δύσκολο δρόμο. αργό και αναποτελεσματικό δρόμο: π.χ. ΜΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ μόνο, "αγορά" tablet από την πολιτεία και σκόρπισμα στα σχολεία - όπως κάθε χρόνο εκτυπώνουμε και "στέλνουμε" βιβλία μιας χρήσης στα σχολεία, δηλαδή πετάμε τα λεφτά μα κλπ κλπ Με δυο λόγια, τα εκπαιδευτικά προβλήματά μας και ανάμεσά τους η αξιολόγηση, πριν γίνουν εκπαιδευτικά είναι αρχικά "ιδεολογικά" (στην ουσία προβλήματα αντιεκσυγχρονιστικής νοοτροπίας που διαπερνά το σύνολο του πολιτικού προσωπικού της χώρας και τους πολίτες) που μετατρέπονται αυτόματα σε "διοικητικά" και αμέσως μετά σε εκπαιδευτικά-παιδαγωγικά, ανάλογα με την περίπτωση.

 
Dario Moutso
29 Νοε 2020 20:13

Η εξ αποστάσεως έχει ένα σωρό προβλήματα τόσο τεχνικής, όσο και κοινωνικής-ηθικής φύσεως.

ΑΝ και ΟΤΑΝ τα θέματα αυτά λυθούν τότε ελάτε να κουβεντιάσουμε για εξ αποστάσεως τρόπους αξιολόγησης.

Αν παρόλα αυτά θέλετε να αξιολογήσετε αξιολογήστε το ότι ο μαθητής κάνει εξ αποστάσεως από οθόνη κινητού, αξιολογήστε την συμμετοχή του, αξιολογήστε το ότι κάνει ερωτήσεις, με άλλα λόγια αξιολογήστε την παρουσία-συμμετοχή του.

Κάποιος έγραψε για εργασίες...
Ας υποθέσουμε ότι κάνεις το Α μάθημα στα τμήματα Α1, Α2, Α3, το Β μάθημα στα τμήματα Β1, Β2, Β3 και το Γ μάθημα στα ΓΟ. Ας υποθέσουμε ότι το κάθε τμήμα έχει 15 μαθητές
Άρα :
Α τάξη 3 τμήματα Χ 15 μαθητές = 45 μαθητές=εργασίες
Β τάξη 3 τμήματα Χ 15 μαθητές = 45 μαθητές=εργασίες
Γ τάξη 1 τμήμα Χ 15 μαθητές = 15 μαθητές=εργασίες

Οι εργασίες φυσικά και θα πρέπει να είναι διαφορετικές.
Ας μου πει αυτός που το πρότεινε πόσο εύκολο είναι, σε ένα δύο κεφάλαια το πολύ, να βάλεις 45 διαφορετικές ΑΛΛΑ και ίδιας δυσκολίας εργασίες;

Κάποιος μίλησε για αξιόπιστα εργαλεία. Υπάρχουν; Ναι, αλλά αυτό είναι το ένα μέρος της αλήθειας.Το άλλο μέρος είναι ότι τα εργαλεία αυτά είναι για την αυτο-αξιολόγηση του μαθητή και όχι για τον βαθμό εξαμήνου.
Εξ αποστάσεως προφορική εξέταση; Σοβαρά τώρα; με κλειστή κάμερα; Η με ανοιχτή σε στυλ "big brother" (Η τάξη παρακολουθεί τον εξεταστή και τον εξεταζόμενο)

 
arte
29 Νοε 2020 19:37

Συμφωνώ πλήρως με το σκεπτικό της τοποθέτησης σας.. ΜΟΝΟ ποιοτικά μπορούμε να αξιολογήσουμε. Χρησιμοποιώντας (για λόγους ομοιογένειας και, όσο το δυνατόν, αντικειμενικοποιησης) τα ίδια, επίσημα, εργαλεία ,όπως ορίζονται θεσμικά: webex ή meetings ΠΣΔ και eclass. Προφανώς οι όποιες τεχνικές δυσκολίες σύνδεσης κ.λ.π των μαθητών (που προφανώς δεν μπορούμε να διερευνήσουμε το βαθμό αληθείας τους) είναι απαγορευτικές για την εφαρμογή ενός καθολικού τρόπου αξιολόγησης , όπως τα διαγωνίσματα. ΠΡΟΦΑΝΩΣ εδώ θα πρέπει να λειτουργήσει η μερική αυτονομία καθηγητών- πάντα βέβαια με όρους ,κανόνες και τεκμήρια. Αλλά αυτονομία... Ελπίζω μόνο μη μας ΄΄πνίξει΄΄ πάλι το αξιαγάπητο ΥΠΑΙΘ με ασφυκτικές, γενικευτικές εγκυκλίους..

 
Κουκάς Αντώνης
29 Νοε 2020 17:25

Είναι προφανές ότι υπάρχουν και κάποια οφέλη από τη διαδικασία της τηλεκπαίδευσης, ιδίως για τους εκπαιδευτικούς των μαθημάτων της θετικής κατεύθυνσης στα ΓΕΛ και των τεχνικών μαθημάτων στα ΕΠΑΛ. Απαιτείται βέβαια πολύ δουλειά από αυτούς. Αυτό όμως που δεν πρέπει να ξεχνούν οι εκπαιδευτικοί είναι οτι υπάρχουν μαθητές που για τους λόγους που προαναφέρθηκαν δεν μπορούν να συμμετέχουν. Νομίζω ότι εκτός της θέσης οτι δεν πρέπει να υπάρξει κατάθεση βαθμολογίας για το διάστημα που γίνεται τηλεκπαίδευση, θέση με την οποία βέβαια συμφωνώ, πρέπει να σκεφτούμε και την αναγκαιότητα της επιπλέον διδασκαλίας για τα παιδιά που δεν συμμετείχαν, όταν βέβαια τα πράγματα ομαλοποιηθούν, ώστε να αναπληρώσουν τις γνώσεις τους και να αποκατασταθεί, στο βαθμό που αυτό μπορεί να γίνει, η αδικία όταν μάλιστα μιλάμε για αξιολόγηση.

 
Εκπαιδευτικός
29 Νοε 2020 15:25

Υπάρχουν εργαλεία αξιόπιστης αξιολόγησης στο eclass.
Και κατάλληλος οδηγός παραμετροποίησης
Οι μαθητές μπαίνουν με τους κωδικούς του ΠΣΔ.
Σε συνδυασμό με προφορική εξέταση στη σύγχρονη.
Ζήτημα είναι η πρόσβαση των μαθητών.

 
Φώτιος Παναγιωτόπουλος
29 Νοε 2020 15:10

Μια ακόμη λύση θα ήταν η αξιολόγηση του τετραμηνου μέσω ανάθεσης ατομικής εργασίας και αφήνουμε το επίσημο διαγώνισμα για το β' τετράμηνο

 
teacher
29 Νοε 2020 14:34

Πολύ σωστά αυτά που γράφεις συνάδελφε....Νομίζω ότι για να είμαστε δίκαιοι και ηθικοί απέναντι στους μαθητές μας θα πρέπει να μην καταχωρηθούν βαθμολογίες στο Α΄τετράμηνο (τουλάχιστον για γυμνάσια και λύκεια)
και εάν όλα πάνε καλά να καταχωρηθεί ο βαθμός στο Β΄τετραμήνο, ο οποίος ελπίζουμε να είναι με διά ζώσης βαθμολόγηση, και αυτός να αποτελέσει και τον ΜΟ των 2 τετραμήνων (όπως άλλωστε ορίζεται και από την νομοθεσία ότι εάν δεν καταχωρηθεί βαθμολογία σε ένα τετράμηνο τότε ο βαθμός του άλλου ισχύει και για τα 2 τετράμηνα)

 
Στέλιος
29 Νοε 2020 14:20

Η εξ αποστάσεως είναι μία λύση ανάγκης. Έχει ημερομηνία λήξης. Πέρα από την αναστάτωση και την πίεση που δημιούργησε στο τέλος θα έχουμε μάθει και θα χρησιμοποιούμε ένα σωρό εργαλεία και όλες τις πλατφόρμες. Λίγο είναι; Ποιος θα μας τό λεγε ότι θα γινόμασταν όλοι ειδικοί. Το βλέπω στα σχολεία που διδάσκω. Για το λόγο αυτό άξιζε τόσος κόπος.

Σχολιάστε το άρθρο

Συκοφαντικά και υβριστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται και διαγράφονται. Επίσης δεν επιτρέπεται στα σχόλια να αναγράφονται links τα οποία διαγράφονται. Το esos δεν φέρει ευθύνη για τα επώνυμα ή ανώνυμα σχόλια που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας έτσι ώστε να αφαιρεθεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ